مطالعات هفتمکشاورزی و صنعتجادهٔ ابریشم

درس ۲۲: اوضاع اقتصادی در ایران باستان

گندم، پارچه، جادهٔ ابریشم و دریک؛ موتور اقتصاد امپراتوری.

شروع درس • صفحات ۱۳۷ تا ۱۴۱ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم

ایرانی باستان معاشش رو از کجا درمی‌آورد؟ تو این درس اقتصاد ایران باستان رو از مزرعه تا بازار می‌خونیم: **کشاورزی و دامپروری**، **صنعت‌های مشهور**، ماجرای **جادهٔ ابریشم** و ترفند ساسانیان، سکهٔ طلایی **دریک** و آخرش هم حساب‌وکتاب **درآمدها و مخارج حکومت**!

صفحهٔ ۱۳۷ کتاب • متن کامل کتاب

کشاورزی و دامپروری

ستون اقتصاد باستان

📖 متن کتاب:

پیش‌تر خواندید که یکی از ویژگی‌های تمدن‌ها، داشتن اقتصاد پُررونق است. در عصر باستان، مردم سخت‌کوش ایران از منابع محیطی که در آن زندگی می‌کردند به خوبی بهره می‌گرفتند و انواع فعالیت‌های اقتصادی در این دوره گسترش یافته بود. اگرچه بیشتر منافع اقتصادی به شاهان و اطرافیان آنها می‌رسید.

📖 متن کتاب:

برخی از پژوهشگران معتقدند، با توجه به شواهد و مدارک باستان‌شناسی، فلات ایران از نخستین سرزمین‌هایی در جهان بوده که کشاورزی و پرورش دام در آن آغاز شده و حتی دانش و مهارت کشت و زرع از ایران به سرزمین‌های دیگر برده شده است.

یعنی شاید بذری که بقیهٔ دنیا باهاش کشاورزی رو یاد گرفت، از خاک خود ما روییده باشه! این ادعا رو پژوهشگرها از روی شواهد و مدارک باستان‌شناسی گفته‌ن، نه از سر غرور. حالا ببین خود کتاب چه ادامه‌ای داده!

📖 متن کتاب:

کشاورزی مهم‌ترین پیشه و وسیلهٔ معیشت در ایران باستان بود. در اوستا و کتیبه‌های آن دوره، عبارت‌هایی دربارهٔ اهمیت و ارزش کار کشاورزان دیده می‌شود. فعالیت‌های کشاورزی از طرف حکومت نیز تشویق می‌شد. در دورهٔ هخامنشیان، یونانی‌ها از تلاش‌های شاهان پارس، برای تشویق به کشاورزی حسرت می‌خوردند.
پانویس کتاب: فلات
به سرزمین‌های نسبتاً بلندی که از اطراف به زمین‌های پست منتهی می‌شوند، فلات می‌گویند؛ مانند فلات ایران. فلات‌ها دارای رشته‌کوه‌ها و دره‌هایی هستند.

📖 متن کتاب:

گندم و جو مهم‌ترین محصول زراعی ایرانیان باستان بود. کشت پنبه نیز در نواحی مستعد رواج داشت و به همین جهت کارگاه‌های پنبه‌ریسی توسعه یافت و پارچه‌های پنبه‌ای یکی از صادرات مهم بعضی از ایالات بود. کشاورزان ایرانی علاوه بر کار کشاورزی به پرورش دام نیز می‌پرداختند.

کشاورزی ستون اقتصاد ایران باستان بود: کشت گندم و جو (نان اصلی) و پنبه تو نواحی مستعد که کارگاه‌های پنبه‌ریسی رو به راه انداخت. دامداری هم مهم بود: گوسفند و بز برای گوشت و پشم (جنس لباس و فرش)، گاو برای شخم و شیر و مخصوصاً اسب برای سپاه و سوارکاری؛ اسب‌های نژاد خوب از ماد و پارس، غرور باستان بودن. شتر هم کشتی خشکی بود: بار بردن تو کویرها و راه‌های طولانی.

محصولکاربرد
گندم و جومهم‌ترین محصول زراعی؛ نان و شیرینی
پنبهکارگاه‌های پنبه‌ریسی و صادرات پارچه
پشم گوسفندلباس و فرش
گاوشخم و شیر
اسب و شترجنگ، سواری و حمل بار

محصولات و دام‌های مهم اقتصاد باستان

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ وصل شد

محصول یا دام

کاربردش در ایران باستان

صفحهٔ ۱۳۷ کتاب • متن کامل کتاب

صنعت در ایران باستان

کارگاه‌هایی که شهرت جهانی داشتند

کشاورزی اگه ستون باشه، صنعت همون دیوارهاشه؛ بدون دیوار هم سقف نمی‌مونه! ایرانیان باستان فقط به مزرعه قانع نبودن؛ تو کارگاه‌ها هم حسابی می‌درخشیدن. ببین کتاب از چه کارگاه‌هایی اسم می‌بره!

📖 متن کتاب:

با آنکه فعالیت اقتصادی مهم آن دوره، کشاورزی بود، در بسیاری از مناطق ایران، صنعت نیز گسترش پیدا کرد. تهیهٔ پارچه‌های لطیف از پنبه، ابریشم و پشم و شال‌های پشمی و حریر در کارگاه‌های مرو، ری، اهواز و شوشتر رواج داشت. ایرانیان در پیشهٔ نجاری، آهنگری و شیشه‌گری نیز پیشرفت کرده بودند. در دورهٔ ساسانی، ارابه‌های ساخت ایران به ظرافت و زیبایی، مشهور بوده است.

📖 متن کتاب:

ساختن اسباب و اثاثیهٔ منزل، شمشیر، ابزارهای کشاورزی و ابزارهای جنگی مانند بازوبند و زره و نظایر آنها نیز از مشاغل آن دوره بود.

کتاب یه لیست ظرف‌های قدیمی هم نشون می‌ده: قاشق نقره، تابهٔ برنزی، ملاقهٔ برنزی، کوزهٔ آب، کوزهٔ گلی آذوقه، خمره و پارچ آب، هاون برنزی و کاسه. یعنی از آشپزخونه تا مزرعه و میدان جنگ، همه‌چیز تو کارگاه‌های خود ایران ساخته می‌شد. این یعنی خودکفاییِ واقعی؛ نه واردات، نه وابستگی! پشت هر ظرفی که یه خانواده می‌دید، دستِ یه آهنگر یا فلزکار ایرانی بود.

فعالیت‌های ۱ و ۲ کتاب (صفحهٔ ۱۳۸)
  1. ۱همفکری کنید و پنج شغل یا حرفه از دنیای امروز نام ببرید که در جهان باستان وجود نداشته است. بگویید چرا این حرفه‌ها نمی‌توانستند در جامعهٔ آن زمان وجود داشته باشند.
  2. ۲پنج شغل یا حرفه از جهان باستان نام ببرید که در دنیای امروز هم وجود دارد. بگویید این حرفه‌ها چه تغییری نسبت به آن زمان داشته‌اند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۲۲ از ۲۴