جزوهٔ درس — صفحات ۵۷ تا ۶۳ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم

جزوهٔ درس ۱۱: تنوع آب و هوایی ایران

در یک روز زمستانی، شاید در یک استان برف ببارد و در استان دیگری هوا گرم باشد! راز این تنوع، آب و هوای ایران است. در این جزوه یاد می‌گیری زیستگاه چیست، آب و هوا را چطور اندازه می‌گیرند و چهار ناحیهٔ آب‌وهوایی ایران کدام‌اند. بعد می‌فهمی آب و هوا چه اثری روی خانه، لباس و غذای ما دارد.

بخش ۱ از ۵

زیستگاه و آب‌وهوا

راز تنوع طبیعت ایران

طبیعت ایران بسیار زیبا و متنوع است؛ به‌طوری که از نظر تعداد و تنوع جانوران و گیاهان جزء کشورهای کم‌نظیر دنیاست. به منطقهٔ بزرگی که مجموعه‌ای از گیاهان و جانوران خاص در آن زندگی می‌کنند، زیستگاه می‌گویند. یکی از مهم‌ترین عوامل تنوع زیستگاه‌ها در کشور ما، تنوع آب و هوایی است. پس برای فهمیدن زیستگاه‌ها، اول باید آب و هوا را بشناسیم.

📖 متن کتاب:

همان‌طور که فهمیدید، ایران زیستگاه‌های مختلف دارد. منطقهٔ بزرگی که در آن مجموعه‌ای از گیاهان و جانوران خاص زندگی می‌کنند، زیستگاه می‌گویند. یکی از مهم‌ترین عواملی که موجب گوناگونی یا تنوع زیستگاه‌ها در کشور ما شده است، تنوع آب و هوایی در کشور ماست.
هوای نواحی ایران خیلی فرق دارد
چند روز به اخبار هواشناسی گوش کن؛ تفاوت هوای نواحی کشور را خودت می‌بینی. مثلاً وقتی در بعضی استان‌های غربی دمای هوا زیر صفر است یا برف می‌بارد، در استان‌های جنوبی هوا گرم است! این تفاوت بزرگ در یک کشور، یعنی ایران اقلیم‌های متعددی دارد. دقیقاً همین تنوع است که زیستگاه‌های مختلف را ساخته است.

فکر کن و گفت‌وگو کن

کتاب می‌گوید چند روز به اخبار هواشناسی رادیو یا تلویزیون گوش کن. هر روز، وضعیت هوای دو شهر را یادداشت کن و با هم مقایسه کن. بعد حدس بزن چرا این‌قدر فرق دارند. با این کار، خودت مثل یک اقلیم‌شناس کوچک تحقیق کرده‌ای!

بخش ۲ از ۵

آب و هوا را چطور اندازه می‌گیرند؟

ایستگاه هواشناسی و نمودارهای دما و بارش

در ایستگاه هواشناسی، هر روز عناصر مختلف هوا اندازه‌گیری می‌شود: دما، میزان بارش، رطوبت، جهت و سرعت باد. مهم‌ترین عناصر آب و هوا، دما و بارش هستند. با اندازه‌گیری دما و بارش یک مکان در طول ماه و سال، می‌فهمند آب و هوای آنجا چگونه است. بعد هم این عددها را روی نمودار نشان می‌دهند تا با یک نگاه فهمیده شوند.

📖 متن کتاب:

ما در این ایستگاه، هر روز عناصر مختلف مثل دمای هوا، میزان بارش، میزان رطوبت، جهت وزش باد و سرعت وزش باد را اندازه‌گیری می‌کنیم. سپس این اندازه‌ها را ثبت می‌کنیم و روی آنها محاسباتی انجام می‌دهیم. مهم‌ترین عناصر آب و هوا، دما و بارش است. با اندازه‌گیری میزان دما و بارش یک مکان، در طی ماه و سال می‌توان پی برد که آب و هوای آنجا چگونه است.

مرحلهٔ ۱: دما

مهم‌ترین عنصر اول؛ هر روز اندازه‌گیری و ثبت می‌شود.

روی هر پله بزن تا توضیحش را ببینی
نمودارچه چیزی را نشان می‌دهد؟رنگ
نمودار خطیمیزان دمای هوای ناحیه؛ مثل میانگین دمای شهر یزد در ماه‌های مختلفقرمز
نمودار ستونیمیزان بارش ناحیه؛ مثل بارش شهر یزد در ماه‌های مختلفآبی
نمودار ترکیبیدو نمودار دما و بارش با هم ترکیب شده‌اندقرمز و آبی

باکس «نمودارهای آب‌وهوایی» — صفحهٔ ۶۰ کتاب

میانگین دمای ماهانه چیست؟
میانگین دمای ماهانه از حاصل جمع حداکثر و حداقل دما در یک ماه، تقسیم بر عدد ۲ به دست می‌آید. مثلاً اگر بالاترین دمای ماه ۳۰ درجه و کمترین آن ۲۰ درجه باشد، میانگین ۲۵ درجه می‌شود. این عدد به اقلیم‌شناس‌ها کمک می‌کند ماه‌های گرم و سرد سال را مقایسه کنند. نمودار خطی هم همین عددها را با خط قرمز نشان می‌دهد.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ مطالعات اجتماعی پایهٔ هفتم — صفحات ۵۷ تا ۶۳ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۱۱ از ۲۴