از من تا خدا ۷تربیت دینیعظمت و شکر

درس ۶: تو خدای بزرگ منی

هر چه در این جهان شگفت‌انگیزتر است، خالقش از آن بزرگ‌تر و مهربان‌تر.

شروع درس • صفحات ۷۹ تا ۹۱ کتاب

در این درس ناامیدی برگشته، ولی تو یک کلید تازه می‌گیری: تفکر در عظمت جهان. از ماشین و بدن انسان و خورشید و کهکشان راه شیری حرف می‌زنیم تا ببینی چطور این همه شگفتی، ذهن آدم را به بزرگ دیدن آفرینندۀ آن می‌برد و شُکر هم کنارت می‌آید. در قصۀ «کاش برای من بود» عاقبت ثروت قارون را می‌بینی که با غرور و ناشکری چه شد. آخرش هم آقای سیروس عذرخواهی می‌کند و یاد می‌گیری بعضی گمان‌ها گناه‌اند، حتی اگر هنوز زبانشان راه نیفتاده باشد.

صفحات ۷۹ تا ۸۳ کتاب

از ماشین تا کهکشان

تفکر در جهان + آیه‌ها + ورود شُکر

درس ۶ از همان‌جا شروع می‌شود که درس ۵ تمام شد: راوی به اطراف نگاه کرد؛ خبری از امیدواری و آرامش نبود. صدایشان زد، اما جوابی نشنید. در عوض، ناامیدی نزدیک شد؛ تنش لرزید و یاد روزهای سختی افتاد که او همراهش بود و لحظاتش را برایش سخت‌تر می‌کرد. ناامیدی قاه‌قاه خندید و موذیانه گفت: «دیدی گفتم پیشرفت نمی‌کنی؟ دیدی گفتم نمی‌توانی؟»

با تمام توانش سرش فریاد کشید: «جلوتر نیا.» ناامیدی گستاخانه گفت: «اگر بیایم، چه کار می‌کنی؟» زانوهایش خم شده بود و می‌خواست بنشیند که یاد آیه‌ای افتاد که امید برایش خوانده بود: ﴿إِنَّما یَیأَسُ مِن رَوحِ اللهِ القَومُ الکافِرون﴾ (سورۀ یوسف، آیۀ ۸۷) — «از رحمت خدا ناامید نشوید، زیرا تنها کافران از رحمت خدا ناامید می‌شوند.» ناگهان کسی دستش را گرفت و همه‌جا روشن شد؛ دستش در دست امیدواری بود و آرامش هم از راه رسید. با ورود آنها، ناامیدی از دری دیگر بیرون رفت و راوی نفس راحتی کشید.

امیدواری گفت: «قرار بود خداوند بزرگ را فراموش نکنی.» راوی گفت: «بله، اما هنوز نمی‌دانم چگونه می‌شود به عظمت و بزرگی خدا پی برد؟» آرامش گفت: «امروز آمده‌ایم همین را یادت بدهیم.» امیدواری حرفش را با یک مثال شروع کرد: «ماشینی را تصور کن که زیباست، سرعت بالا و ایمنی خوبی هم دارد. با دیدن این ماشین، چه چیزی از ذهنت می‌گذرد؟» جواب راوی ساده بود: «اینکه کاش این ماشین مال من بود.»

امیدواری با خنده گفت: «خب، حالا بگو این ماشین تو را یاد چه کسی می‌اندازد؟» راوی کمی به فکر فرو رفت و گفت: «یاد سازنده‌اش می‌افتم.» چشمان امیدواری برق زد: «آفرین! چه احساسی به او داری؟» «هر قدر آن ماشین برایم مهم باشد، سازنده‌اش هم برایم اهمیت پیدا می‌کند.» آرامش حرف او را ادامه داد: «اگر سازندهٔ ماشین را در اختیار تو قرار بدهد، چه کار می‌کنی؟» راوی از خوشحالی خنده‌اش گرفت و گفت: «تا آخر عمر این لطفش را فراموش نمی‌کنم.»

آرامش گفت: «فکر می‌کنی زمین و آسمان و انسان و حیوانات و گیاهان پیچیده‌تر هستند یا آن ماشین؟» راوی گفت: «بچه‌ها هم می‌دانند که زمین و آسمان یا انسان پیچیده‌تر از یک ماشین هستند.» آرامش گفت: «پس بگذار دربارهٔ یکی با جزئیات بیشتر حرف بزنیم؛ مثلاً دربارهٔ انسان.» راوی هم پذیرفت، چون اطلاع پیدا کردن از جهان هستی و موجوداتش همیشه جذاب است. حرف‌های آرامش دربارهٔ بدن انسان را با دقت بخوان:

📖 متن کتاب:

«در بدن انسان تریلیون‌ها یاخته (سلول) وجود دارد که با نظمی قانونمند کنار هم قرار گرفته‌اند و کار مشخصی را انجام می‌دهند. انسان می‌تواند حدود میلیاردها خاطره را در مغز خود حفظ کند. اگر این خاطرات به صورت کتاب درآید، کتابخانه‌ای با چندین میلیون جلد کتاب خواهد شد. قلب در طول شبانه‌روز چند هزار لیتر خون را به بدن پمپاژ می‌کند که برای حمل آن، ده‌ها تانکر لازم است. قلب برای این کار، در هر دقیقه به طور میانگین ۷۵ بار می‌تپد.»

حتی تصور این پیچیدگی برای راوی هم سخت بود و مشتاق شد بعداً اطلاعات بیشتری به دست آورد. آرامش ادامه داد: «حالا کمی هم از آسمان بگویم.» حجم خورشید حدود یک میلیون و سیصد هزار برابر زمین است و در هر دقیقه میلیون‌ها تن ماده در خورشید می‌سوزد، اما هنوز پابرجاست. غیر از زمین، هفت سیارۀ دیگر هم به دور خورشید می‌گردند که بعضی‌شان حدود هزار و سیصد و بعضی‌شان هفتصد و چهل و پنج برابر زمین هستند؛ این سیارات و خورشید، با هم سامانۀ خورشیدی را تشکیل می‌دهند.

📖 متن کتاب:

«این سامانه با تمام وسعتش جزء کوچکی از کهکشان راه شیری است که دست‌کم هزار میلیون خورشید در آن وجود دارد و هر کدام از این خورشیدها، مرکز یک سامانۀ مستقل دیگر هستند. شگفت‌آور اینکه میلیون‌ها کهکشان در عالم هستی وجود دارد.»

راوی می‌گوید مغزم از این همه عظمت سوت می‌کشید؛ فکر کنم امید و آرامش هم حیرت را در چهره‌ام دیدند. شگفتی وقتی با حیرتِ خوب همراه شود، راهی به سوی خالق باز می‌کند. در ایستگاه تفکر (ص ۸۱) دو سؤال هست: شما هم نمونه‌های دیگری از شگفتی‌های عالم آفرینش را در کلاس بیان کنید؛ به نظر شما چگونه می‌توان از این شگفتی‌های آفرینش به عظمت و بزرگی خالق پی برد؟ حالا سؤال آرامش بعد از این همه حیرت:

📖 متن کتاب:

«عظمت جهان هستی، تو را به یاد چه چیزی می‌اندازد؟» ... راوی چند دقیقه‌ای فکر کرد و گفت: «من به یاد عظمت و بزرگی آفرینندۀ آن می‌افتم.» آرامش گفت: «آفرین، پس تفکر در بزرگی و عظمت جهان راهی برای بزرگ دانستن خداست.»

📖 متن کتاب:

﴿هُوَ الَّذی خَلَقَ لَکُم ما فی الأَرضِ جَمیعاً﴾ (سورۀ بقره، آیۀ ۲۹) — «او خدایی است که تمام آنچه را در زمین وجود دارد، برای شما آفرید.»

بعد هم گفت: «حالا که خدا جهانی را با این عظمت برای ما آفریده و آن را در اختیار ما قرار داده، وظیفۀ ما در برابر او چیست؟» حرف آرامش به اینجا که رسید، کسی به آنها پیوست که با خودش عطر خوشی را آورده بود. راوی باز هم برای سلام کردن پیشقدم شد و منتظر بود یکی او را معرفی کند. امیدواری گفت: «دوستمان شُکر وقتی می‌آید، ما یادمان می‌آید بدهکار خداییم.»

آرامش از شُکر خواست خودش را با آن سؤالی که همیشه می‌پرسد معرفی کند. شُکر هم بدون معطلی پرسید: «اولین دشمن انسان، شیطان است. اگر گفتی او نشانۀ موفقیت خودش را چه می‌داند؟» راوی گمان کرد جواب گناه کردن است و گفت: «اینکه انسان گناه کند.» شُکر گفت: «گناه کردن انسان از نشانه‌های موفقیت شیطان هست، اما او خودش چیز دیگری را به عنوان نشانۀ اصلی موفقیتش می‌گوید که اگر بتواند آن را انجام بدهد، انسان پس از آن به راحتی به سمت گناهان می‌رود.»

راوی از شُکر خواهش کرد خودش جواب را بگوید. او هم گفت: «وقتی شیطان از فرمان خدا سرپیچی کرد و از درگاه الهی رانده شد، قسم خورد سر راه بندگان قرار گیرد و آنها را وسوسه کند. او از ناشکری به عنوان نشانۀ موفقیت خود نام برد.» بعد قرآن همین حرف را با این آیه تأیید کرد:

📖 متن کتاب:

﴿ثُمَّ لَتَیَنَّنَّهُم مِن بَینِ أَیدیهِم وَ مِن خَلفِهِم وَ عَن أَیمانِهِم وَ عَن شَمائلِهِم وَ لا تَجِدُ أَکثَرَهُم شاکِرین﴾ (سورۀ اعراف، آیۀ ۱۷) — «سپس از پیشِ رو و پشتِ سر و از سمت راست و چپشان بر آنان می‌تازم [یعنی از همه سو به آنها هجوم می‌آورم و تا جایی وسوسه‌شان می‌کنم] که بیشترشان را شکرگزار نخواهی یافت.»

راوی گفت: «عجب آیه‌ای! چرا تا به حال به آن فکر نکرده بودم؟!» بعد مطالبی را که یاد گرفته بود با خودش مرور کرد: «برای اینکه ناامید نشوم، باید به بزرگی خدا و قدرت او باور داشته باشم و هیچ‌گاه آن را فراموش نکنم. یکی از راه‌های اصلی بزرگ شمردن خدا تفکر در عظمت جهان هستی است؛ جهانی که خدا آن را برای ما آفریده و به همین دلیل باید شکرگزار خدایی باشیم که این جهان زیبا و با عظمت را به ما عطا کرده است.» از اینکه تفکراتش به نتیجه می‌رسید، خوشحال بود و خدا را شکر کرد.

سخنی با والدین (ص ۸۳)
کادر «سخنی با والدین» در ص ۸۳ این سؤال را دارد: «والدین چگونه می‌توانند ایمان فرزندانشان را به عظمت خداوند زیاد کنند؟» پاسخ آن با رمزینهٔ صوتی همراه است؛ پدر و مادرت را تشویق کن آن را گوش کنند و بعد با هم صحبت کنید. مثلاً از آنها بپرسید کدام شگفتیِ آفرینش بیشتر ذهن شما را مشغول کرده است و شما هم از شگفتی مورد علاقۀ خودتان بگویید.

فکر کن و گفت‌وگو کن

ایستگاه تفکر (ص ۸۳): دو نمونه از رفتارهای تشکرآمیزی را بیان کنید که در زندگی شما بیشتر خودشان را نشان می‌دهند. این تمرین کمک می‌کند شُکر، دوست تازۀ درس، را جدی بگیری و به رفتارهای روزمرۀ خودت نگاه کنی؛ از نعمت‌های کوچک مثل صبحانه و دوستی شروع کن.

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۶ از ۱۱