هنر هشتمتناسباتترکیب‌بندی

بخش ۱: هنرهای تجسمی — فصل اول: نقاشی

قبل از این‌که مدادت تکون بخوره، باید چشمت چهار کلید طلایی را یاد بگیرد: تناسبات، ساده‌سازی، حالت و ترکیب‌بندی!

شروع درس • صفحات ۲ تا ۱۹ کتاب هنر هشتم

تو این فصل چهار مهارت پایهٔ طراحی را با هم یاد می‌گیری: اول با **تناسبات** و محورهای اصلی، اندازه‌ها را درست می‌بینی و بعد با **ساده‌سازی** و اغراق، کاراکتر اصلی اشیا را نمایان می‌کنی. سپس می‌آموزی با تکرار خطوط و **پیش‌طرح**، طرحت را قدم‌به‌قدم کامل کنی و در پایان با **ترکیب‌بندی**، عناصر تصویرت را هوشمندانه در کادر می‌چینی. در کتاب، نام این فصل «طراحی» است و هر رشتهٔ هنری برای شروع به آن نیاز دارد.

فصل اول کتاب • درس اول — ص ۳ تا ۷

تناسبات: اندازه‌ها را درست ببین

محورهای اصلی، اشکال هندسی و اندازه‌گیری با مداد

فکر کن و گفت‌وگو کن

به درخت‌های اطرافت نگاه کن: کدام بلند و باریک است و کدام عرض بیشتری دارد؟ ظاهر هر درخت تناسب خاص خودش را دارد و به همین دلیل می‌توانیم نوعش را حدس بزنیم. وقتی اندازه و نسبت اجزای یک شیء با هم فرق دارند، می‌گوییم آن شیء تناسبات خاص خودش را دارد؛ تشخیص همین تناسبات، اولین قدمِ یک طراحی خوب است.

طراحان برای ترسیم اشیا، از اشکال و خطوط کم‌رنگ‌تر برای نشانه‌گذاری استفاده می‌کنند. این اشکال، هندسی و ساده‌اند: دایره، مثلث، چهارضلعی و بیضی. این شکل‌ها در واقعیت دیده نمی‌شوند و برای طراحی باید آن‌ها را تصور کرد و بر شیء منطبق نمود.

پاسخ تمرین طراحی آزاد حیوان — ص ۱۷ کتاب

طراحی آزاد از یک حیوان با خطوط روان را چطور اجرا می‌کنی؟

پاسخ تمرین محورهای اصلی — ص ۷ کتاب

محورهای اصلی مرغ را پیدا و ترسیم می‌کنی؛ چه‌طور؟

پاسخ تمرین تناسبات — ص ۶ و ۸ کتاب

تناسبات ظروف و راه‌های اندازه‌گیری را چطور تمرین می‌کنی؟

قوش هما؛ از طراحی تا لوگو
نشانهٔ هواپیمایی هما را ادوارد زهرابیان با الهام از نقش قوشِ هخامنشیِ ۲۵۰۰ ساله طراحی کرد؛ یعنی یک طراحیِ کهن، امروز شده لوگوی ملی! پیام: طراحی، زبانِ بی‌زمان است و خوب دیدنِ گذشته، خلاقیتِ امروز می‌سازد.
محورهای اصلی؛ اسکلت هر شکل
قبل از کشیدن هر شیء، محورهای اصلی‌اش را پیدا کن: مرغ، محورِ کشیدگیِ مورب دارد و لیوان، محورِ عمودی. خطِ محور مثل ستونِ ساختمان است؛ با آن، تناسبات درست می‌شوند و بعد جزئیات رویش می‌نشیند. همهٔ طراحیِ حرفه‌ای، از همین دو قدم شروع می‌شود.
پاسخ فعالیت ص ۱۱ — فیگورهای خطی و شخصیت کارتونی

کتاب خواسته از شکل‌های ساده، فیگور خطی و شخصیت کارتونی بسازی؛ نمونۀ اجرا بنویس.

📖 متن کتاب:

«ساده کردن شکل اشیا به وسیلهٔ فرم‌های هندسی به طراح کمک می‌کند اندازهٔ شکل‌ها را بهتر ببیند.» (ص ۴ کتاب)

مثلاً وقتی می‌خواهی یک تخم‌مرغ طراحی کنی، اول آن را درون یک چندضلعی قرار می‌دهی. چهارضلعیِ بیش از حد شبیه مربع، یا چهارضلعیِ کشیده‌تر از خود تخم‌مرغ، تناسب را خراب می‌کند؛ اونی که از هر طرف تخم‌مرغ را محاط کرده، بیشترین تناسب را دارد.

بعد با کشیدن محورهای اصلی، جهت و کشیدگی شکل مشخص می‌شود: تخم‌مرغ شبیه یک بیضی است، ولی عریض‌ترین بخشش نه در وسط، بلکه پایین‌تر از وسط قرار دارد.

مرحلهٔ ۱: مدل را بچین و محورها را بکش

چند شیء ساده انتخاب کن و یک مدل طبیعت بی‌جان بچین؛ محورهای اصلی مدل را با خطوط کم‌رنگ ترسیم کن.

روی هر پله بزن تا توضیحش را ببینی

یه روش دیدنی دیگر هم هست: به کمک چسب، یک طلق شفاف روی کادر مقوایی بچسبان و با ماژیک و خط‌کش روی آن خطوط عمودی و افقی منظم بکش تا سطحی چهارخانه شود.

کاغذ طراحی‌ات را هم چهارخانه کن؛ حالا کادر را مانند پنجره در مقابل مدلت (مثلاً یک درخت) بگیر و از یک نقطهٔ ثابت به آن نگاه کن. اندازه‌ها را روی چهارخانه‌های طلق بگیر و همان شکل‌ها را روی کاغذ شطرنجی ترسیم کن؛ فقط یادت باشد موقع نگاه کردن، سرت همیشه در یک نقطه ثابت باشد.

بازی تناسبات با ظروف قدیمی
ظروف تاریخی کتاب هرکدام تناسبات ویژهٔ خودشان را دارند: برخی استوانه‌مانندند، برخی کره‌ای شکل‌اند و برخی عریض‌اند. یک کار جالب: عکس ظروف قدیمی را از کتاب‌ها و موزه‌ها پیدا کن و بر حسب شباهت تناسباتشان دسته‌بندیشان کن. این تمرین، چشمت را برای تشخیص تناسبات حسابی تیز می‌کند!

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

لینک‌های مرتبط

درس ۱ از ۹