عربی هفتماسم اشارهمفرد و مثنی و جمع۱۴ سخن حکیمانه

درس ۱: حِکمَةٌ وَ أقوالٌ وَ نورُ الکَلِمات

اَلْعِلْمُ نُورٌ — دانش، نور است! بیا با هم اولین قدم رو تو دنیای عربی برداریم.

شروع درس • صفحات ۹ تا ۲۷ کتاب عربی هفتم

به کلاس عربی هفتم خوش اومدی! عنوان اصلی درس اول تو کتاب «حِکمَةُ الْعِلْمِ وَ نورُ الْکَلامِ وَ کَنْزُ الْکُنوزِ»ه؛ یعنی «حکمتِ دانش و نورِ سخن و گنجِ گنج‌ها» — و اسم فارسی درس هم «حمد و سپاس»ه، چون شروع هر کار خوبی حمد و سپاس خداست. این درس سه بخش داره: تو هر بخش اول چند **سخن حکیمانه** می‌خونی، بعد متن عربی (جمله‌های کوتاه با عکس)، بعد واژه‌نامه، بعد هم قواعد و تمرین. استرس نداشته باش؛ از «نور» شروع می‌کنیم!

ص ۱۱، ۱۲، ۱۷ و ۲۲ کتاب

متن عربی درس اول

جمله‌های کوتاه با اسم اشاره — دقیقاً مثل کتاب

کتاب عربی هفتم «متن‌محوریه»؛ یعنی هر بخش با چند جملهٔ کوتاه عربی (متن) شروع می‌شه و قواعد از دل همون جمله‌ها بیرون میاد. متن درس اول سه بخش داره: اول اشاره به یکی (هٰذا، هٰذِهِ، ذٰلِکَ، تِلْکَ)، بعد اشاره به دو تا (هٰذانِ، هاتانِ) و آخر اشاره به چند تا (هٰؤُلاءِ، أُولٰئِکَ). جمله‌ها رو با ترجمه خط‌به‌خط بخون؛ همه عیناً از کتابه!

📖 متن کتاب:

اَلدَّرْسُ الْأَوَّل: (مفرد، مثنّیٰ و جمع + اسم اشاره) — هٰذا جَبَلٌ جَميلٌ. هٰذِهِ صورَةٌ جَميلَةٌ.
منظرهٔ کوه پوشیده از برف کنار دریاچهٔ آبی و جنگل سرسبز — عکس آغازین درس اول
شکل کتاب ص ۹: «هٰذا جَبَلٌ جَميلٌ» — این کوه، زیباست! کتاب درس اول را با این منظرهٔ خنک شروع می‌کند؛ تو هم اولین جملهٔ عربی‌ات را همین‌جا با کوه می‌سازی.

📖 متن کتاب:

اولین جمله‌های عربی کتاب (پیش از شروع درس اول): اَلسَّلامُ عَلَيْکُمْ؛ أَهْلاً وَ سَهْلاً بِکُم فِـي الصَّفِّ السّابِعِ؛ کَيْفَ حالُکُمْ؟ — سلام بر شما؛ خوش‌آمدید به کلاس هفتم؛ حالتان چطور است؟
دسته‌گل رنگارنگ با گل‌های زرد و بنفش و نارنجی — صفحهٔ ۸ کتاب
عکس صفحهٔ ۸ کتاب: کتاب با یک دسته‌گل از تو خوش‌آمد می‌گیرد؛ «أَهْلاً وَ سَهْلاً بِکُم فِـي الصَّفِّ السّابِعِ» — خوش آمدی به کلاس هفتم!
اسم‌های زیر عکس‌های متن رو دست‌کم نگیر
کتاب کنار جمله‌های متن، عکس هم گذاشته و اسمشون رو نوشته: دو پزشکِ ص ۱۱ «پروفسور موسوی» و «دکتر آذر اندامی» اند؛ ص ۱۲ عکس‌های «جَبَل جَم» و «شَجَرَة أرسَنجان» رو می‌بینی و تمرین ۲ ص ۱۵ هم با تصویرهای «کوهِ ابری»، «رسول خدا»، پسر، دختر و کلاس کار داره. وقتی اسم و عکس رو با هم ببینی، واژه‌ها زودتر می‌چسبن؛ چون ذهنت برای هر کلمه دو تا لنگر (تصویر و اسم) داره!
جملهٔ عربی (بخش اول — ص ۱۱)ترجمه
هٰذَا الرَّجُلُ، طَبيبٌ.این مرد، پزشک است.
هٰذا الطَّبيبُ، ناجِحٌ.این پزشک، موفّق است.
هٰذِهِ الْمَرأَةُ، طَبيبَةٌ.این زن، پزشک است.
هٰذِهِ الطَّبيبَةُ، ناجِحَةٌ.این پزشک (زن)، موفّق است.

متن بخش اول — کتاب عکس دو پزشک ایرانی رو نشون می‌ده

جملهٔ عربی (ادامهٔ بخش اول — ص ۱۲)ترجمه
هٰذا الصَّفُّ، کَبيرٌ.این کلاس، بزرگ است.
هٰذِهِ الشَّجَرَةُ، عَجيبَةٌ.این درخت، عجیب است.
ذٰلِكَ الْجَبَلُ، مُرْتَفِعٌ.آن کوه، بلند است.
تِلْـﻚَ اللَّوْحَـةُ، جَميلَـةٌ.آن تابلو، زیباست.
ذٰلِكَ الرَّجُلُ، شاعِرٌ. ذٰلِكَ الشّاعِرُ، سَعديٌّ.آن مرد، شاعر است. آن شاعر، سعدی است.
تِلكَ الْمَرأَةُ، شاعِرَةٌ. تِلكَ الشّاعِرَةُ، بَروينُ.آن زن، شاعر است. آن شاعر، پروین است.

اشاره به نزدیک (هٰذا/هٰذِهِ) و اشاره به دور (ذٰلِکَ/تِلْکَ)

کوه یا تپهٔ بلند مخروطی‌شکل با گیاهان سبز و سرخ در پیش‌زمینه — شکل صفحهٔ ۱۲ کتاب
شکل کتاب ص ۱۲: «ذٰلِكَ الْجَبَلُ، مُرْتَفِعٌ» — آن کوه، بلند است! دقت کن چطور کتاب برای جمله‌های کوتاه، عکس واقعی گذاشته است.
سعدی و پروین تو درس عربی!
کتاب برای جمله‌های «شاعر»، عکس سعدی و پروین اعتصامی رو گذاشته؛ اسم خاصِ آدم‌ها هم تو عربی بعد از صفت می‌شینه، دقیقاً مثل «ذٰلِكَ الشّاعِرُ سَعديٌّ». یعنی اول توصیف می‌کنی، بعد اسمش رو لو می‌دی!
مجسمهٔ سنگی مردی با لباس و کلاه سنتی زیر آسمان آبی
شکل کتاب ص ۱۲: «ذٰلِكَ الرَّجُلُ، شاعِرٌ. ذٰلِكَ الشّاعِرُ، سَعديٌّ» — مجسمهٔ سعدی؛ اول می‌گویی «آن مرد، شاعر است»، بعد اسمش را لو می‌دهی.
مجسمهٔ شاعری روی سکو که کتابی باز در دست دارد
و برای جملهٔ مؤنّث: «تِلكَ الْمَرأَةُ، شاعِرَةٌ. تِلكَ الشّاعِرَةُ، بَروينُ» — مجسمهٔ پروین اعتصامی با کتابی در دست.
جملهٔ عربی (بخش دوم — ص ۱۷ و ۱۸)ترجمه
هٰذانِ وَلَدانِ.این دو پسر (برادر) هستند.
هٰذانِ الْوَلَدانِ، نَظیفانِ.این دو پسر، تمیز (و پاکیزه) هستند.
هُما سَعيدٌ وَ حَميدٌ.آن دو، سعید و حمید (هستند).
هاتانِ بِنْتانِ.این دو دختر هستند.
هاتانِ الْبِنْتانِ، نَظیفَتانِ.این دو دختر، تمیز (و پاکیزه) هستند.
هُما سَعيدَةٌ وَ حَميدَةٌ.آن دو، سعیده و حمیده (هستند).
هٰذانِ کُرسيّانِ. هٰذانِ الْکُرسيّانِ، خَشَبيّانِ.این دو صندلی هستند. این دو صندلی، چوبی هستند.
هاتانِ وَرْدَتانِ. هاتانِ الْوَرْدَتانِ، جَميلَتانِ.این دو گل هستند. این دو گل، زیبا هستند.

متن بخش دوم — اشاره به مثنّیٰ (دو تا)

دو پسر نوجوان با پیراهن سفید که قفسه‌های شیشه‌ای را تمیز می‌کنند
عکس صفحهٔ ۱۷ کتاب: «هٰذانِ وَلَدانِ. هٰذانِ الْوَلَدانِ، نَظیفانِ» — دقیقاً دو پسر! مثنّیٰ یعنی دو تا، پس به‌جای «این‌ها» می‌گویی «این دو».
دو دختر نوجوان با حجاب که قفسه‌های شیشه‌ای را مرتب می‌کنند
و باز از صفحهٔ ۱۷: «هاتانِ بِنْتانِ. هاتانِ الْبِنْتانِ، نَظیفَتانِ» — دو دخترِ ساعی؛ برای دو اسم مؤنّث از «هاتانِ» استفاده می‌شود.
دو شاخه گل رز قرمز روی پس‌زمینهٔ سفید
عکس صفحهٔ ۱۸ کتاب: «هاتانِ وَرْدَتانِ. هاتانِ الْوَرْدَتانِ، جَميلَتانِ» — بشمار! یکی، دو... همین «دو» بودن است که پسوند «انِ» به کلمه می‌دهد.
جملهٔ عربی (بخش سوم — ص ۲۲ و ۲۳)ترجمه
أُولٰئِـﻚَ مُجاهِدونَ. أُولٰئِـﻚَ الْمُجاهِدونَ، صابِرونَ.آنان مجاهدند. آن مجاهدان، صبورند.
هُـم ناجِحونَ.ایشان موفّق (هستند).
أُولٰئِـﻚَ مُجاهِداتٌ. أُولٰئِـﻚَ الْمُجاهِداتُ، صابِراتٌ.آنان (زنانِ) مجاهدند. آن مجاهدات، صبورند.
هُنَّ ناجِحاتٌ.ایشان (زنانِ) موفّق (هستند).
هٰؤُالءِ إيرانيّونَ.اینان ایرانی (هستند).
هٰذِهِ صورةُ اللّاعِبينَ الْإيرانيّينَ.این عکس بازیکنان ایرانی (ملی) است.
هٰؤُالءِ اللّ عِبونَ ، فائِـزونَ.این بازیکنان، برنده‌اند.
هٰؤُالءِ ، إيرانیّاتٌ. هٰذِهِ، صورةُ اللّ عِباتِ الْ یرانیّاتِ.اینان (زنانِ) ایرانی‌اند. این عکس بازیکنان ایرانی (زن) است.
هٰؤُالءِ اللّ عِباتُ ، فائِـزاتٌ.این بازیکنان (زن)، برنده‌اند.

متن بخش سوم — اشاره به جمع (مذکّر و مؤنّث)

عکس تیم والیبال؛ بازیکنان با لباس سرخ در سالن والیبال کنار هم ایستاده‌اند
شکل کتاب ص ۲۳: «هٰذِهِ صورةُ اللّاعِبينَ الْإيرانيّينَ» — عکس بازیکنان ایرانی؛ چون بیشتر از دو نفرند، می‌گویی «هٰؤُالءِ اللّاعِبونَ، فائِزونَ»!
هٰؤُلاءِ و أُولٰئِکَ فرقی نمی‌کنن!
کتاب ص ۲۳ می‌گه: «هٰؤُالءِ» و «أُولٰئِكَ» در اشاره به جمع مذکّر و مؤنّث مشترک هستند؛ یعنی هر دو، هم برای گروه پسرها می‌آد هم برای گروه دخترها. تنها فرقشون «نزدیکی»ه: هٰؤُلاءِ برای نزدیک، أُولٰئِکَ برای دور.

نورُ الْکَلام و کَنْزُ الْکُنوز — ص ۱۱، ۱۷، ۲۲

۱۴ سخن حکیمانهٔ درس اول

عیناً از کتاب — با ترجمه

بخش‌های کتاب عربی هفتم با سخنان حکیمانه از پیامبر اکرم (ص) و امام علی (ع) تزئین شدن؛ کتاب به این بخش‌ها اسم‌های قشنگی داده: «نورُ الْکَلام»، «نورُ الْکَلام» و «کَنْزُ الْکُنوز». این ۱۴ جمله، هم تمرین ترجمه‌ان هم جوون‌بخشِ ذهنت. آروم و با احترام بخونشون و معنی‌شون رو به یاد بسپار.

سخن عربی (نورُ الْکَلام — بخش اول)گویندهترجمه
اَلْعالِمُ بِالْعَمَلِ کَالشَّجَرِ بِالثَّمَرِ.رَسولُ اللّٰهدانشمند با عملش، مانند درخت با میوه‌اش است.
حُسْنُ السُّؤالِ نِصْفُ الْعِلْمِ.رَسولُ اللّٰهخوب پرسیدن، نیمی از دانش است.
مُجالَسَةُ الْعُلَماءِ عِبادَةٌ.رَسولُ اللّٰههم‌نشینی با دانشمندان، عبادت است.
طَلَبُ الْعِلْمِ فَريضَةٌ.رَسولُ اللّٰهجست‌وجوی دانش، واجب (است).
آفَةُ الْعِلْمِ النِّسْيانُ.رَسولُ اللّٰهآفتِ دانش، فراموشی است.

کتاب ص ۱۱: «هر پنج (سخن) حدیثی از رسولُ اللّٰه است»

سخن عربی (نورُ الْکَلام — بخش دوم)گویندهترجمه
نِعْمَتانِ مَجْهولَتانِ، الصِّحَّةُ وَ الْعافِيَةُ.رَسولُ اللّٰهدو نعمت ناشناخته‌اند: سلامتی و تندرستی (از بیماری).
رِضَا اللّٰهِ فِي رِضَا الْوالِدَيْنِ.رَسولُ اللّٰهخشنودی خدا در خشنودی پدر و مادر است.
أَدَبُ الْمَرْءِ، خَيْـرٌ مِنْ ذَهَبِـهِ.اَلْإمامُ عَلیادبِ انسان، بهتر از طلایش است.
اَلدَّهْرُ يَومانِ؛ يَوْمٌ لَـكَ وَ يَوْمٌ عَلَيْـكَ.اَلْإمامُ عَلیروزگار دو روز است؛ روزی به سود تو و روزی به زیان تو.

کتاب ص ۱۷ — بخش دوم درس

سخن عربی (کَنْزُ الْکُنوز — بخش سوم)گویندهترجمه
تَفَکُّرُ ساعَةٍ خَيْـرٌ مِنْ عِبادَةِ سَبْعيـنَ سَنَـةً.رَسولُ اللّٰهاندیشیدنِ یک ساعت، بهتر از عبادتِ هفتاد سال است.
عَداوَةُ الْعاقِلِ خَيْـرٌ مِنْ صَداقَـةِ الْجاهِلِ.اَلْإمامُ عَلیدشمنیِ خردمند، بهتر از دوستیِ نادان است.
اَلْعِلْمُ فِـي الصِّ غَرِ کَالنَّقْشِ فِـي الْحَجَرِ.اَلْإمامُ عَلیدانش در خردسالی، مانند نقش بر سنگ است.
خَيـرُ الْأُمورِ أَوسَطُـها.اَلْإمامُ عَلیبهترین کارها، میانه‌ترینِ آن‌هاست.
اَلْجَهْلُ مَوْتُ الْأَحْـياءِ.حِکمَةبی‌دانشی، مرگِ زندگان (ناتوان در شناخت) است.

کتاب ص ۲۲ — بخش سوم درس

حکمت‌ها گنج‌اند — همین‌طور که اسم بخش می‌گه!
کَنْز یعنی گنج و کُنوز یعنی گنج‌ها؛ کتاب این بخش رو «کَنْزُ الْکُنوز» (گنجِ گنج‌ها) نامیده. حدیث‌ها رو سه بار بلند بخون و ترجمه‌شون رو تو دو سه تا از جمله‌های خودت به کار ببر؛ مثلاً وقتی حواست پرت می‌شه بگو «آفَةُ الْعِلْمِ النِّسْيانُ»!

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱ از ۱۰