جزوهٔ درس — صفحه‌های ۲۵ تا ۳۴ کتاب علوم تجربی هفتم

جزوهٔ فصل ۴: مواد پیرامون ما

در این فصل می‌فهمی مواد از کجا می‌آیند، هر ماده چه ویژگی‌هایی دارد و چرا برای هر وسیله یک مادهٔ مخصوص انتخاب می‌شود. آلیاژها و مواد هوشمند هم بخش‌های خوش‌نمرهٔ همین فصل‌اند. جدول‌ها را خوب حفظ کن.

هدف درس

۱

مواد طبیعی و مواد ساخته‌شده را جدا می‌کنی.

۲

ویژگی‌های مواد را با واژه‌های درست توصیف می‌کنی.

۳

با چگالی، شناور شدن را توضیح می‌دهی.

۴

می‌فهمی چرا هر وسیله مادهٔ مخصوص خودش را دارد.

۵

آلیاژ و مواد هوشمند را تعریف می‌کنی.

نکات کلیدی

  1. ★بعضی مواد مستقیم از زمین، آب و هوا جدا می‌شوند: گوگرد، طلا، الماس، نمک دریا و گازهای هوا.
  2. ★بیشتر مواد زندگی ما در طبیعت یافت نمی‌شوند؛ باید با تغییر فیزیکی و شیمیایی از مواد طبیعی ساخته شوند.
  3. ★آهن، آلومینیم و مس از سنگ معدن، شیشه از ماسه، سیمان از سنگ آهک و پلاستیک از نفت خام ساخته می‌شوند.
  4. ★هر ماده ویژگی‌های مشخص و معین دارد؛ مثلاً مس جامد، براق، رسانای برق و گرما، چکش‌خوار و سخت است.
  5. ★برای توصیف مواد از واژه‌های سخت/نرم، چکش‌خوار/شکننده، انعطاف‌پذیر/انعطاف‌ناپذیر، شفاف/کدر و آب‌دوست/آب‌گریز استفاده می‌کنیم.
  6. ★چگالی فلزها با هم برابر نیست؛ چگالی طلا خیلی بیشتر از فولاد و چگالی فولاد از آلومینیم بیشتر است.
  7. ★کاربرد هر وسیله به ویژگی مادهٔ سازندهٔ آن بستگی دارد؛ سیم برق از مس (رسانا) و روکشش از پلاستیک (نارسانا).
  8. ★آلیاژها مواد جدیدی هستند که غالباً از مخلوط کردن دو یا چند فلز به دست می‌آیند.
  9. ★با اضافه کردن آهک به گل، استحکام بناهای خشتی بالا می‌رود؛ مثل ارگ بم، بزرگ‌ترین ارگ خشتی جهان.
  10. ★مواد هوشمند موادی هستند که بعد از تغییر، خودشان را به حالت اول برمی‌گردانند.

تعریف کلمه‌های مهم

سخت

می‌توان به کمک آن روی مادهٔ دیگر خراش ایجاد کرد یا آن را برید؛ با الماس می‌توان شیشه را برید.

چکش‌خوار

با ضربه، ورقه یا رشته می‌شود؛ فلزها چکش‌خوارند ولی بشقاب سرامیکی شکننده است.

انعطاف‌پذیر

با وارد شدن نیرو خم یا کشیده می‌شود و پس از حذف نیرو به حالت اول برمی‌گردد؛ مثل کش الاستیکی.

رسانا

جریان برق یا گرما را عبور می‌دهد؛ مثل مس و آهن. پلاستیک، چوب، پارچه و سرامیک نارسانا هستند.

چگالی

جرم یک سانتی‌متر مکعب از ماده؛ چگالی = جرم ÷ حجم.

آلیاژ

مادهٔ جدیدی که غالباً از مخلوط کردن دو یا چند فلز به دست می‌آید؛ مثل فولاد و برنج.

مواد هوشمند

موادی که پس از حذف نیرو یا تغییر، دوباره به شکل اولیهٔ خود برمی‌گردند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ علوم تجربی پایهٔ هفتم — صفحه‌های ۲۵ تا ۳۴ کتاب علوم تجربی هفتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۴ از ۱۵