وقتی خبر شهادت به شاطر مجتبی رسید، او داشت مثل همیشه نان میپخت؛ چون سنگر مردم ما همیشه همین زندگی روزمره بوده است.
شروع درس • صفحات ۲۹ تا ۳۶ کتاب
تو این درس با قصۀ دو نانوای شهید آشنا میشوی و بعد میبینی وقتی ایران با سه بلای بزرگ — زلزله، سیل و کرونا — روبهرو شد، مردم چطور بیهیچ دستوری پای کار آمدند. سراغ جنگ ۱۲ روزه هم میرویم و نمونههای زیبای همدلی و اتحاد را مرور میکنیم؛ از نانواییهای شبانهروزی گرفته تا پویشهای فناورانه. آخرش هم کتاب از تو میپرسد این وحدت از کجا آمده و چطور باید از آن مراقبت کنی.
صفحات ۲۹ تا ۳۲ کتاب
شاطر کاووس و شاطر مجتبی؛ زلزله، سیل، کرونا و ابتکارهای مردم
هر درس این کتاب با یک قصه شروع میشود و قصۀ این درس خیلی خاص است. دو برادر بودند، کاووس و مجتبی؛ هر دو هم نانوا. بیست دقیقه پیش، خبر شهادت «شاطر کاووس» را به برادرش «شاطر مجتبی» داده بودند، ولی شاطر مجتبی آمده بود نانوایی کوچۀ امین و مثل همیشه، محکم و استوار نان در تنور میزد.
📖 متن کتاب:
فکر کن و گفتوگو کن
با جستوجو و تأمل شروع کنیم (کتاب — ص ۳۰): به نظر شما، چه چیزی باعث میشود در زمان پیش آمدن یک مشکل یا خطر عمومی، مردم برای رسیدن به یک هدف مشترک، متحد شوند؟ وقتی جامعه با خطری بزرگ روبهرو میشود، کدام نیروی درونی یا کدام ارزش، باعث میشود که مردم با وجود تفاوتها، همدل و همصدا باشند؟
کتاب برای پاسخ، سه پرده از یک حقیقت ملی را جلوی چشممان میگذارد؛ سه اتفاق سخت که همهٔ ما به یاد داریم. پردۀ اول، لرزۀ زمین ۷۳ ریشتری در استان کرمانشاه در آبان ۱۳۹۶ است. پردۀ دوم، سیلهای فروردین ۱۳۹۸ است و پردۀ سوم، همهگیری ویروس کرونا از بهمن ۱۳۹۸. حالا ببین در هر پرده چه گذشت.
در پردۀ زلزلۀ کرمانشاه، اقشار و گروههای مختلف، از مردم عادی گرفته تا انجمنهای خیریه، گروههای جهادی و چهرههای ورزشی و هنری، به کمک زلزلهزدگان شتافتند. صف کمکهای مردمی آنقدر طولانی شد که ترافیکی چند کیلومتری در جادههای منطقه ایجاد کرد. هیچکس صدای دستور نداد، ولی همه یکصدا پای کار بودند.
در پردۀ دوم هم با شدت گرفتن بارشهای سیلآسا در روزهای آغازین سال نو، از گلستان و مازندران گرفته تا فارس، لرستان، ایلام و خوزستان درگیر سیلابهای سنگینی شدند. باز هم همین گروههای مختلف مردمی بودند که به مناطق سیلزده سرازیر شدند و خانهها و وسایل زندگی مردم را از زیر گل و لای بیرون کشیدند. کتاب میگوید اگر آنها نبودند، معلوم نبود بازگشت زندگی مردم این مناطق به روال عادی چند ماه به تأخیر میافتاد.
و پردۀ سوم، دوران سخت کرونا؛ دورانی که همهٔ ما تجربۀ آن را به یاد داریم. کتاب میگوید اگر ایثار و ازخودگذشتگی کادر درمانی، نهادهای خدماتی و گروههای جهادی در خدمترسانی به عموم مردم و حتی انجام امور مربوط به دفن درگذشتگان نبود، معلوم نبود کابوس کرونا تا کی ادامه مییافت. یعنی در هر سه پرده، نجات مردم از دل همان مردم آمد.
🗂️ بازی طبقهبندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!
۰ از ۶ جا شدکتاب بعد میپرسد: اتحاد مقدّس مردم ایران، یک اتفاق نادر بود یا یک حقیقت باسابقه؟ پاسخ روشن است: همدلی و اتحاد ما ایرانیان نهفقط در این سه نمونه، بلکه از گذشتههای دور تا امروز ادامه داشته و در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه هم بیش از هر جای دیگر در زندگی روزمرۀ مردم دیده شد. بسیاری از شهروندان بهصورت خودجوش، ابتکارهایی به خرج دادند که نقش مهمی در آرامسازی شرایط و حفظ روحیۀ عمومی داشتند؛ کتاب میگوید امروز ما با مرور کردن آنها، به ایرانی بودن خود افتخار میکنیم.
تعداد این ابتکارها واقعاً باورنکردنی است. برخی از مردم با باز کردن درِ خانه به روی خانوادههای آسیبدیده، برای آنها پناهگاه فراهم کردند؛ جوانان با استفاده از شبکههای اجتماعی، پویشهایی برای اهدای خون راهاندازی کردند؛ کودکان و نوجوانان با نقاشیها و پیامهای امیدبخش، روحیۀ عمومی را بالا بردند و دختران و پسران نوجوان و جوان با هر سلیقه و گرایش فکری و اجتماعی، با تولید و انتشار محتوای دلگرمکننده و امیدبخش در رسانهها، به تقویت روحیۀ اجتماعی و مقابله با اخبار نادرست کمک کردند. گروههای مردمی هم با برگزاری گردهماییها و مراسمهای خیابانی، روحیۀ مقاومت را در شهرها زنده نگه داشتند و هنرمندان با تولید و انتشار آثار هنری و انجام اجراهای خیابانی و نمایشهای فرهنگی در نقاط مختلف شهر، به افزایش روحیۀ شهروندان کمک کردند.
حالا جالبش را ببین: با توجه به سفر تعداد زیادی از هموطنان به شهرهای شمالی کشور، برخی نانواییها در این مناطق بهصورت شبانهروزی به پخت نان اقدام میکردند. کادر درمانی، نیروهای امدادی و خدماترسان بهرغم وجود خطرات و تهدیدهای جانی، شبانهروزی در حال خدمت بودند؛ شهروندان موارد مشکوک به خرابکاری را به نهادهای مسئول در تأمین کالاهای اساسی گزارش میدادند و نهادهای مسئول هم شبانهروزی و بدون وقفه در میدان بودند تا کاستی در نیازهای ضروری مردم پیش نیاید. مردم با صبوری و متانت، از هجوم به فروشگاهها برای انبار کردن مواد غذایی خودداری کردند و با رعایت نظم در صف پمپهای بنزین، جلوهای از فرهنگ والای ایرانی را به نمایش گذاشتند؛ خلاصه حتی ورزشکاران و دانشآموزان شرکتکننده در مسابقات بینالمللی نیز هنگام پخش سرود ملی کشورمان، با ادای احترام نظامی به پرچم خوشرنگ ایران، وفاداری خود به میهن را نشان داده و حس غرور را در هموطنان خود برانگیختند.
تجربۀ جنگ ۱۲ روزه نشان داد که فرهنگ اصیل و غنی ایرانی، هنگامی که با فناوریهای جدید مواجه میشود، آنها را در خدمت خود میگیرد و از آنها در جهت تقویت همبستگی ملی استفاده میکند. کتاب نمونههایی از ابتکارهای جالب شرکتهای خدمات فناورانۀ ایرانی را آورده که در طول این جنگ در خدمت همبستگی و یاریگری ملی قرار گرفتند. جدول پایین را با دقت بخوان؛ آزمونک سراغش میآید.
| خدمت فناورانه | کارش در روزهای جنگ |
|---|---|
| یکی از سایتهای آموزشی | تمامی دورههای آموزشی خود را بهصورت رایگان در اختیار دانشآموزان گذاشت؛ به ادامۀ آموزش و حفظ آرامش روانی جامعه در شرایط تعطیلی مدارس و دانشگاهها کمک کرد |
| برخی فروشگاههای اینترنتی معتبر | با ارائه تخفیفهای ویژه برای کالاهای ضروری مانند غذا، دارو و لوازم بهداشتی و ارسال رایگان به مناطق آسیبدیده، مسئولیت اجتماعی خود را نشان دادند |
| سامانههای مشاورۀ پزشکی برخط | با فراهم کردن بستر مشاورۀ رایگان برای افرادی که تحت فشار روانی جنگ بودند، به حفظ سلامت روان جامعه کمک کردند |
| سامانۀ آگهیهای خرید و فروش | راهاندازی پویشی به نام «کنار هم در بحران» را آغاز کرد؛ بر اساس گزارشها ده هزار آگهی در این سامانه منتشر شد که شامل پیشنهادهایی برای ارائۀ محل اسکان، حملونقل رایگان، کمکهای مالی، مشاورۀ روانی و حتی کلاسهای برخط برای کودکان بود |
نمونههای خدمات فناورانۀ ایرانی در خدمت همبستگی ملی (کتاب، ص ۳۲).
40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آساندرس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبتنام کن تا همهٔ درسها، آزمونکها و جمعبندیها برایت باز شود.
عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام میشود — کمتر از یک دقیقه!
لینکهای مرتبط
درس ۴ از ۸