جزوهٔ درس — صفحه‌های ۴۴ تا ۵۰ کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۴)

جزوهٔ درس ۵: درس آزاد (ادبیات بومی ۱)

درس ۵ را «خودت» می‌نویسی! این جزوه دستورالعملِ چهار قدمیِ پروژهٔ درس آزاد، ایده‌های آماده برای موضوعِ بومی، نکته‌های شعرخوانی و علامت‌های مکث را ساده‌روان جمع کرده است. اول بخوان، بعد حدس بزن، آخر جواب را باز کن.

هدف درس

۱

چهار قدمِ ساختنِ درس آزاد را می‌دانی.

۲

موضوعِ مناسبِ درس آزاد را انتخاب می‌کنی.

۳

شعرخوانی را با مکث‌های درست انجام می‌دهی.

۴

علامت‌های سه‌گانهٔ مکث را می‌شناسی.

۵

فصل آزاد را به کار تألیفیِ واقعی تبدیل می‌کنی.

نکات کلیدی

  1. ★فصل آزاد یعنی کتاب به تو اجازه می‌دهد بخشی از کتابت را خودت تألیف کنی!
  2. ★ایران هزار رنگ است و هیچ کتابی نمی‌تواند ادبیاتِ همهٔ شهرها را چاپ کند.
  3. ★درس آزاد سه مهارت را با هم رشد می‌دهد: پیدا کردنِ اطلاعات، مرتب‌کردنِ آن‌ها و تعریف‌کردن به زبان خودت.
  4. ★موضوع را از جایی انتخاب کن که برایش ذوق داری: غذای مادربزرگ، بازیِ پدربزرگ، شاعرِ شهرِ شما.
  5. ★موضوعِ مشخص‌تر همیشه بهتر است: «همهٔ آیین‌های ایران» خیلی بزرگ است، ولی «نوروزخوانیِ روستای ما» یک درس آزادِ بی‌نقص می‌شود.
  6. ★شعرخوانی یعنی خواندنِ شعر با آهنگِ درست: جاهای مکث، صداهای بلند و کوتاه و لحنِ احساسِ شعر.
  7. ★روش تمرین شعرخوانی: یک بار بی‌صدا، سه بار بلند — طبیعی، با مکث‌ها، با احساس.
  8. ★علامت‌های مکث: ، (کوتاه) — ؛ (متوسط) — . (بلند و پایانی).
  9. ★مکث را جایی بگذار که معنی تمام می‌شود، نه دقیقاً پایانِ سطرِ شعر!
  10. ★لحنِ شعرخوانی باید با حال‌وهوای شعر جور باشد: شعرِ شاد را شاد بخوان، شعرِ آروم را نرم‌تر.

تعریف کلمه‌های مهم

درس آزاد (فصل آزاد)

پروژه‌ای که در آن دانش‌آموز بخشی از کتاب را خودش دربارهٔ ادبیاتِ دیارش تألیف می‌کند.

ادبیات بومی

آثار و آیین‌های ادبیِ دیار و شهرِ خودمان؛ مثل ضرب‌المثل‌ها، بازی‌ها و غذاهای محلی.

شعرخوانی

خواندنِ شعر با آهنگِ درست: مکث‌ها، بلندی و کوتاهیِ صدا و لحنِ احساس.

مکث

ایستِ کوتاهِ صدا هنگام خواندن؛ با علامت‌های ، ؛ . نشان داده می‌شود.

ضرب‌المثل

جملهٔ کوتاهِ پندآمیزِ مردم؛ مثل «هر که بامش بیش، برفش بیشتر».

آیین محلی

رسم و جشنی که مردمِ یک دیار سال‌ها انجامش می‌دهند؛ مثل نوروزخوانی.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ فارسی پایهٔ هفتم — صفحه‌های ۴۴ تا ۵۰ کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۴) — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۵ از ۱۷