جزوهٔ درس — صفحه‌های ۸۶ تا ۹۷ کتاب علوم تجربی هفتم

جزوهٔ فصل ۱۰: گرما و بهینه‌سازی مصرف انرژی

گرما چگونه سفر می‌کند؟ سه راه دارد: رسانش، همرفت و تابش. این فصل تعریف گرما، دماسنج، عایق‌ها و فلاسک جادویی را یاد می‌دهد و آخرش تدبیرهای کم‌مصرف کردن خانه را نشان می‌دهد. سه راه انتقال گرما مهم‌ترین بخش امتحانی این فصل است.

هدف درس

۱

گرما و دما را از هم جدا می‌کنی.

۲

درجه‌بندی دماسنج را توضیح می‌دهی.

۳

سه راه انتقال گرما را با مثال می‌گویی.

۴

عایق گرما را تعریف می‌کنی.

۵

فلاسک را تحلیل می‌کنی.

نکات کلیدی

  1. ★هر نوع حیاتی کاملاً به دمای محیط وابسته است؛ دانشمندان در بهرام (مریخ) دنبال ردپای آب مایع‌اند.
  2. ★دماسنج وسیله‌ای است که با آن دما را اندازه می‌گیریم؛ در آن مایع منبسط می‌شود و ارتفاع ستونش دما را نشان می‌دهد.
  3. ★درجه‌بندی دماسنج: نقطهٔ صفر در مخلوط آب و یخ، نقطهٔ ۱۰۰ کنار بخار آب جوشان و تقسیم فاصله به ۱۰۰ قسمت مساوی.
  4. ★گرما یعنی مقدار انرژی‌ای که در اثر اختلاف دما از جسمی به جسم دیگر منتقل می‌شود؛ یکای آن ژول است.
  5. ★گرما همیشه به‌طور طبیعی از جسم گرم به جسم سرد منتقل می‌شود.
  6. ★وقتی دمای دو جسم یکی شود، به آن دمای تعادل می‌گویند و می‌گوییم در تعادل گرمایی‌اند.
  7. ★رسانش: انتقال گرما بدون جابه‌جایی ماده؛ مثل گرم شدن میلهٔ فلزی روی شعله.
  8. ★همرفت: بخش گرم مایع یا گاز منبسط می‌شود، چگالی‌اش کم می‌شود و بالا می‌رود؛ مثل باد.
  9. ★تابش: به محیط مادی نیاز ندارد و از خلأ عبور می‌کند؛ برای همین انرژی خورشید به زمین می‌رسد.
  10. ★جسم‌های تیره و ناهموار تابش بیشتری جذب می‌کنند؛ سطح‌های صاف و براق بیشترِ تابش را بازتاب می‌دهند.

تعریف کلمه‌های مهم

گرما

مقدار انرژی‌ای که در اثر اختلاف دما از جسم گرم به جسم سرد منتقل می‌شود؛ یکا: ژول.

دمای تعادل

دمایی که در آن دمای دو جسم در تماس، یکی می‌شود؛ در این حالت دو جسم در تعادل گرمایی‌اند.

رسانش

انتقال گرما در یک جسم از سر داغ به سر سرد بدون جابه‌جایی ماده؛ مثل میلهٔ مسی روی شعله.

همرفت

انتقال گرما با جابه‌جایی مادهٔ گرم؛ قسمت گرم منبسط می‌شود، چگالی‌اش کم می‌شود و بالا می‌رود.

تابش

انتقال گرما بدون نیاز به محیط مادی؛ از خلأ هم عبور می‌کند؛ مثل گرمای خورشید.

عایق گرما

ماده‌ای که گرما را خیلی آهسته منتقل می‌کند؛ مثل شیشه، چوب، لاستیک، هوا، پشم و چوب‌پنبه.

دمابان (فلاسک)

ظرفی با بطری دو جداره، خلأ بین جداره‌ها و سطح نقره‌اندود که همهٔ سه راه انتقال گرما را می‌بندد.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ علوم تجربی پایهٔ هفتم — صفحه‌های ۸۶ تا ۹۷ کتاب علوم تجربی هفتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۱۰ از ۱۵