مطالعات هفتممیراث فرهنگیتاریخ

درس ۱۷: میراث فرهنگی و تاریخ

تاریخ آینهٔ گذشته‌ست؛ میراث فرهنگی هم امضای نیاکان ما.

شروع درس • صفحات ۱۰۴ تا ۱۰۸ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم

چرا باید بدونیم هزاران سال پیش چه خبر بوده؟ چون گذشته، کلید فهم امروزه! ما از گذشته دو تا ارثیهٔ بزرگ داریم: **میراث فرهنگی** (بناها، آداب، زبان، غذاها و...) و **تاریخ** (دانش شناخت رویدادهای گذشته). تو این درس می‌بینیم میراث فرهنگی چیه، تاریخ‌دان‌ها چطور گذشته رو کشف می‌کنن و میراث جهانی ایران چه‌چیزهایی داره.

صفحهٔ ۱۰۳ کتاب • متن آغازین فصل ۹

سرزمین ما؛ کاوش در گذشته‌های دور

فصل ۹ با یه حقیقت جذاب شروع می‌شه: ایران خیلی قدیمیه!

📖 متن کتاب:

سرزمین پهناور ایران از گذشته‌های بسیار دور محل زندگی انسان‌ها بوده است. آثار به‌دست آمده از کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که حدود ده هزار سال پیش در ایران سکونتگاه‌هایی وجود داشته است؛ به همین جهت ایران در جهان، به‌عنوان سرزمینی کهن شناخته شده است. آثار تاریخی به‌جا مانده، میراث فرهنگی هستند و باید از آنها محافظت کنیم.

این متن آغازین فصل ۹ کتابه. حوزه‌های موضوعی این فصل هم این‌هاست: زمان، تداوم و تغییر، مکان و فضا، نظام اجتماعی و فرهنگ و هویت. یعنی قراره هم با گذشته وقت بگذرونی، هم نقشه و جغرافیا رو ورق بزنی و هم زندگی مردم قدیم رو زیر ذره‌بین ببری. کتاب هم دقیقاً همین‌طوری برنامه‌ش رو اعلام می‌کنه:

اهداف فصل ۹ (به قلم کتاب)
شما با آموختن این فصل و انجام فعالیت‌های آن درمی‌یابید: چگونه می‌توان پی برد که ایران جایگاه تمدن‌های بزرگ بوده است؟ چه کسانی دربارهٔ گذشته مطالعه می‌کنند؟ چگونه؟ میراث فرهنگی چیست؟ چرا آثار تاریخی در موزه‌ها نگهداری می‌شوند؟
فعالیت صفحهٔ ۱۰۴ کتاب
  1. ۱به تصاویر بالا دقت کنید. چه آثاری مشاهده می‌کنید؟ آیا این آثار باارزش هستند؟ چرا؟ گفت‌وگو کنید.

💡 تصاویر کتاب: تنگهٔ تاریخی سولک (گیلویه و بویراحمد) و گنبد کاووس (گلستان) — زیرشان نوشته: «هر یک از این موارد، نمونه‌هایی از میراث فرهنگی هستند.»

فکر کن و گفت‌وگو کن

کتاب درس رو با دو پرسش شروع کرده: «میراث فرهنگی چیست؟» و «چرا باید از میراث فرهنگی حفاظت کنیم؟» قبل از ادامهٔ درس، جواب یکی‌دو خطی خودت رو بنویس؛ آخر درس برگرد و ببین چقدر دقیق‌تر شده‌ای!

صفحهٔ ۱۰۴ کتاب • تعریف میراث

میراث فرهنگی چیست؟

همهٔ چیزی که از گذشته به ما رسیده

📖 متن کتاب:

میراث، یعنی ارث و هر چیزی که از گذشتگان و نیاکان به ما رسیده باشد. بخشی از آثاری که از گذشتگان برای ما به‌جا مانده است، «میراث فرهنگی» است. میراث فرهنگی، همهٔ آثار ارزشمندی است که به فرهنگ، تمدن و هویّت یک ملت مربوط می‌شود.

📖 متن کتاب:

این آثار، حاصل فکر، ابتکار، زندگی و تلاش مردمی است که در گذشته زندگی می‌کرده‌اند. میراث فرهنگی ممکن است آثار مادی مثل ظرف‌ها، سکه‌ها، کتیبه‌ها، فرش‌ها، کتاب‌های قدیمی و بناهای تاریخی، مساجد و امامزاده‌ها باشد. همچنین ممکن است چیزهای غیرمادی مثل اعتقادات، دستاوردهای علمی و هنری و فرهنگی، زبان و یا آداب و رسومی باشد که از گذشته به ما رسیده است.

میراث فرهنگی یعنی همهٔ آثار و میراثی که نیاکان ما برایمون باقی گذاشتن؛ دو تا نوعه: مادی — چیزهای قابل لمس مثل بناها (تخت جمشید، پل خواجو)، کتیبه‌ها، سکه‌ها، ظرف‌ها و کتاب‌های خطی — و معنوی — چیزهای زنده مثل زبان فارسی، آداب و رسوم (نوروز و یلدا)، موسیقی، قصه‌ها، لباس‌های محلی و غذاهای سنتی. هر دوتاشون هویت ماست؛ یعنی جواب سؤال «ما که هستیم؟». اگه یه اثر باستانی یا یه رسم قدیمی رو با دقت نگاه کنی، داری با همین هویت روبه‌رو می‌شی. پس ارزشش رو بدون و با احترام باهاش رفتار کن.

میراث فرهنگی مثل یه کتاب پر از صفحه‌ست: هر بنا و هر رسم، یه صفحه از قصهٔ مردم این سرزمینه. اگه یکی از اون‌ها از بین بره، یه صفحه از کتاب تاریخ پاره شده و دیگه برنمی‌گرده. برای همین «حفاظت از میراث» یه وظیفهٔ ملی و حتی جهانیه.

میراث مادیمیراث معنوی
تخت جمشید و کتیبهٔ بیستونزبان و ادب فارسی
میدان نقش جهان و پل‌های اصفهانجشن نوروز و شب یلدا
سکه‌ها و ظرف‌های باستانیموسیقی و ترانه‌های محلی
کتاب‌های خطی نسخه‌های قدیمیغذاها و صنایع دستی هر منطقه

دو نوع میراث فرهنگی

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ جا شد

📖 متن کتاب:

از آنجا که ایران جایگاه تمدن‌های کهن و یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های بشری است، دارای میراث فرهنگی بسیار زیاد است که بخشی از آن در موزه‌ها نگهداری می‌شود. البته قبل از انقلاب اسلامی، بخشی از آثار باستانی و گنجینه‌های هنری ایران، به دست بعضی کشورها، به ویژه فرانسه، انگلیس و آمریکا به غارت رفت.

📖 متن کتاب:

ما باید برای حفظ و معرفی این آثار، برنامه‌ریزی و تلاش کافی را بکنیم، تا بتوانیم آنها را به خوبی به آیندگان بسپاریم. میراث فرهنگی به همهٔ مردم یک کشور تعلق دارد، پس همه باید در حفظ آن بکوشند.
پانویس کتاب: فرهنگ٭
به شیوهٔ زندگی مردم گفته می‌شود؛ مجموعهٔ افکار و عقاید، آداب و رسوم، خط، زبان و... (واژه‌نامهٔ صفحهٔ ۱۱۶)
پانویس کتاب: کتیبه٭
لوح‌های گلی یا سنگی بسیار قدیمی که بر روی آنها خط‌هایی نوشته‌اند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱۷ از ۲۴