جزوهٔ درس — بر پایهٔ بخش «بنویسیم» کتاب فارسی هفتم — چاپ ۱۴۰۴

جزوهٔ درس ۲: واژه‌گزینی درست

این جزوه همهٔ مطالب امتحانی درس ۲ نگارش را ساده و روان جمع کرده است: واژهٔ دقیق، واژه‌های مبهم مثل «چیز» و «خیلی»، هم‌معناهای غیردوقلو و ساختن دفتر واژه. بخوان، حدس بزن و بعد با «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

واژهٔ دقیق را تعریف می‌کنی و مثال می‌زنی.

۲

واژه‌های مبهم را در جمله پیدا می‌کنی.

۳

با سؤال «دقیقاً کدام؟ دقیقاً چطور؟» واژهٔ درست را پیدا می‌کنی.

۴

هم‌معناها را بر اساس لحن و جایگاهشان انتخاب می‌کنی.

۵

دفتر واژه می‌سازی و با آن واژه‌های تازه را نگه می‌داری.

۶

واژه‌گزینی دو متن یک‌مضمون را با هم مقایسه می‌کنی.

نکات کلیدی

  1. ★واژه‌های «چیز، کار، خیلی، باعث شد» توصیف‌گر نیستند؛ ذهن خواننده از آن‌ها هیچ عکسی نمی‌سازد.
  2. ★واژهٔ دقیق یعنی واژه‌ای که حس و تصویر منتقل می‌کند.
  3. ★ترفند طلایی: بپرس «دقیقاً کدام چیز؟ دقیقاً چطور؟»؛ جوابش واژهٔ درست است.
  4. ★به جای «راه رفتن سریع»: لَخ‌تازان دویدن یا شُرط دویدن؛ به جای «صدای بلند خنده»: قاه‌قاه.
  5. ★هم‌معناها مثل اعضای یک خانواده‌اند: شبیه‌اند ولی یکسان نیستند.
  6. ★«شروع» محاوره‌ای‌تر است و «آغاز» کتابی‌تر؛ در نوشتهٔ رسمی می‌گوییم «آغاز سال تحصیلی».
  7. ★واژهٔ درست باید هم دقیق باشد و هم به مخاطبش بخورد.
  8. ★نامهٔ دوستانه با واژه‌های گرم و ساده؛ گزارش رسمی با واژه‌های کتابی مثل «شایستهٔ تقدیر».
  9. ★دفتر واژه یعنی: واژهٔ تازه + معنی + جملهٔ نمونه؛ مثل پس‌انداز: هر روز یک سکه، آخر سال ثروت!
  10. ★واژهٔ تازه را همان هفته در یک نوشتهٔ واقعی به کار ببر تا فراموشش نکنی.

تعریف کلمه‌های مهم

واژه‌گزینی

انتخاب واژهٔ مناسب و دقیق برای هر جای متن.

واژهٔ دقیق

واژه‌ای که در ذهن خواننده عکس و حس می‌سازد؛ مثل «قاه‌قاه».

واژهٔ مبهم

واژه‌ای مثل «چیز» و «مورد» که تصویر روشنی نمی‌سازد.

هم‌معنا

واژه‌هایی با معنی نزدیک که در لحن و جایگاه فرق دارند؛ مثل شروع و آغاز.

لحن

حال‌وهوای کلام؛ گرم و دوستانه یا جدی و رسمی.

دفتر واژه

دفتری برای ثبت واژه‌های تازه با معنی و جملهٔ نمونه.

قاه‌قاه

خندهٔ بلند و رسا — نمونهٔ یک واژهٔ دقیق و تصویری.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ نگارش پایهٔ هفتم — بر پایهٔ بخش «بنویسیم» کتاب فارسی هفتم — چاپ ۱۴۰۴ — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۲ از ۱۰