از من تا خدا ۷تربیت دینیبرنامهٔ خدا

درس ۳: مرا رها نمی‌کنی

خدا فقط خودش را نسپرده؛ برنامه‌اش را هم با پیامبر، کتاب و امامان به دستت رسانده.

شروع درس • صفحات ۴۱ تا ۵۲ کتاب

در این درس سرانجام جواب آن سؤال را می‌گیری: «چطور از برنامهٔ خدا باخبر شویم؟» برنامۀ خدا از طریق کتاب‌های آسمانی و پیامبران فرستاده شده و امامان هم مأمور بیان آن‌اند. بعد وسوسه‌ای می‌آید که می‌گوید «دین ۱۴۰۰ سال پیش چطور برنامهٔ امروز ما را تعیین می‌کند؟» و با مثال‌های قصه، شکست می‌خورد. در قصهٔ ابوموسی می‌بینی دعای امام چطور دربارۀ یک حقوق عقب‌افتاده معجزه می‌کند و در احکام، با بلوغ و مرجع تقلید آشنا می‌شوی؛ چون بعد از بلوغ، برنامهٔ خدا را از رسالهٔ مرجعت می‌پرسی.

صفحات ۴۱ تا ۴۳ کتاب

برنامهٔ خدا کجاست؟

کتاب‌های آسمانی + پیامبران و امامان + جواب به وسوسه

راوی می‌گوید: داشتم به این فکر می‌کردم چقدر باید خدا را شکر کنم که سؤال‌های زیبا را سر راهم قرار داد. چقدر دوست دارم که همۀ بچه‌ها حداقل یک بار وارد دنیای این سؤال‌ها شوند. در همین فکرها بودم که سؤالی که قبلاً فکرم را مشغول خود کرده بود، باز به سراغم آمد: «چطور می‌شود از برنامه‌ای که خالق دانا و حکیم برای زندگی انسان تنظیم کرده با خبر شد؟» سؤال که اشتیاق مرا برای فهمیدن جواب می‌دانست، خودش پاسخم را داد:

📖 متن کتاب:

«برنامۀ خدا از طریق کتاب‌های آسمانی و پیامبرانش برای ما فرستاده شده.» — با شنیدن این حرف، به قرآنی که در خانه‌مان بود فکر کردم؛ کتابی که تک‌تک کلماتش را خدا برای ما فرستاده تا شیوۀ درستِ زندگی کردن را به ما بیاموزد.

سؤال چند دقیقه‌ای سکوت کرد و بعد ادامه داد: «خدا علاوه بر پیامبر و کتاب آسمانی، امامانی را هم تعیین کرده تا برنامۀ او را برای ما بیان کنند. اگر کسی از پیامبر و امامان اطاعت کند، مثل این است که از خدا اطاعت کرده است.» این حرف پشتوانه‌ای از زیارت جامعۀ کبیره دارد که پایین می‌خوانی. یعنی هدایت خدا فقط مال گذشته نبوده و هنوز زنده است.

📖 متن کتاب:

«فَإِنّی لَکُم مُطيعٌ، مَن أَطاعَکُم فَقَد أَطاعَ اللّٰه وَ مَن عَصاکُم فَقَد عَصى اللّٰه» (بخشی از زیارت جامعۀ کبیره) — «من فرمانبردار شما [امامان] هستم. هرکسی از شما اطاعت کند، حتماً از خدا اطاعت کرده و هرکسی از فرمان شما سرپیچی کند، از خدا سرپیچی کرده است.»

سراپا گوش بودم که سؤال گفت: همان‌گونه که برای اطاعت از خدا باید او را شناخت، شناخت پیامبر و امامان نیز برای اطاعت کردن از آنان لازم است. باید دربارۀ آنها مطالعه کرد و از شخصیت و روش زندگی‌شان آگاه شد. راست می‌گفت. درست است که من پیامبر و امامان را دوست داشتم، اما این کافی نبود؛ دوست داشتن را باید به وسیلۀ شناخت تکمیل می‌کردم. سؤال ادامه داد: خدا به انسان عقل هم داده تا قدرت اندیشیدن برای تشخیص خوبی‌ها و بدی‌ها را داشته باشد و همچنین بتواند دستورات قرآن و پیامبر و امامان را بفهمد. چه خدای خوب و حکیمی داریم! فکر همه‌جا را کرده است.

درست وقتی حالِم خیلی خوب شده بود و لبخند رضایتمندانه‌ای هم روی صورتم بود، سروکلهٔ وسوسه‌ها پیدا شد؛ ولی این‌بار مثل دفعات قبل از آنها نمی‌ترسیدم. یکی از وسوسه‌ها جلو آمد و گفت: «دینی که برای ۱۴۰۰ سال پیش است، مگر می‌تواند برنامۀ زندگیِ امروز ما را تعیین کند؟» منتظر سؤال‌های زیبا بودم که خودی نشان دهند. ظاهر شدند و یکی از سؤال‌های زیبا پرسید: «مگر همه‌چیز با گذر زمان عوض می‌شود؟ مثلاً مگر زشتیِ ظلم و بی‌رحمی یا زیباییِ عدالت و مهربانی در گذر زمان تغییر می‌کنند؟»

در ذهنم مثال‌ها را ادامه دادم؛ راست‌گویی، دروغ‌گویی، خیانت و امانت‌داری، رازداری و افشای اسرار دیگران. درست بود؛ خوبی‌ها همیشه خوب می‌مانند و بدی‌ها همیشه بد هستند. بسیاری از دستورات دین دربارۀ همین چیزهاست که با گذر زمان تغییری نمی‌کنند. بعد از کمی فکر کردن، با خودم گفتم بالاخره برخی چیزها در گذشته نبوده و مربوط به دنیای امروز است؛ مثلاً ماهواره، موشک و پهپاد. در همین زمان، یکی از سؤال‌ها جلو آمد و گفت:

📖 متن کتاب:

«البته، حتماً در گذر زمان، چیزهای جدیدی می‌آید، ولی باز دستورات دین به گونه‌ای است که در همۀ زمان‌ها ثابت و قابل استفاده است. مثلاً در گذشته در جنگ‌ها برای دفاع از خود از نیزه، شمشیر، سپر و... استفاده می‌کردند و امروز از تانک، موشک، پهپاد و...، اما در هر دوی این زمان‌ها چیزی که عوض نشده، همان دستور دین در واجب بودن دفاع از سرزمین خود است.»

وسوسه که دید حرفی برای گفتن ندارد، به سرعت از پیش ما رفت. نمی‌دانم کجا. این‌بار هم مثل همیشه، سؤال‌های زیبا برنده شدند؛ چون به‌جای حرف‌های مبهم، مثال‌های روشن آوردند. از این به بعد اگر کسی به تو گفت دین مال گذشته است، تو هم از او بپرس: پس زشتی دروغ و زیبایی راست‌گویی هم تغییر کرده است؟

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ جا شد

فکر کن و گفت‌وگو کن

ایستگاه تفکر (ص ۴۳): فضای مجازی یکی از تغییرات زندگی امروزی نسبت به گذشته است. بر اساس آموزه‌هایی چون راست‌گویی و امانت‌داری و زشتیِ افشای اسرار دیگران که در دستورهای دینی ما آمده است، شیوه‌های رفتار شایسته در این فضا را بیان کنید.

سخنی با والدین (کتاب — ص ۴۳)
  1. ۱پرسش کتاب از پدر و مادرها: «با سؤال‌ها و شبهات اعتقادی فرزندمان چگونه برخورد کنیم؟»

💡 پاسخ این پرسش با رمزینهٔ بالای بخش در کتاب صوتی در دسترس است. اتفاقاً خودِ این درس نمونهٔ خوبی برای برخورد با شبهه است: به‌جای عصبانیت، سؤال‌های زیبا با مثال‌های روشن جواب دادند. تو هم اگر شبهه‌ای شنیدی، بگذار در خانه مطرح شود تا با پدر و مادرت با هم سراغ جوابش بروید؛ شبههٔ پنهان بزرگ می‌شود و شبههٔ مطرح‌شده کوچک.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۳ از ۱۱