جزوهٔ درس ۳: نسل آینده، ساز

جزوهٔ درس — صفحه‌های ۳۲ تا ۳۷ کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۴)

جزوهٔ درس ۳: نسل آینده، ساز

درس ۳ خطاب شاعر به توست: «نسل آینده، ساز!» این جزوه فکرِ شعر، ویژگی‌های شعر نو، دو آرایهٔ مهم (ایهام و تلمیح)، قاعدهٔ پسوند و پیشوند و پاسخ فعالیت‌ها را ساده‌روان برایت جمع کرده است. اول بخوان، بعد حدس بزن، آخر جواب را باز کن.

هدف درس

۱

فکرِ اصلی شعر درس را به زبان ساده می‌گویی.

۲

ویژگی‌های شعر نو را با جدول مقایسه می‌کنی.

۳

ایهام و تلمیح را تشخیص می‌دهی.

۴

پسوند و پیشوند را با نمونه‌های کتاب توضیح می‌دهی.

۵

قلمرو سه‌گانهٔ درس را با نمونه می‌نویسی.

نکات کلیدی

  1. ★شاعر به نوجوان‌ها می‌گوید شما «نسل آینده»اید؛ همان‌هایی که کشور را جلو می‌برند.
  2. ★هر نسل سنگِ روی سنگِ نسل قبلی را می‌گذارد؛ تلاش امروز، فردای کشور را می‌سازد.
  3. ★«ساز» دو معنی دارد: هم ابزارِ موسیقی (هماهنگی) و هم از «ساختن» — پس نسل آینده باید هم «ساخته» باشد هم «سازنده».
  4. ★«نسل» یعنی گروهی از آدم‌ها که در یک دورهٔ زمانی زندگی می‌کنند.
  5. ★این شعر از سبکِ «شعر نو» است: قافیه و وزن آزادتر، زبان نزدیک به امروز و تصویرهای تازه.
  6. ★وقتی یک واژه دو معنی دارد، «ایهام» داریم؛ مثل «ساز».
  7. ★اشارهٔ شاعر به داستان یا شخصیت مشهور، «تلمیح» است؛ مثل «سلطانِ دریا» برای نهنگ.
  8. ★پیشوند به اول واژه می‌آید (نامرئی، بیکار) و پسوند به آخرش (دانشگاهی، گل‌ها، آینده‌ساز).
  9. ★پسوند «ـ‌ساز» یعنی «کننده/سازنده»: آینده‌ساز، جاده‌ساز، رؤیاساز، دل‌ساز، شهرساز.
  10. ★شاعر توصیه‌هایش را با تصویرهای ساده می‌گوید: نخِ سوزنی برای دوختن رؤیا، چراغی برای راه.

تعریف کلمه‌های مهم

نسل

گروهی از آدم‌ها که در یک دورهٔ زمانی زندگی می‌کنند؛ «نسل آینده» یعنی نسلِ خودِ تو.

شعر نو

شعری با قافیه و وزنِ آزادتر، زبانِ نزدیک به امروز و تصویرهای تازه و شخصی.

ایهام

وقتی یک واژه دو معنی می‌دهد؛ مثل «ساز» که هم موسیقی است هم ساختن.

تلمیح

اشارهٔ شاعر به داستان، آیه یا شخصیتِ مشهور؛ مثل «سلطانِ دریا» برای نهنگ.

پیشوند

جزئی که به اول واژه اضافه می‌شود؛ مثل «نا» در نامرئی و «بی» در بیکار.

پسوند

جزئی که به آخر واژه اضافه می‌شود؛ مثل «ـ‌ساز» در آینده‌ساز و «ـ‌ها» در گل‌ها.

فعل امر

فعلی که دستور می‌دهد؛ مثل «بساز»، «بخوان»، «بنویس».

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ فارسی پایهٔ هفتم — صفحه‌های ۳۲ تا ۳۷ کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۴) — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۳ از ۱۷