از من تا خدا ۷تربیت دینیشکرِ جزئی

درس ۸: می‌خواهم شاکرت باشم

شکر هم مهارت دارد؛ هر چه جزئی‌تر به نعمت‌ها فکر کنی، شاکرتر می‌شوی.

شروع درس • صفحات ۱۰۹ تا ۱۲۰ کتاب

در این درس راوی می‌خواهد حسابی شاکر شود و از نعیم می‌پرسد چه کار کند. جواب نعیم یک مهارت است: به نعمت‌ها جزئی‌تر فکر کن؛ از لقمۀ نان تا آب دهان و از گندم تا گاو و کشاورز. بعد راوی خوابی ترسناک و هشیارکننده می‌بیند که بدون چشم و آب و پا و صدا چقدر ناتوان است و با شکر از خواب بیدار می‌شود. در قصهٔ «نعمت‌های فراموش‌شده» با جانبازانی آشنا می‌شوی که با همهٔ سختی می‌گویند خدا خوب است و شُکر. آخر سر هم مناجات «کاش به تو اعتماد می‌کردم» و قصۀ مش رجب و حق‌الناس منتظرت است.

صفحات ۱۰۹ تا ۱۱۱ کتاب

به نعمت‌ها جزئی‌تر فکر کن

شکرِ نعمت مادر + چرخۀ لقمه‌ها + خواب هشیارکننده

راوی نشسته بود و کتاب مورد علاقه‌اش را می‌خواند؛ از وقتی تصمیم گرفته وقت کمتری را در فضای مجازی بگذراند، کتاب‌خوانی یکی از کارهای روزانه‌اش شده است. کم‌کم دارم متوجه می‌شوم که عمر هم یک نعمت تکرارنشدنی است و استفادۀ درست از این نعمت، خودش یک جور شکرگزاری است. حسابی غرق مطالعه بود که مادرم گفت کاری را برایم انجام بده؛ من تنبلی می‌کنم و حرفش را پشت گوش می‌اندازم؛ همان لحظه رجیم می‌آید و بهم آفرین می‌گوید. کمی بعد پدرم گفت: «مگر نشنیدی مادرت چه گفت؟» و من گفتم: «یک دقیقه صبر کن.» (ص ۱۰۹)

باز هم رجیم خنده می‌کرد و مشوقم بود تا صدای نعیم را شنیدم که می‌گفت: «مادر، نعمت است.» به خودم آیم و بدون توجه به رجیم پیش مادرم می‌روم؛ سرم را پایین می‌اندازم و از او معذرت‌خواهی می‌کنم و کاری را که گفته بود انجام می‌دهم. مادرم که تعجب کرده و از چیزی خبر ندارد، لبخندی می‌زند و رجیم با دیدن این صحنه اخمی می‌زند و می‌رود. من هیجان‌زده و مشتاق پیش نعیم برمی‌گردم و او با لبخندی که حکایت از رضایتش دارد می‌گوید: «این کاری که کردی یک نوع شکرگزاری از نعمت مادر بود.» (ص ۱۰۹)

وقت را هدر نمی‌دهم و می‌پرسم: «من باید چه کار کنم تا همیشه در صف بندگان شاکر خدا باشم؟» نعیم از دیدن اشتیاق من لبخندی می‌زند و بی‌معطلی می‌گوید: «یکی از کارها همین است که در این یکی دو روزه انجام داده‌ای.» می‌پرسم یعنی دقیقاً چه کاری؟ جواب می‌دهد: «یعنی به نعمت‌ها فکر کنی و آنها را بشناسی. فکر کردن، هر چقدر جزئی‌تر، بهتر؛ چون این‌طور خودت را بیشتر غرق در نعمت‌ها می‌بینی.» (ص ۱۰۹)

📖 متن کتاب:

نعیم مثال زد: «مثلاً سر سفرۀ صبحانه، به لقمه‌هایی که در دهانت می‌گذاری، توجه کن. هرکدام از این لقمه‌ها شامل نعمت‌های مجزّایی هستند. نانشان از گندم درست شده است. گندم‌ها تا تبدیل به نان شوند، مدیون نعمت‌های دیگری هستند. یا مثلاً کره از شیر گرفته شده، شیر از گاو دوشیده شده، گاو یونجه خورده، یونجه را کشاورز کاشته و... چرخۀ نعمت‌های خداوند شگفت‌آور هستند.» (ص ۱۱۰)

فکر کن و گفت‌وگو کن

خودسنجی (ص ۱۱۰): آیا تاکنون به نعمت‌های خداوند این‌طور جزئی فکر کرده‌اید؟ از یک تا پنج به خودتان امتیاز بدهید. بهتر است دربارۀ نعمت‌هایی که در بدنمان وجود دارد هم به همین صورت بیندیشید.

📖 متن کتاب:

امام صادق(ع) به مُفَضّل فرمود: «به آب دهان بیندیش. خدا چنان تدبیر کرده که این آب همواره به سوی دهان سرازیر باشد تا کام و گلو را تر نگه دارد. اگر کام و گلو خشک شوند، انسان هلاک می‌شود؛ زیرا آبی در دهانش ندارد که با آن، غذای خشک را نرم کند و فرو بَرَد.» (ص ۱۱۰؛ منبع حدیث در پانویس کتاب، بحارالانوار ذکر شده است)

مرحلهٔ ۱: لقمه در دهانت

هر لقمه شامل نعمت‌های مجزّایی است؛ سر سفرۀ صبحانه به آنها توجه کن (ص ۱۱۰).

روی هر پله بزن تا توضیحش را ببینی

نعیم اینها را گفت و رفت. با اینکه خسته بودم و دوست داشتم کمی بخوابم، اما در فکرهایم غرق شدم و به نعمت‌ها یکی‌یکی و به صورت جزئی فکر کردم. چیزی نگذشته بود که احساس کردم جایی را نمی‌بینم؛ همه‌جا برایم سیاه شده بود. خیلی ترسیده بودم؛ به هر طرف که می‌رفتم به دیوار می‌خوردم. می‌خواستم فریاد بزنم، اما صدایی از حنجره‌ام بیرون نمی‌آمد. خدای من! چرا این‌طور شده بودم؟ تشنه بودم؛ دستم را روی زمین کشیدم تا لیوان آبی را که مادرم بالای سرم گذاشته بود پیدا کنم. (ص ۱۱۰)

لیوان را به سمت دهانم بردم، اما لب‌هایم به هم دوخته بودند؛ آب روی صورت و لباسم ریخت. دستم را به دیوار گرفتم و با احتیاط قدم برداشتم تا به در برسم، اما ناگهان پاهایم قفل شد و دیگر نتوانستم راه بروم. وای! نه جایی را می‌دیدم، نه صدایم در می‌آمد و نه می‌توانستم قدم بردارم. خسته شده بودم، اما زانوانم طوری قفل شده بودند که نمی‌توانستم بنشینم؛ گریه‌ام گرفت. با صدای مادرم از خواب پریدم؛ وای خدایا، شکرت! تمام اینها را خواب می‌دیدم. (ص ۱۱۰ و ۱۱۱)

روی پیشانی‌ام عرق نشسته بود. مادرم لیوان آب را دستم داد؛ به دهانم دست کشیدم؛ لب‌هایم دوخته نبود؛ آب را سر کشیدم. مادرم پریشان گفت: «چه خوابی دیدی؟» خوابم را برای مادرم تعریف کردم؛ هم من خدا را شکر می‌کردم هم او. به نظر مادرم خواب جالبی دیده بودم؛ او گفت: «خوابت هم ترسناک بوده هم هشیارکننده؛ اما تو فقط هشیار شو؛ نترس.» بعد پیشانی‌ام را بوسید و رفت. (ص ۱۱۱)

دوباره دراز کشیدم. نعیم را دیدم؛ وقتی خوابم را برای مادرم تعریف می‌کردم، او هم شنیده بود. گفتم: «فکر کنم هشیار شده‌ام و دارم نعمت‌ها را می‌بینم. شکر خدا که این‌قدر به ما نعمت داده است.» این جمله را که گفتم، نعیم رضایتمندانه خندید و گفت: «برای همین است که رجیم نمی‌گذارد انسان به خدا و نعمت‌هایی که به آنها داده فکر کنند. تازه، خدا غیر از نعمت‌های مادی، نعمت‌های معنوی هم به انسان داده است.» (ص ۱۱۱)

فکر کن و گفت‌وگو کن

تمرین با هم‌کلاسی‌ها (ص ۱۱۱): گام اول، یکی از نعمت‌های زیر را به دلخواه انتخاب کنید؛ سپس به‌طور جزئی به آن فکر کنید و افکارتان را بنویسید: «ابرو ـ پلک ـ گوش ـ ...». گام دوم، نوشته‌هایتان را با دوستانتان تبادل کنید؛ به نوشتۀ دوستتان بین یک تا پنج امتیاز بدهید و دربارۀ دلایل این امتیاز با یکدیگر گفت‌وگو کنید. گام سوم، با توجه به این تمرین بگویید آیا در شکرگزاری خدا موفق خواهید بود؟

سخنی با والدین (ص ۱۱۱)
در پایین همین صفحه کادری هست که به پدر و مادرها می‌گوید: «چگونه می‌شود روحیۀ شکرگزاری فرزندان را تقویت کرد؟» از آنها بخواه این بخش را بخوانند و برایت تعریف کنند. بعد پیشنهاد بده در شامگاه‌ها هر کس یک نعمتِ جزئی آن روز را بگوید و شکر بگوید؛ مثلاً آب خنکی که ظهر خوردی یا مادر گرمی که صبح راهت کرد. این تمرین کوچک، شکر را از دفتر کتاب می‌آورد وسط زندگی روزمرۀ خانواده.

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ جا شد

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۸ از ۱۱