جزوهٔ درس ۴: قانون‌گذاری

جزوهٔ درس — صفحات ۱۷ تا ۲۱ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم

جزوهٔ درس ۴: قانون‌گذاری

یک سؤال بزرگ: چه کسی حق دارد برای میلیون‌ها نفر قانون بنویسد؟ در این جزوه می‌بینی مقررات توافقی چه فرقی با قانون رسمی دارد، قانون اساسی چیست و قانون‌ها را چه کسانی در چه جایی تصویب می‌کنند. آخرش هم مسیر یک قانون را از پیشنهاد تا اجرا دنبال می‌کنیم. می‌فهمی رأی مردم چطور تا مجلس می‌رسد!

بخش ۱ از ۵

مقررات توافقی و قانون رسمی

مقررهٔ مصوب مجلس، قانون می‌شود

گاهی گروه‌ها به صورت توافقی و براساس اصول اخلاقی یا رسم‌ها از مقرراتی پیروی می‌کنند. مثلاً ایستادن در صف اتوبوس یا نانوایی قاعده‌ای اجتماعی است که مردم برای حفظ نظم پذیرفته‌اند. این مقرره‌ها پشتوانهٔ رسمی ندارند؛ فقط بر پایهٔ توافق و ادب هستند.

📖 متن کتاب:

هرگاه مقررات به وسیلهٔ یک نهاد دارای صلاحیت مثل مجلس تصویب شود، نام «قانون» به خود می‌گیرد؛ برای مثال، ممنوعیت عبور از چراغ قرمز، یک قانون راهنمایی و رانندگی است که در مجلس تصویب شده است و چنانچه راننده‌ای از آن تخلّف کند جریمه می‌شود. هم‌چنین، هیچ‌کس نمی‌تواند بدون داشتن صلاحیت و مدرک پزشکی به درمان مردم بپردازد و این یک قانون مصوب است و اگر کسی از آن سرپیچی کند، مجازات می‌شود.
همه در برابر قانون مساوی‌اند
نه رئیس، نه راننده و نه دانش‌آموز؛ هیچ‌کس نمی‌تواند قانون را برای خودش کنار بگذارد. این مساوی بودن یعنی قانون برای همه یک اندازه ارزش دارد. از بزرگ‌ترین مسئول تا یک دانش‌آموز هفتمی مثل تو.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۴ وصل شد

کار

نوع قاعده

بخش ۲ از ۵

قانون اساسی؛ مادر همهٔ قانون‌ها

۱۷۷ اصل و رأی مردم

📖 متن کتاب:

مهم‌ترین قانون هر کشور، قانون اساسی آن کشور است. قانون اساسی مادر همهٔ قانون‌ها است و سایر قوانین در چارچوب آن تصویب می‌شوند. در قانون اساسی هر کشور، مهم‌ترین حقوق ملت و هم‌چنین مهم‌ترین روابط و وظایف حکومت و مردم، معیّن شده است.

چند ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مجلس خبرگان برای نوشتن قانون اساسی تشکیل شد. خبرگانی که مردم انتخاب کرده بودند، قانون اساسی را نوشتند و تصویب کردند. سپس آن در روزهای ۱۱ و ۱۲ آذرماه ۱۳۵۸ به همه‌پرسی گذاشته شد و بیش از ۹۸ درصد مردم رأی مثبت دادند. قانون اساسی کشور ما ۱۷۷ اصل دارد.

همه‌پرسی یعنی چی؟
رأی‌گیری از همهٔ مردم یک کشور برای رد یا قبول یک موضوع. در همه‌پرسی مردم نماینده انتخاب نمی‌کنند. خودشان مستقیم به یک موضوع رأی آری یا نه می‌دهند.
اصل قانون اساسیحرف آن چیست؟
اصل ۱۹مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند از حقوق مساوی برخوردارند؛ رنگ، نژاد و زبان سبب امتیاز نیست
اصل ۳۰دولت موظف است آموزش و پرورش رایگان را برای همه تا پایان دورهٔ متوسطه فراهم کند
اصل ۴۰هیچ‌کس نمی‌تواند اعمال حق خود را وسیلهٔ اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد

نمونه‌هایی از اصول قانون اساسی — صفحهٔ ۱۸ کتاب

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ مطالعات اجتماعی پایهٔ هفتم — صفحات ۱۷ تا ۲۱ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۴ از ۲۴