از غارهای شکارچیان تا اولین روستاهای گلی؛ قصهٔ جاافتادن ما.
شروع درس • صفحات ۱۰۹ تا ۱۱۶ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم
انسانهای اول ایران کجا زندگی میکردن؟ تو غارها! بعد چی شد که از غار اومدن بیرون و روستا و شهر ساختن؟ تو این درس یه سفر دههزارساله میکنیم: از زندگی شکارچی-گردآورنده تو غارها تا انقلاب بزرگ **کشاورزی** و پیدایش اولین روستاها و شهرهای ایران.
صفحهٔ ۱۰۹ کتاب • متن آغازین درس
درس با یه حرفزنی جذاب با راهنمای موزه شروع میشه
📖 متن کتاب:
📖 متن کتاب:
| دورهٔ تاریخ ایران | از کِی تا کِی؟ |
|---|---|
| دورهٔ ایران باستان | تاریخ ایران قبل از اسلام؛ تا سقوط حکومت ساسانیان |
| دورهٔ اسلامی | از سقوط ساسانیان و ورود اسلام به ایران تا امروز |
دو دورهٔ تاریخ ایران
کتاب زیر همین متن، یه نمودار خط زمان هم کشیده که از ۷۰۰۰ سال پیش تا امروز ادامه داره؛ «دورهٔ ایران باستان» و «دورهٔ اسلامی» دو بخشش هستن. این نمودار مثل خطکش تاریخه؛ هرجا گم شدی، برگرد همونجا سر بزن! ترتیبش هم هیچوقت عوض نمیشه؛ رویدادها مثل صف مدرسه پشت سر هم میشینن و هیچکدوم جلو نمیزنه.
فکر کن و گفتوگو کن
روی خط زمان کتاب یه عدد دیدی: ۷۰۰۰ سال پیش. با خودت حساب کن: ورود اسلام به ایران کجای این خطه؟ و «ایران باستان» تا کجا ادامه داره؟ همین تمرین کوچک، کل ساختار تاریخ ایران رو تو ذهنت مرتب میکنه.
روی کارتها بزن تا برگردند!
دوران غار
زندگی در غارهای زاگرس
هزاران سال پیش، انسانهای اول ایران شکارچی و گردآورنده بودن: حیوانات رو شکار میکردن و میوه و ریشهٔ وحشی جمع میکردن. خونهشون هم غارها بود — مخصوصاً غارهای رشتهکوه زاگرس تو غرب کشور که هم از سرما محافظتشون میکرد و هم نزدیک آب و شکار بود. ابزارهاشون هم ساده بود: سنگهای تیز و استخون.
شواهد این زندگی رو باستانشناسها تو غارهایی مثل بیستون و هوتو و کمربند (تو کرمانشاه و اطرافش) پیدا کردن: استخون حیوانات شکارشده، ابزار سنگی و آثار آتش. آتش بزرگترین کشف اون دوران بود: گرم میکرد، حیوانات وحشی رو میترسوند و غذا رو خوشمزهتر میکرد! دور هم نشستن کنار آتش هم اولین جلسههای قصهگویی تاریخ بود؛ همونجاها که قصهها از پدر به پسر رسیدن و هزاران سال زنده موندن.
📖 متن کتاب:
تو تصاویر صفحهٔ ۱۱۰ کتاب، نقاشیهای درون غار دوشه در استان لرستان و دهانۀ غار تاریخی هوتر (هاتر) در نزدیکی بهشهر رو میبینی؛ باستانشناسها شواهد همین نوع زندگی رو تو ایران پیدا کردن. یعنی سنگنگارهها عملاً دفتر خاطرات ۱۰هزارسالهٔ نیاکانمانان! مواظبت از این غارها مثل مواظبت از یه دفتر خاطرات قدیمیه؛ فقط خیلی قدیمیتر و بیجایگزینتر.
تولد شهر
وقتی روستا بزرگ شد
روستاها که بزرگ و قوی شدن، کشاورزی غلت تولید کرد (بیشتر از نیاز). بخشی از مردم تونستن سراغ کارهای غیرکشاورزی برن: سفالگری، فلزکاری، تجارت و مدیریت. نتیجهش، سکونتگاههای بزرگتری شد با دیوار و بازار و معبد؛ یعنی شهر. شوش تو خوزستان از کهنترین شهرهای ایران و جهانه که هزاران سال بیوقفه توش زندگی بوده.
با بزرگ شدن شهرها، نیاز به مدیریت و قانون هم پیدا شد؛ تمدنهای بزرگی مثل عیلام تو خوزستان شکل گرفتن، نوشتن (خط) برای ثبت اموال و رویدادها به کار رفت و تجارت بین شهرها با راههای زمینی و رودخانهای راه افتاد. اینطوری پایههای تمدن ایرانی چیده شد — تمدنی که تو درسهای بعدی با امپراتوریهاش آشنا میشیم. شهر که به وجود اومد، دیگه همهچیز مثل روستا نبود؛ تقسیم کار، قانون، بازرگانی و حکومتِ قوی لازم شد.
مرحلهٔ ۱: غارنشینی
شکار و جمعآوری غذا تو غارهای زاگرس.
40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آساندرس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبتنام کن تا همهٔ درسها، آزمونکها و جمعبندیها برایت باز شود.
عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام میشود — کمتر از یک دقیقه!
درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!
آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.
بزن بریم آزمون!لینکهای مرتبط
درس ۱۸ از ۲۴