آموزش قرآن ۷سورهٔ یوسفتلفظ «ح»

درس ۴: باز تو نیکی می‌کنی، ایزد در بیابانت دهد

برادرانِ خطاکار، امروز صدای بخشش برادر را می‌شنوند؛ چون خدا پاداش نیکوکاران را هیچ‌وقت گم نمی‌کند.

شروع درس • صفحات ۴۱ تا ۵۰ کتاب

در این درس به پایان سورهٔ یوسف می‌رسیم؛ جایی که یوسف برادران نابابش را می‌بخشد و می‌گوید خدا پاداش نیکوکاران را از بین نمی‌برد. تو اوّل با تدبر در آیهٔ ۹۰ فکر می‌کنی و مَثَل سعدی را کنارش می‌گذاری، بعد آیات این بخش را با دقت در تلفظ «ح» می‌خوانی و در جلسهٔ دوم سراغ سورهٔ ابراهیم، قاعدهٔ جمع‌ها و انس روزانه با قرآن می‌روی.

صفحات ۴۱ تا ۴۵ کتاب

تدبر و قرائت: دیدار یوسف با برادرانش

آیهٔ ۹۰ یوسف، قرائت آیات پایان سورهٔ یوسف و درک معنا

درس با یه مثل معروف سعدی شروع می‌شه: نیکی کن و در دجله انداز که ایزد در بیابانت دهد. یعنی کاری خوب انجام بده و فراموشش کن، خدا خودش همون نیکی را روزی جایی برمی‌گرداند که حتی تصورش را هم نمی‌کنی. این مضمون دقیقاً همان آیه‌ای است که کتاب برای تدبر انتخاب کرده و حالا با هم می‌خوانیمش.

📖 متن کتاب:

﴿اِنَّ مَنِ اتَّقی وَصَبَرَ اِنَّ اللهَ لا یُضیعُ اَجرَ الْمُحسِنینَ﴾ (سورهٔ یوسف، آیهٔ ۹۰) — «کسی که پرهیزکاری پیشه کند و شکیبا باشد، پس قطعاً خداوند پاداش نیکوکاران را بی‌پاداش نمی‌گذارد.»

دو کلید توی این آیه هست: «اتَّقی» یعنی پرهیزکاری پیشه کنی و مراقب حلال و حرام خودت باشی، و «صَبَرَ» یعنی شکیبا باشی و از راه درست برنگردی. جوایز این دو کلید را هم خدا خودش تضمین کرده و فرموده پاداش نیکوکاران ضایع نمی‌شود. یوسف دقیقاً همین آیه را در اوج قدرتش به زبان آورد تا برادرانش بدانند هیچ نیکی‌ای گم نمی‌شود.

فکر کن و گفت‌وگو کن

سؤال تدبر کتاب (ص ۴۱): با توجه به آیه پاسخ بدهید که «محسنین» یعنی نیکوکاران، چه ویژگی‌هایی دارند؟ بیت آغاز درس را هم با این آیه مقایسه کن: پیام مشترک شعر سعدی و آیهٔ قرآن چیست؟ ضمناً سه جملهٔ آخر این آیه را برای کلاس از حفظ بخوان.

📖 متن کتاب:

«نیکی کن و در دجله انداز که ایزد در بیابانت دهد» (سعدی) — مَثَلِ آغاز درس ۴؛ نیکی‌ای که فراموش می‌کنی، خدا در بیابانِ زندگی‌ات به تو برمی‌گرداند.
فعالیت (کتاب — ص ۴۱)
  1. ۱سه جملهٔ آخر آیهٔ ۹۰ سورهٔ یوسف را همراه با رمزینهٔ سریع پاسخ بخوان.
  2. ۲ترجمهٔ آن‌ها را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کن.
  3. ۳این آیه را به انتخاب خودت از حفظ بخوان.

💡 صورت فعالیت کتاب: «سه جملهٔ آخر در آیهٔ ۹۰ سورۀ یوسف را همراه با رمزینهٔ سریع پاسخ بخوانید و ترجمۀ آنها را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کنید» و «این آیه را از حفظ بخوانید».

نوبت قرائته: آیات این بخش دوازده عبارت از پایان سورهٔ یوسف است؛ یعنی داستان دیدار یوسف با برادرانش، اظهار هویت و جملهٔ زیبای بخشش. این آیات در صفحهٔ ۲۴۶ قرآن کریم قرار دارند و روش مطالعه هم همان روش همیشگی است: خواندن در گروه، استماع و فردخوانی. هنگام استماع و قرائت، به تلفظ حرف «ح» که موضوع جلسهٔ دوم است حسابی دقت کن.

واژهمعنا
اَءِنَّآیا
اَنْتُمشما
جاهِلنادان، بی‌خِرد
اَنْتَتو
هٰذااین
مُحسِننیکوکار
غَفوربسیار آمرزنده
قالواگفتند
لَـقطعاً (حرف تأکید)
اَبپدر

درک معنا — معنای کلمات آیات درس (کتاب — ص ۴۳)

پدر یعنی «اَب» (ص ۴۳)
کتاب در پانوشت صفحهٔ ۴۳ می‌گوید «اَب» یعنی پدر و این کلمه نیز مانند «اَخ» به صورت‌های «اَبو، اَبا، اَبی» به کار می‌رود و همه به همان معنای پدر است. مثلاً «اَبانا» از دو تکه ساخته شده: «اَبا» یعنی پدر و «نا» یعنی ما. پس «یآبانا» یعنی «ای پدر ما»؛ همان صدایی که فرزندان یعقوب هنگام دعا به کار بردند.
حرف تأکید «لَـ» (ص ۴۳)
در جمله‌هایی که «اِنَّ» به کار می‌رود، معمولاً حرف «لَـ» نیز برای تأکید بیشتر می‌آید. این «لَـ» به معنای «قطعاً» است و معمولاً نیازی به ترجمهٔ جداگانهٔ آن نیست. پس «اِنَّ اللهَ لا یُضیعُ» یعنی «قطعاً خدا از بین نمی‌برد» و تأکیدِ جمله با همین دو حرف کوچک به قلب می‌نشیند.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ وصل شد

ترکیب قرآنی

ترجمهٔ کتاب

حالا یک قاعدهٔ ساده و پرکاربرد یاد می‌گیری که کار ترجمه را نصف می‌کند. کتاب در صفحهٔ ۴۴ می‌گوید هرگاه به آخر کلمه‌ای «یِنَ» یا «ونَ» اضافه شود، آن کلمه به صورت جمع معنا می‌شود. یعنی با دو تا حرف می‌توانی از «یک نفر» به «یک گروه» برسی؛ مثل مُحسِن که با «یِنَ» می‌شود نیکوکاران. جدول زیر همین قاعده را با نمونه‌های کتاب نشان می‌دهد.

مفردمعنای مفردجمع و معنایش
صادِقراستگوصادِقینَ: راستگویان
مُحسِننیکوکارمُحسِنینَ: نیکوکاران
مُؤمِنباایمانمُؤمِنینَ: مؤمنان
عالِمداناعالِمینَ: دانایان
کافِربی‌ایمانکافِرونَ: بی‌ایمانان
خالِقآفرینندهخالِقونَ: آفرینندگان
مُسلممسلمانمُسلِمونَ: مسلمانان
ظالِمستمکارظالِمونَ: ستمکاران

قاعدهٔ جمع با «یِنَ» و «ونَ» (کتاب — ص ۴۴)

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۸ جا شد

بعد از این قاعده، ترجمهٔ آیه‌های فعالیت پنجم برایت خیلی راحت‌تر می‌شود، چون بیشترشان با «اِنَّ» و جمع‌های «یِنَ» و «ونَ» ساخته شده‌اند. اوّل خودت هر عبارت را معنا کن و بعد با برگهٔ رمزینه چک کن. یادت باشد «جاهِلونَ» یعنی نادانان و دیدن این جمع در آیهٔ ۸۹ یوسف، یعنی برادران خودشان را آن روز نادان می‌دانستند.

📖 متن کتاب:

﴿لا تَثْریبَ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ یَغْفِرُ اللهُ لَکُمْ وَهُوَ اَرْحَمُ الرّاحِمینَ﴾ (سورهٔ یوسف، آیهٔ ۹۲) — «امروز هیچ سرزنشی بر شما نیست؛ خدا شما را می‌آمرزد و او مهربان‌ترین مهربانان است.»

به این بخشش دقت کن: یوسف می‌توانست همان اوّل کار حساب همه را برسد، اما ترجیح داد با جملهٔ «لا تَثْریبَ» قلب برادران را نجات بدهد. این یعنی نیکوکاری واقعی، همان نیکی‌ای است که در بیابان برمی‌گردد. وقتی خودت هم کسی را می‌بخشی، داری دقیقاً همان جملهٔ یوسف را ترجمهٔ عملی می‌کنی.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۴ از ۱۲