جزوهٔ درس ۱۵: حق‌الناس

جزوهٔ درس — صفحات ۱۵۳ تا ۱۶۲ کتاب

جزوهٔ درس ۱۵: حق‌الناس

در این جزوه همهٔ مطالب امتحانی درس «حق‌الناس» یک‌جا و ساده‌روان جمع شده است: قصهٔ «ایستگاه آخر»، حقوق سه‌گانه، دامنهٔ گستردهٔ حق مردم از آبرو تا اموال عمومی و قصهٔ «بدترین دزدی» عقیل و امیرمؤمنان (ع). اول بخش‌ها را بخوان، بعد خودت جواب سؤال‌ها را حدس بزن و در پایان با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن. جملهٔ امیرمؤمنان (ع) دربارهٔ بدترین دزدی را با دقت حفظ کن؛ پرتکرارترین نکتهٔ امتحانی این درس است.

هدف درس

۱

قصهٔ «ایستگاه آخر» را بازگو می‌کنی و می‌دانی چرا ایستگاه حق‌الناس سخت‌ترین ایستگاه است.

۲

حقوق سه‌گانه (حق‌النفس، حق‌الله، حق‌الناس) را با نمونه از هم جدا می‌کنی.

۳

می‌دانی حق‌الناس فقط پول نیست و حق معنوی مردم (آبرو، اسرار، شخصیت) را توضیح می‌دهی.

۴

مسئولیت انسان در برابر اموال عمومی مثل جنگل و رودخانه را می‌دانی.

۵

قصهٔ «بدترین دزدی» را بازگو می‌کنی و جملهٔ امیرمؤمنان (ع) دربارهٔ بیت‌المال را می‌گویی.

۶

می‌دانی حق مردم را فقط خود صاحب حق می‌بخشد و برای جبران حقوق در همین دنیا تصمیم می‌گیری.

نکات کلیدی

  1. ★بر اساس پاورقی کتاب، در روز قیامت توقفگاه‌هایی وجود دارد که اعمال مردم در آنها بررسی می‌شود. (کافی، ج۲، ص ۳۳۱؛ ص ۱۵۳ کتاب)
  2. ★در قصهٔ «ایستگاه آخر»، قهرمان قصه از ایستگاه‌های نماز و روزه و زکات و حج و امر به معروف با سلامت عبور کرده بود؛ اما هنوز یک ایستگاه آخر باقی بود: ایستگاه حق‌الناس. (ص ۱۵۳ کتاب)
  3. ★در ایستگاه حق‌الناس حساب با مردم است نه با خدا؛ پس تا وقتی صاحبان حق راضی نشده باشند، پرونده بسته نمی‌شود. (ص ۱۵۳ کتاب)
  4. ★در صف طلبکاران، همسایه (مسخره کردن به خاطر لکنت زبان)، همکلاسی (زورگویی و سیلی)، خریدار مغازه (برداشتن کالا و برنگشتن بقیهٔ پول) و مشتری میوه‌فروشی (جعبه‌ای که میوه‌های رویش سالم و زیرش خراب بود) ایستاده بودند. (ص ۱۵۴ کتاب)
  5. ★صاحب پرونده ثواب‌های کارهای خوبش را یکی‌یکی به طلبکاران داد؛ وقتی ثواب‌ها تمام شد، طلبکار بعدی چند گناه از گناهان او را گرفت. (ص ۱۵۴ کتاب)
  6. ★پیام قصه: کوتاهی در عبادت‌ها با توبه و جبران جبران می‌شود، ولی حق مردم را فقط خودِ صاحب حق می‌بخشد؛ پس از همین حالا حقی که بر گردنت است را جبران کن. (ص ۱۵۴ کتاب)
  7. ★حقوق سه‌گانه: حق‌النفس (کارها برای سالم ماندن و رشد خودمان، مثل غذا خوردن، استراحت، مسواک زدن و مطالعه)، حق‌الله (کارها برای اطاعت از دستور خداوند، مثل نماز خواندن، امر به معروف و دوری از گناهان) و حق‌الناس (وظایف ما نسبت به دیگران، مثل کمک به نیازمندان و آزار نرساندن). (ص ۱۵۵ کتاب)
  8. ★حق‌الناس فقط پول و اموال مردم نیست؛ دروغ گفتن، غیبت کردن و ناسزا گفتن هم گناهانی است که انسان نسبت به دیگران انجام می‌دهد؛ حفظ آبرو، اسرار و شخصیت مردم نیز جزء حق‌الناس است و حق‌های معنوی گاهی از پول گران‌ترند چون برگرداندنشان سخت‌تر است. (ص ۱۵۶ کتاب)
  9. ★پیامبر اکرم (ص) فرموده است: «مسلمان کسی است که مسلمانان از زبان و دست او در امان باشند.» یعنی حرف و رفتار ما نباید آزار و ضرری برای دیگران داشته باشد.
  10. ★گاهی انسان بدون توجه، حقوق عدهٔ زیادی از مردم را از بین می‌برد: کسی که آتش را در جنگل روشن می‌کند و خاموش نمی‌کند در برابر همهٔ کسانی که از هوای پاک محروم شده‌اند مسئول است و کسی که با ریختن مواد سمی آب رودخانه‌ها را آلوده می‌کند نیز در برابر مردم مسئول است. (ص ۱۵۶ و ۱۵۷ کتاب)
  11. ★پیامبر اکرم (ص): «از رحمت خدا دور است کسی که توقفگاه‌ها و استراحتگاه‌های عمومی را آلوده کند و کسی که راه عبور مردم را سد کند.» (کافی، ج۳، ص ۱۶؛ ص ۱۵۷ کتاب)
  12. ★جنگل‌ها و فضاهای سبز، رودخانه‌ها و دریاها، کوه‌ها و طبیعت و راه‌ها و پیاده‌روها اموال عمومی‌اند؛ آلوده کردن یا خراب کردن آنها حق همگان را از بین می‌برد؛ دین اسلام حفاظت از محیط زیست را در ردیف عبادات می‌شمارد. (ص ۱۵۷ کتاب)
  13. ★شهید یوسف کلاهدوز شب‌ها و صبح‌ها ماشینش را سر کوچه خاموش می‌کرد و تا انتهای کوچه هل می‌داد تا نکند صدای آن مزاحم همسایه‌ها باشد؛ رعایت حق‌الناس حتی در کوچک‌ترین کارهای روزمره هم ممکن است. (ص ۱۵۷ کتاب)
  14. ★عقیل، برادر امیرمؤمنان (ع)، صدهزار درهم قرض داشت و خواست قرضش از بیت‌المال پرداخت شود؛ حضرت فرمود از سهم شخصی خودم می‌دهم نه از بیت‌المال مسلمانان و برداشتن ناحق از مال عموم را «بدترین و زشت‌ترین اقسام دزدی» دانست. (بحارالانوار، ج۴۱؛ ص ۱۵۹ تا ۱۶۱ کتاب)

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ پیام‌های آسمان پایهٔ هشتم — صفحات ۱۵۳ تا ۱۶۲ کتاب — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۱۵ از ۱۵