مطالعات هفتمحوادثامداد و نجات

درس ۵: همدلی و همیاری در حوادث

وقتی حادثه می‌رسه، همدلی و همیاری، نردبان نجات مردمه.

شروع درس • صفحات ۲۲ تا ۲۵ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم

زلزله، سیل، آتش‌سوزی... حوادث همیشه خبر نمی‌دن. ولی بین هر حادثه و امید، یه پل طلایی هست: **همدلی و همیاری**. وقتی مردم به هم کمک می‌کنن و از راه‌های درست امداد می‌دن، کمترین آسیب به همه می‌رسه. تو این درس می‌بینیم تو حوادث چی‌کار باید بکنیم، سازمان‌های امدادی کدوم‌ها هستن و ما دانش‌آموزها چطور می‌تونیم کمک‌رسان خوبی باشیم.

صفحات ۲۱ تا ۲۳ کتاب • شروع فصل و متن آغازین

همدلی و همیاری یعنی چه؟

درس با اخبار حوادث و قلب‌های مهربان شروع می‌شه

صفحهٔ ۲۱، یعنی شروع فصل ۳ کتاب، با این جمله‌ها باز می‌شه؛ چند خط که دقیقاً همون حسیه که موقع شنیدن خبر زلزله داری. قلبت یه‌کم می‌ریزه و دلت می‌خواد یه‌کاری بکنی، ولی نمی‌دونی از کجا شروع کنی. کتاب دقیقاً از همین حس شروع می‌کنه تا نشون بده این احساس فقط یه حسِ خالی نیست. این همون دانه‌ایه که خدا خودش تو دلمون کاشته و اسمش همدلیه. بذار جمله‌های اول صفحه رو با هم بخونیم:

📖 متن کتاب:

انسان‌ها در زندگی با خطرها و حوادث ناگواری چون سیل، زلزله، آتش‌سوزی، خشکسالی و تصادف روبه‌رو می‌شوند. حتماً تاکنون شنیده‌اید که در منطقه‌ای سیل یا زلزله خسارات زیادی به مردم وارد کرده و عده‌ای را بی‌خانمان نموده است و این حس در شما به وجود آمده که بخواهید به یاری آسیب‌دیدگان بشتابید و به آنها کمک کنید. این حس زیبای شما همدلی و همدردی است.

کتاب تو همین صفحه می‌گه با یادگیری این فصل این سؤال‌ها جواب می‌گیرن: چرا در هنگام وقوع حوادث با همنوعان همدلی و همیاری می‌کنیم؟ جمعیت هلال احمر در هنگام حوادث چه کارهایی انجام می‌دهد؟ بیمه چیست و انواع آن کدام است؟ و چرا بیمه به وجود آمده است؟ دو سؤال اول مال این درسه و دو سؤال بعدی مال درس ۶.

حالا تیتر صفحهٔ ۲۲ کتاب: «حادثه هیچ‌گاه خبر نمی‌کند!» — و بعدش متن اصلی درس که از همون اخبار روزنامه شروع می‌شه. این تیتر یعنی هیچ‌کس نمی‌دونه کِی زمین بلرزه یا سیل میاد؛ حادثه که پیش‌قرارداد امضا نمی‌کنه! برای همینه که آمادگی نباید به لحظهٔ حادثه موکول بشه. بریم سراغ خودِ متن کتاب:

📖 متن کتاب:

همه ما گاهی از طریق اخبار روزنامه‌ها یا صدا و سیما مطلع می‌شویم که در منطقه‌ای، تعدادی از هم‌وطنان ما و خانه‌هایشان در اثر وقوع زلزله، سیل یا بیماری‌های واگیردار از بین رفته‌اند یا در برخی از مناطق جهان، جنگ‌هایی روی داده و تعدادی از مردم غیرنظامی و زنان و کودکان مجروح شده‌اند. مردم کشور ما در حوادث مختلف مانند جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران، زلزلهٔ بم، زلزلهٔ آذربایجان و سیل استان گلستان نشان دادند که روحیهٔ همدلی و همیاری بسیار خوبی دارند.
فعالیت ۱ کتاب (صفحهٔ ۲۲)
  1. ۱به چند گروه تقسیم شوید. به اخبار روزنامه‌ها در بالای صفحه توجه کنید.
  2. ۲با وقوع این حوادث چه مشکلاتی برای مردم این مناطق به وجود می‌آید؟ روی یک کاغذ تعدادی از مشکلات و نیازهای مردم آسیب‌دیده را بنویسید و در کلاس بیان کنید.

📖 متن کتاب:

همدلی یعنی اینکه خود را به جای فردی که دچار حادثه شده بگذاریم و احساسات و شرایط او را درک کنیم. همیاری یعنی پس از درک احساس فرد حادثه‌دیده به کمک او بشتابیم.

یه نکتهٔ قشنگ تو متن کتاب هست: این حس مهربونی رو خداوند خودش تو سرشت ما گذاشته. یعنی همدلی یه دستور خشک و خالی نیست؛ بخشی از وجود ماست که فقط باید بیدارش کنیم. خیلی‌ها فکر می‌کنن مهربونی یه استعداد خاصه، ولی کتاب یه خبر خوب می‌ده: این حس از اول تو وجودمون کاشته شده. و کتاب یادآوری می‌کنه لازم نیست منتظر زلزله و سیل بمونیم؛ گاهی همون خانوادهٔ همسایه یا هم‌کلاسی خودمون به کمک احتیاج داره. حالا خودِ متن کتاب رو ببین:

📖 متن کتاب:

خداوند همدلی و انسان‌دوستی را در سرشت ما انسان‌ها قرار داده است. البته لازم نیست که حتماً حوادث بزرگی پیش بیاید. گاهی ممکن است در همسایگی ما، خانواده‌ای دچار یک حادثه بشود و نتواند هزینه‌های زندگی خود را تأمین کند. گاه ممکن است هم‌کلاسی ما در اثر یک حادثه یا بیماری ناتوانی جسمی پیدا کند. در هر یک از این موارد ما چه وظیفه‌ای داریم؟

جواب کتاب به این سؤال، همون آیهٔ معروف سورهٔ مائده‌ست؛ آیه‌ای که حتماً تا حالا یه جایی شنیدیش. این آیه بهمون می‌گه ارزش نجات یه انسان چقدر سنگینه و با یه کمک ساده هم می‌شه کار بزرگی کرد. تو بخش «هلال احمر و اصولش» هم همین آیه به‌عنوان اصل مشترک «نجات جان‌ها» میاد. حالا ترجمه‌ش رو از کتاب بخون:

📖 متن کتاب:

قرآن کریم می‌فرماید: هرکس جان یک نفر را نجات دهد مانند این است که جان همهٔ مردم را نجات داده است. (آیهٔ ۳۲ سورهٔ مبارکهٔ مائده)
آیا می‌دانید؟ (باکس کتاب)
امام رضا علیه‌السلام فرمودند: «هرکس اندوهی را از مؤمنی برطرف کند، خداوند در روز قیامت اندوهش را برطرف خواهد کرد.»

📖 متن کتاب:

در برخی مواقع ما به حکم اخلاق و قانون وظیفه داریم به مصدومان کمک کنیم و اگر علی‌رغم توانایی و امکان کمک به آنان کوتاهی کنیم، قانون با ما برخورد خواهد کرد.

تو همون صفحه، یه آیهٔ دیگه هم هست که رابطهٔ مستقیمی با همیاری داره؛ آیه‌ای که می‌گه از مال مردم، سهمی هم برای نیازمندها کنار گذاشته شده. یعنی مال‌داری فقط برای دل خودمون نیست؛ یه حقی هم برای جامعه داره که باید بهش برسیم. این سهم رو خدا خودش تعیین کرده و تو قرآن هم ازش یاد شده. حالا متن آیه رو با هم ببین:

📖 متن کتاب:

﴿وَفِی أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ﴾

ترجمهٔ کتاب: «و در اموالشان حقی برای سائلِ تهیدست و محروم از معیشت بود.» (آیهٔ ۱۹ سورهٔ مبارکهٔ ذاریات). یعنی توی مال مردم، هم حقِ سائل (کسی که برای نیازش می‌پرسه) هست و هم حقِ محروم. پس اگه خدا برات روزی داده، یادت باشه سهم دیگه‌ها هم توشه؛ این همون همیاری عملیه که این درس ازمون می‌خواد.

فکر کن و گفت‌وگو کن

فعالیت کتاب: با تدبّر در مفهوم آیهٔ ۱۹ سورهٔ مبارکهٔ ذاریات، در ارتباط آن با مسئولیت اجتماعی فکر کن و نظرات خود را در کلاس بیان کن.

📖 متن کتاب:

ما در هنگام حوادث فقط به یاری هم‌وطنان خود نمی‌شتابیم، بلکه نسبت به همهٔ انسان‌های مظلوم و آسیب‌دیده در هر جای جهان که باشند احساس مسئولیت می‌کنیم. در خبرها می‌شنویم مردم برخی کشورها در آسیا و آفریقا به‌خاطر خشکسالی یا فقر و جنگ که گاهی ناشی از دخالت کشورهای زورگو است، کشته شده یا آواره می‌شوند. برای مثال هر روزه شاهد هستیم که مردم فلسطین در اثر حملات ناجوانمردانهٔ رژیم اشغالگر قدس، زخمی می‌شوند و یا به شهادت می‌رسند. با شنیدن این خبرها می‌گوییم: ای کاش آنجا بودیم و به انسان‌های خسارت‌دیده و مظلوم، کمک می‌کردیم.

عکس‌های این دو صفحهٔ کتاب هم خودشون حرف می‌زنن: همیاری اقشار مختلف جامعه در امدادرسانی به سیل‌زدگان کشورمان سال ۱۳۹۸، کمک‌های مؤمنانهٔ مردم ایران به هم‌وطناشون تو بحران‌ها و همیاری و مجاهدت کادر درمانی کشور (پزشکان، پرستاران و...) برای مقابله با بیماری کرونا. یعنی همدلی فقط حرف نیست؛ تو عکس‌های کتاب هم ثبت شده! این‌ها رو آدم‌های عادی مثل خودمون ساختن؛ آدم‌هایی که فقط یه قدم جلو اومدن. یعنی تو هم از همین امروز می‌تونی جزء همین تصویرها باشی.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۵ از ۲۴