جزوهٔ درس — بر پایهٔ بخش «بنویسیم» کتاب فارسی هفتم — چاپ ۱۴۰۴

جزوهٔ درس ۱۰: گزارش‌نویسی و خلاصه‌نویسی

این جزوه همهٔ مطالب امتحانی درس ۱۰ نگارش را جمع کرده است: سه ویژگی گزارش، پرسش‌های شش‌گانه، یادداشت‌برداری و سه پلهٔ خلاصه‌نویسی. گزارش مثل دوربین مداربسته است: دقیق و بی‌طرف؛ خلاصه کل ماجرا در چند خط. بخوان، حدس بزن و بعد با «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

گزارش را با سه ویژگی‌اش تعریف می‌کنی.

۲

پرسش‌های شش‌گانه را نام می‌بری و جوابشان را پیدا می‌کنی.

۳

قبل از نوشتن گزارش، یادداشت‌برداری می‌کنی.

۴

به جای واژه‌های مبهم، عدد و اندازهٔ دقیق می‌گذاری.

۵

سه پلهٔ خلاصه‌نویسی را اجرا می‌کنی.

۶

گزارش را از خلاصه و داستان جدا می‌کنی.

نکات کلیدی

  1. ★گزارش متن کوتاهی است که یک رویداد را دقیق، روشن و مرتب روایت می‌کند.
  2. ★سه ویژگی گزارش: دقت (جزئیات درست، بدون اغراق)، بی‌طرفی (احساس شخصی با اطلاعات قاطی نشود)، ترتیب (زمانی یا اهمیتی).
  3. ★پرسش‌های شش‌گانه: چه کسی؟ چه چیزی؟ کجا؟ کِی؟ چرا؟ چگونه؟
  4. ★هر جواب از شش پرسش، پایهٔ یک جملهٔ گزارش است.
  5. ★قبل از نوشتن گزارش یادداشت‌برداری کن؛ چون حافظه دروغ می‌گوید.
  6. ★به جای «خیلی زیاد» عدد دقیق بنویس: «حدود سی نفر» — عدد قابل چک‌کردن است.
  7. ★گزارش از مشاهدهٔ خودت ساخته می‌شود؛ خلاصه از متن یا ماجرای دیگری.
  8. ★خلاصه یعنی بازگویی متن بلند در چند جملهٔ کوتاه با کلمات خودت؛ نه رونویسی!
  9. ★سه پلهٔ خلاصه: خواندن کامل متن ← پیدا کردن ایدهٔ اصلی و جزءهای مهم ← بازگویی با کلمات خودت.
  10. ★خلاصهٔ خوب مثل نقشهٔ کوچک شهر است: خیابان‌های اصلی هست، جزئیات خانه‌ها نیست.

تعریف کلمه‌های مهم

گزارش

متن کوتاه و دقیق دربارهٔ یک رویداد یا مشاهده.

بی‌طرفی

نوشتن بدون قاطی‌کردن احساس شخصی با اطلاعات.

پرسش‌های شش‌گانه

چه کسی، چه چیزی، کجا، کِی، چرا، چگونه.

خلاصه

بازگویی کوتاه یک متن یا ماجرا با کلمات خودمان.

یادداشت‌برداری

ثبت فوری جزئیات مهم (نام، عدد، ترتیب) پیش از نوشتن.

کرونومتر

ساعت دقیق سنجش زمان؛ در گزارش ورزشی به کار می‌آید.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ نگارش پایهٔ هفتم — بر پایهٔ بخش «بنویسیم» کتاب فارسی هفتم — چاپ ۱۴۰۴ — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۱۰ از ۱۰