از من تا خدا ۷تربیت دینیشناخت خدا

درس ۲: تویی که می‌شناسمت

خدایی که تو را آفریده، بهتر از هرکس می‌داند چه برایت خوب است؛ پس اول او را بشناس.

شروع درس • صفحات ۲۹ تا ۴۰ کتاب

در درس قبل فهمیدی بندگی خدا راز آرامش است؛ حالا سؤال جدید سر راهت است: اولین قدم برای بندگی چیست؟ جواب کوتاه است: شناخت خدا. تو این درس می‌بینی چطور شناخت یک پزشک خوب، لجبازی را از بین می‌برد و شناخت خالق، اطاعت را شیرین می‌کند. با صفات خالقیت و دانایی و حکمت خدا آشنا می‌شوی، آیۀ «عَسىٰ أَن تَكرَهوا شَيئاً...» را تدبر می‌کنی و در قصهٔ شب هجرت می‌بینی کسی که پیامبر را می‌شناسد، حاضر می‌شود در رختخوابش بخوابد. آخرش هم یاد می‌گیری وسواس در احکام، حرف خدا را زیر پا می‌گذارد.

صفحات ۲۹ تا ۳۲ کتاب

اولین قدم: شناخت خدا

صفات خالقیت و دانایی و حکمت + گفت‌وگو با سؤال‌های زیبا

راوی قصه می‌گوید: از دیروز که با مفاهیم جدیدی آشنا شدم، لحظه‌ای از فکر سؤال‌های زیبا بیرون نمی‌آمدم. بندگی خدا چهرۀ جدیدی برایم پیدا کرده بود. وقتی فهمیدم که بندگی خدا راز آرامش است، دوست داشتم راه بندگی را پیدا کنم تا به آرامش برسم. به فکر فرو رفتم و دوباره به دنیای سؤال‌ها برگشتم. در میان سؤال‌ها، سؤالی قد کشیده بود و داشت تماشایم می‌کرد؛ به سراغش رفتم و دیدم درست همان سؤالی است که الان باید می‌پرسیدم:

📖 متن کتاب:

«اولین قدم برای بندگی خدا چیست؟» — سؤال گفت: «شناخت خدا. وقتی انسان خدا را می‌شناسد، می‌فهمد کسی بهتر از او نمی‌تواند راه درست زندگی کردن را به او بیاموزد. شناخت خدا، علاوه بر اینکه خودش عبادت است، انگیزۀ اطاعت و بندگی خدا را هم در انسان زیاد می‌کند.»

حرف درستی بود. راوی یادش افتاد یک بار مریض شده بود؛ پدر و مادرش او را به مطب پزشکی بردند که سواد و دانش زیادی داشت و بیماری‌های عجیب و غریبی را درمان کرده بود. با اینکه لجباز بود و زیر بار دستورات پزشکان نمی‌رفت، اما وقتی پدر و مادرش از مهارت او گفتند و او را به‌خوبی شناخت، به توصیه‌های پزشک گوش داد و به نسخه‌اش عمل کرد و زود حالش خوب شد. شناخت او از پزشک باعث شد لجبازی را کنار بگذارد. پانویس کتاب هم حضرت رضا را نقل می‌کند:

📖 متن کتاب:

امام رضا فرمود: «اولین مرحله از عبادت خدا، شناختن اوست.» (عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۱۵۰)

به سؤال گفتم: «راه شناخت خدا چیست؟» سؤال جواب داد: «خدا را باید از طریق صفاتش بشناسی. برخی از صفات خدا هست که خیلی آسان، ما را به دنیایی از حقایق راهنمایی می‌کند. مثل خالق بودن خدا. خدا خالق ما و تمام هستی است. آفرینندۀ انسان بیش از هر کس دیگری نیازهای او و راه پاسخ دادن به آنها را می‌داند. این خیلی واضح و روشن است: کسی که خالق ماست با کسی که نه‌تنها ما را نیافریده، بلکه هیچ‌چیز دیگری را نیز نیافریده، یکی نیست.»

📖 متن کتاب:

﴿فَمَن يَخلُقُ كَمَا لا يَخلُقُ﴾ (سورهٔ انعام، آیهٔ ۱۰۱) — «آیا کسی که می‌آفریند مانند کسی است که نمی‌آفریند؟» — پس اگر بنا به حرف گوش دادن باشد، باید حرف کسی را گوش داد که ما را آفریده است.

سؤال بعد از کمی مکث، حرفش را ادامه داد: «خدایی که ما را آفریده، همه‌چیز را هم می‌داند. اما آگاهی ما به اندازه‌ای نیست که از همۀ آنها خبر داشته باشیم. به همین دلیل ممکن است از چیزی که به ضرر ماست خوشمان بیاید و برعکس از چیزی که به نفعمان است، بدمان بیاید.» قرآن این را با آیۀ زیر یادآوری می‌کند:

📖 متن کتاب:

﴿عَسىٰ أَن تَكرَهوا شَيئاً وَ هُوَ خَيرٌ لَكُم وَ عَسىٰ أَن تُحِبّوا شَيئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُم وَ اللّٰهُ يَعلَمُ وَ أَنتُم لا تَعلَمون﴾ (سورهٔ بقره، آیهٔ ۲۱۶) — «ممکن است [شما] از چیزی خوشتان نیاید، با اینکه برایتان [خوب و] خِیر است و ممکن است چیزی را دوست داشته باشید، با اینکه برایتان [بَد و] شرّ است و خدا می‌داند [چه چیزهایی برایتان خوب است و چه چیزهایی بَد] و شما نمی‌دانید.»

فکر کن و گفت‌وگو کن

خاطره‌گویی (ص ۳۰): گاهی دوست داریم اتفاقی در زندگی‌مان رخ بدهد، اما بعد به این نتیجه رسیده‌ایم کاش این اتفاق نمی‌افتاد. گاهی هم از اتفاقی که در زندگی‌مان رخ داده ناراحت شده‌ایم، اما بعد فهمیده‌ایم برایمان خوب بوده است. آیا شما هم چنین تجربه‌هایی دارید؟ برای دوستان خود بازگو کنید.

همین‌طور که حرف سؤال‌ها را گوش می‌دادم، یاد دوران کودکی‌ام افتادم. آن روزها وقتی مریض می‌شدم و مادرم به من دارو می‌داد، من گریه می‌کردم؛ چون از دارو بدم می‌آمد. با این حال، مادرم اصرار داشت که داروها را بخورم. دارو بیماری‌ام را درمان می‌کرد و من نمی‌دانستم. در طول بیماری‌ام تمایل به خوردن غذاهایی داشتم که برایم مضر بود، اما مادرم اجازه نمی‌داد و می‌گفت: «به‌خاطر خودت نمی‌گذارم این غذا را بخوری.» پیامبر اکرم هم همین معنا را با این حدیث از زبان خدا نقل می‌کند:

📖 متن کتاب:

پیامبر اکرم: «خدای بزرگ فرموده: ای فرزند آدم! از دستورات من اطاعت کن و چیزی را که به صالح توست، به من یاد نده [زیرا من بهتر از تو می‌دانم چه چیزی برایت خوب است.]» (امالی صدوق، ص ۳۲۰)

سؤال هنوز هم برایم حرف داشت: «کمی به بدنت فکر کن و ببین آفرینش خدا چقدر دقیق بوده است.» گرسنه شده بودم و نمی‌توانستم فکرم را متمرکز کنم. از سؤال عذرخواهی کردم و لقمۀ نان را از داخل کیفم بیرون آوردم و شروع کردم به خوردن. سؤال گفت: «همین‌طوری که داری لقمه‌ات را می‌خوری، به این فکر کن که خدا برای رفع گرسنگی و هضم غذا، چه چیزهایی برایت فراهم کرده است؟»

در حالی که به زمین خیره شده بودم، به چیزهای دیگری غیر از هضم غذا هم فکر کردم. با خودم گفتم: «اگر کمرم خم نمی‌شد، چطور باید می‌نشستم و بلند می‌شدم؟ اگر گردنم ثابت بود، چه کاری می‌کردم؟» سؤال راست می‌گفت. خدا داناست، چون همۀ نیازهای ما را می‌داند. خدا حکیم است، چون همۀ کارهایش روی حساب و کتاب است.

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ جا شد

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۵ وصل شد

آیه و حدیث

معنا

به سؤال گفتم: «با شناختی که امروز از صفات خدا پیدا کردم، کم‌کم دارم می‌فهمم که چرا باید در زندگی، از دستورات آفرینندۀ دانا و حکیم، اطاعت کرد و فقط بندۀ او بود.» در این هنگام، یکی دیگر از سؤال‌های زیبا جلو آمد و گفت: «چطور می‌توانیم بفهمیم که دستورات خداوند چیست تا از آن اطاعت کنیم؟» جواب این سؤال را درس بعدی به تو می‌دهد؛ ولی کتاب همین‌جا هم از تو همفکری می‌خواهد.

فکر کن و گفت‌وگو کن

ایستگاه تفکر (ص ۳۱): شما هم دربارۀ این سؤال با دوستانتان همفکری کنید و پاسخ‌هایتان را در کلاس ارائه دهید: «چطور می‌توانیم بفهمیم که دستورات خداوند چیست تا از آن اطاعت کنیم؟»

سخنی با والدین (کتاب — ص ۳۲)
  1. ۱پرسش کتاب از پدر و مادرها: «چگونه با یک راه ساده، اعتماد فرزندانمان را به خدا زیاد کنیم؟»

💡 پاسخ این پرسش با رمزینهٔ بالای بخش در کتاب صوتی در دسترس است و پدر و مادرها می‌توانند به آن گوش کنند. تو هم می‌توانی ماجرای پزشک و داروی دوران کودکی را برای پدر و مادرت تعریف کنی و با هم بگویید شما هم کجا بودید که اول ناراحت شدید ولی بعد فهمیدید برایتان خوب بود. این گفت‌وگوها اعتماد به خدا را مثل یک عادت روزانه در خانه پهن می‌کند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۲ از ۱۱