مطالعات هفتممحله و شهرروستا و عشایر

درس ۹: من کجا زندگی می‌کنم؟

از اتاقت تا کل ایران، پله‌پله محیط زندگی‌ت بزرگ‌تر می‌شه!

شروع درس • صفحات ۴۳ تا ۴۹ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم

اگه ازت بپرسن «کجا زندگی می‌کنی؟» شاید فقط اسم شهرت رو بگی. ولی جواب کامل‌تر اینه: تو توی یه **خونه**، توی یه **محله**، توی یه **شهر یا روستا**، توی یه **استان** و توی **ایران** زندگی می‌کنی. هر پله از قبلی بزرگ‌تره. تو این درس این پله‌ها رو با هم می‌شماریم و با شکل‌های مختلف زندگی مردم ایران (شهر، روستا و عشایر) آشنا می‌شی.

صفحهٔ ۴۳ کتاب • متن آغازین فصل

محیط زندگی خود را بشناسیم

فصل از یه سؤال ساده شروع می‌شه: کجا زندگی می‌کنی؟

📖 متن کتاب:

شما در کجا زندگی می‌کنید؟ در کدام شهر یا روستا؟ اگر کسی از شما بخواهد محیطی را که در آن زندگی می‌کنید، برایش توصیف کنید، چه می‌گویید؟

📖 متن کتاب:

هر یک از ما در یکی از شهرها یا روستاهای ایران عزیز به سر می‌بریم. محیط زندگی ما دارای ویژگی‌های طبیعی و انسانی است. چه خوب است مکانی را که در آن زندگی می‌کنیم بشناسیم تا بتوانیم در حفاظت و آبادانی آن بکوشیم.
حوزه‌های موضوعی این فصل
مکان و فضا، نظام اجتماعی و فرهنگ و هویت. این سه حوزه مثل سه نخ به هم تنیده‌ان و تو فصل ۵ کنار هم می‌آین. یعنی قراره هم بفهمی کجا زندگی می‌کنی، هم آدم‌ها، فرهنگ و هویت‌شون رو بهتر بشناسی.

مرحلهٔ ۱: پرسش‌های جغرافیایی

برای شناخت یک مکان، چگونه پرسش‌های جغرافیایی طرح‌کنیم؟

روی هر پله بزن تا توضیحش را ببینی

این چهار مورد، وعده‌های فصل ۵ ـه! کتاب می‌گه «شما با آموختن این فصل و انجام فعالیت‌های آن درمی‌یابید...». یعنی تا آخر درس ۱۰ دقیقاً همین چهار توانایی رو خواهی داشت: پرسش طرح کن، ابزار بلد باش، نقشه بخون و ویژگی‌های ایران رو معرفی کن. بریم سراغ اولین پرسش!

صفحهٔ ۴۴ و ۴۵ کتاب • بیشتر بدانیم

هر مکان ویژگی‌هایی دارد

درس با صدای دانش‌آموزانِ سراسر ایران شروع می‌شه

📖 متن کتاب:

در این درس، برخی دانش‌آموزان از نواحی مختلف کشورمان ایران، می‌خواهند دربارهٔ محل زندگیشان با ما صحبت کنند.
فعالیت صفحهٔ ۴۴ کتاب
  1. ۱متن را بخوانید. با هم‌فکری یکدیگر بگویید شهری که مهدیه در آن زندگی می‌کند چه تفاوت‌ها و چه شباهت‌هایی با روستای سامان دارد؟ مقایسه کنید.

💡 در این دو صفحه کتاب دو باکس «بیشتر بدانیم» دارد: حرف‌های مهدیه با نقشۀ استان سمنان و راهنمای آن (مرکز استان، مرکز شهرستان — شهرهای میامی، شاهرود، دامغان، مهدیشهر، سمنان، آرادان، گرمسار و سرخه روی نقشه مشخص‌اند) و حرف‌های دانش‌آموزان روستای سامان با عکسِ روستا.

باکس کتاب: بیشتر بدانیم — «سالم، بچه‌ها» (شهر سمنان)
من مهدیه هستم و در شهر سمنان زندگی می‌کنم. شهر سمنان مرکز استان سمنان است. رشته‌کوه‌های البرز در شمال استان سمنان قرار دارند. استان ما از جنوب به دشت کویر منتهی می‌شود. کمبود بارندگی و نبودن رودهای دائمی از یک طرف و زمین‌های نمکی از سوی دیگر موجب شده است که فعالیت کشاورزی در منطقهٔ ما محدود باشد. شهر ما حدود ۱۲۶۰۰۰ نفر جمعیت دارد و یکی از شهرهای معروف ایران است. سمنان یک شهر دانشگاهی است و مراکز آموزشی زیادی در آن وجود دارد. حدود ۹۵ درصد مردم سمنان باسواد هستند. وجود معادن فراوان موجب شده است که کارخانه‌های سیمان و گچ در این منطقه زیاد باشد. استان سمنان یک استان صنعتی است و صنایعی نظیر ماشین‌آلات و صنایع غذایی در آن وجود دارد. بچه‌ها، شهر ما بر سر راه تهران ــ مشهد واقع است و راه‌آهن از کنار شهر ما عبور می‌کند. آیا تاکنون از شهر ما عبور کرده‌اید؟ دروازهٔ ارگ و بازار سمنان و مسجد جامع از دیدنی‌های شهر ما است.
باکس کتاب: بیشتر بدانیم — «سلام!» (روستای سامان)
ما دانش‌آموزان مدرسهٔ شهید روحی هستیم که با کمک معلم عزیزمان و همسرش که او نیز معلم خوب ماست، مشغول تحصیل هستیم. ما در روستای سامان که در استان مرکزی واقع شده است، زندگی می‌کنیم. روستای سامان در دامنهٔ جنوبی کوه خرقان قرار دارد و به همین دلیل آبشارهای بزرگ و کوچک و رودخانهٔ پرخروشی دارد. روستای ما از دو بخش قلعه بالا و قلعه پایین تشکیل شده و حدود ۷۰۰ نفر جمعیت دارد. دشت حاصلخیز و آب مناسب، کشاورزی و باغداری را در روستای ما رونق زیادی بخشیده است. مهم‌ترین محصولات کشاورزی آن غلات، انگور، زردآلو، گردو و بادام است. بچه‌های روستا علاوه بر درس خواندن، در کارهای کشاورزی به خانوادهٔ شان کمک می‌کنند. جاذبه‌های طبیعی زیادی چون آبشارهای بزرگ و کوچک، درختان کهن، رودخانهٔ خروشان و پوشش گیاهی خاص، امکان کوهپیمایی و کوهنوردی را برای گردشگران در این روستا فراهم نموده است.

فکر کن و گفت‌وگو کن

قبل از خوندن نتیجهٔ کتاب، خودت مقایسه رو انجام بده: یه ستون شباهت‌های سمنان و سامان، یه ستون تفاوت‌هاشون. بعد برو سراغ نتیجهٔ خود کتاب و ببین به چند موردش رسیده بودی!

📖 متن کتاب:

شما با انجام فعالیت ۱ پی بردید که هر مکان ویژگی‌هایی دارد. این ویژگی‌ها دو نوع هستند: ویژگی‌های طبیعی، ویژگی‌های انسانی. ویژگی‌های طبیعی: مثل موقعیت جغرافیایی٭، نوع آب‌وهوا، ناهمواری‌ها٭، رودها، پوشش گیاهی و زندگی جانوری و... . ویژگی‌های انسانی: مثل تعداد جمعیت، فعالیت‌های اقتصادی، سواد، زبان، آثار تاریخی و... .
پانویس کتاب: موقعیت جغرافیایی٭
به محل یا جای قرار گرفتن یک مکان، موقعیت جغرافیایی آن مکان می‌گویند. (واژه‌نامهٔ صفحهٔ ۵۶)
پانویس کتاب: ناهمواری٭
به پستی و بلندی‌های سطح زمین، ناهمواری می‌گویند. (واژه‌نامهٔ صفحهٔ ۵۶)

صفحهٔ ۴۶ کتاب • دانش جغرافیا

دانش جغرافیا و پنج پرسش طلایی

جغرافی‌دان‌ها قبل از هر کاری سؤال طرح می‌کنن

📖 متن کتاب:

دانش جغرافیا به ما کمک می‌کند که ویژگی‌های طبیعی و انسانی مکان‌های مختلف را بشناسیم و رابطهٔ بین این ویژگی‌ها را بفهمیم.

📖 متن کتاب:

پرسش‌های جغرافیایی — جغرافی‌دان‌ها معمولاً کار خودشان را با پرسش‌هایی دربارهٔ یک مکان آغاز می‌کنند و سپس دربارهٔ این پرسش‌ها تحقیق می‌کنند تا پاسخ آنها را پیدا کنند. پرسش‌های جغرافیایی با کلماتی مانند کجا؟ چرا؟ چگونه؟ چه موقع؟ و چه کسانی؟ آغاز می‌شود.

مرحلهٔ ۱: کجا؟

مکان پدیده رو پیدا می‌کنیم و جای دقیقش رو مشخص می‌کنیم.

روی هر پله بزن تا توضیحش را ببینی
فعالیت صفحهٔ ۴۶ کتاب
  1. ۱به چند گروه تقسیم شوید. هر گروه تعدادی پرسش دربارۀ محل زندگی خودتان بنویسید. (نیازی به پاسخ دادن به پرسش‌ها نیست.) هر گروهی که تعداد بیشتری پرسش طرح کند، امتیاز بیشتری می‌گیرد.

فکر کن و گفت‌وگو کن

اگه قرار بود دربارهٔ محل زندگی خودت پنج‌تا پرسش جغرافیایی بنویسی، چی می‌پرسیدی؟ مثلاً «چرا شهر ما همینه که هست؟» یا «چه کسانی اول اون‌جا ساکن شدن؟» همین الان سه‌تاشو بنویس؛ این دقیقاً کاریه که جغرافی‌دان‌ها می‌کنن!

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۹ از ۲۴