پیام‌های آسمان ۷دانشیادگیری

درس ۱۳: بر بال فرشتگان

«وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً» — بگو پروردگارا، دانش مرا بیفزا. (طه ۱۱۴)

شروع درس • صفحات ۱۴۹ تا ۱۵۵ کتاب پیام‌های آسمان هفتم — درس سیزدهم

پیامبر اکرم(ص) روزی وارد مسجد شد؛ عده‌ای مشغول دعا و نماز بودند و عده‌ای مشغول گفت‌وگوی علمی و یادگیری مسائل دینی. حضرت با مهربانی به جمع علم‌جویان پیوست و فرمود: «خداوند مرا برای تعلیم و آموزش مردم فرستاده است.» کتاب می‌فرماید با هر قدمِ طالب علم، فرشتگان بال‌هایشان را زیر پای او می‌گسترانند و برایش از خدا آمرزش می‌طلبند — اسم درس هم از همین‌جاست! تو این درس می‌بینیم چرا اسلام این‌قدر روی دانش تأکید داره.

ص ۱۴۹ تا ۱۵۱ • قرآن و حدیث

چرا دانش این‌قدر مهم است؟

از قصهٔ مسجد تا آیهٔ قرآن

عده‌ای در مسجد مشغول دعا و نیایش بودند و نماز مستحبی می‌خواندند؛ عدهٔ دیگری هم در گوشه‌ای از مسجد مشغول گفت‌وگوی علمی و یادگیری مسائل دینی خود بودند. در همین هنگام پیامبر اکرم(ص) وارد مسجد شد و همه مشتاقانه می‌خواستند ببینند که پیامبر خدا کدام گروه را برای هم‌نشینی انتخاب می‌کند. حضرت محمد(ص) با مهربانی به حاضران در مسجد نگاه کرد و فرمود:

📖 متن کتاب:

«این افراد همگی مشغول انجام کارهای نیک هستند، اما خداوند مرا برای تعلیم و آموزش مردم فرستاده است.» — پیامبر اکرم(ص)

ایشان این سخن را فرمود و به جمع علم‌جویان پیوست (منیة المرید، ص ۱۰۸؛ سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۸۳؛ إحیاء علوم الدین، ج ۱۰۱؛ کنزالعمّال، ۲۸۷۵۱). دقت کن که پیامبر هیچ‌کدام از گروه‌ها را بی‌ارزش ندونست — همه مشغول کار نیک بودن — ولی چون مأموریتش تعلیم و آموزش مردمه، کنار کسایی نشست که دنبال یادگیرین. یعنی انتخابِ همنشینِ خودش هم یک درس بود: ارزش علم‌جویی رو بین همهٔ کارهای نیک به چشم می‌آورد.

فکر کن و گفت‌وگو کن

فعّ الیت کلاسی — به نظر شما چرا پیامبر اکرم(ص) در مسجد، هم‌نشینی با گروهی را انتخاب کرد که به کسب علم و دانش مشغول بودند؟ در کلاس گفت‌وگو کنید.

پیامبر خدا در جامعه‌ای به پیامبری برگزیده شد که کسی به علم و دانش اهمیت نمی‌داد و تنها تعداد اندکی از مردم توانایی خواندن و نوشتن داشتند. در این شرایط بود که ایشان با تشویق مؤمنان به فراگیری دانش، اساس یک تحول بزرگ فرهنگی را گذاشت. چرا این‌قدر جدی بود؟ جوابش تو حدیث بعدیه!

📖 متن کتاب:

«کسی که به دنبال فراگیری دانش است، با هر قدمی که برمی‌دارد، در کارنامۀ اعمالش ثواب یک سال عبادت نوشته می‌شود. فرشتگان بال‌هایشان را زیر پای او می‌گسترانند و زمینی که زیر پای اوست برایش از خداوند مهربان آمرزش می‌طلبد.»
چرا عنوان درس «بر بال فرشتگان» است؟
از همین حدیث! یعنی راه رفتن برای طالب علم، مثل گام‌زدن روی بال فرشتگان عزیز و ارجمند است؛ فرشتگان بال‌هایشان را زیر پای او می‌گسترانند و برایش از خداوند مهربان آمرزش می‌طلبند. این‌قدر جلوی پای علم‌آموزی بزرگ است! حالا می‌دانی اسم درس از کجاست — از احترام فرشتگان به طالب علم، نه از چیز دیگری.

📖 متن کتاب:

«رسول خدا(ص) دستور داد تا هر اسیری که به ده نفر از مسلمانان خواندن و نوشتن بیاموزد، آزاد شود.»

این دستور نشون می‌دهد آموزش دادن در اسلام چه جایگاهی دارد: با آموزش دادن خواندن و نوشتن به ده نفر، یک انسان آزاد می‌شود! یعنی درس دادن، هم عبادت است هم کاری که به همهٔ جامعه فایده می‌رساند. حالا به این فکر کن: ما هر روز در مدرسه‌ایم و معلم‌های ما همین کار را انجام می‌دهند — یعنی هر روزشان پر از پاداش است.

📖 متن کتاب:

«هنگامی که شیطان تلاش می‌کند مردم را با عقاید و تفکرات فریب‌دهند و کارشان را از راه درست منحرف کند، این عالمان هستند که متوجه انحراف می‌شوند و جلوی آن را می‌گیرند.» — رسول خدا(ص)

پس عالمان مثل نگهبان‌های جامعه‌اند؛ وقتی شیطان می‌خواهد با حرف‌های دروغ و فریب‌آمیز، مردم را گمراه کند، اول آن‌ها متوجه انحراف می‌شوند و هشدار می‌دهند. برای همین در فرهنگ ما، احترام به عالم یعنی احترام به چراغ راه. در «خودت را امتحان کن» آخر همین درس هم همین سؤال آمده: عالمان چگونه مردم را از انحراف نجات می‌دهند؟

کتاب یک فعالیت جالب دارد: «به این روایات که از رسول اکرم(ص) و امیرمؤمنان(ع) به دست ما رسیده است توجه کنید و آنها را به موضوع مرتبط با آن وصل کنید.» ما چندتا از این روایت‌ها و موضوع‌ها را وصل کردیم؛ تو کلاس بقیه را هم بررسی کنید. منابع روایت‌ها در کتاب به ترتیب شماره: کافی ج ۱ ص ۳۰، منیة المرید ص ۱۰۰، کافی ج ۱ ص ۳۴، کافی ج ۱ ص ۳۶، عیون الحکم و المواعظ ص ۴۶ و غررالحکم ص ۴۷.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۴ وصل شد

روایت

موضوع مرتبط

اکنون اگر بخواهی با خداوند مهربان سخن بگویی و از او چیزی بخواهی، چه می‌گویی؟ کتاب ما را به دعایی زیبا راهنمایی می‌کند؛ دعایی که خودِ خداوند آن را به پیامبرش آموخته است. با هم بخوانیم:

📖 متن کتاب:

«وَ قُل رَبِّ زِدنی عِلْمًا» ترجمهٔ کتاب: بگو، پروردگارا، دانش مرا بیفزا. (سورهٔ طه، آیهٔ ۱۱۴)
نکته — دعایی که خودِ خدا پیشنهاد داده
جالب است که خداوند خودش به پیامبر دستور می‌دهد بخواهد تا علمش بیشتر شود؛ یعنی طلب دانش، دعایی است که خداوند خودش پیشنهادش را داده. پس هر وقت سرِ درس نشستی، همین دعای کوتاه را بگو: ربِّ زدنی علما! این‌طوری یادگیری را یک «کار خدایی» می‌بینی و با آرامشِ بیشتری از او کمک می‌خواهی. حالا هر وقت وسط درس گیر کردی، می‌دانی چه دعای خوبی در آستین داری.

📖 متن کتاب:

«کسی که کارهایش را بدون دانش و بینش انجام می‌دهد، مانند کسی است که به بیراهه می‌رود؛ هرچه سریع‌تر حرکت کند، از مقصدش دورتر می‌شود.» — امام صادق(ع)

پس فقط کسایی به هدف می‌رسن که نسبت به راهشون علم و آگاهی داشته باشن؛ چون پیدا کردن راه درست زندگی، بدون دانش و بینش، امکان‌پذیر نیست. این تشبیه امام صادق(ع) خیلی به کار زندگی ما می‌آید: اول مسیر را درست کنیم، بعد سرعت بگیریم. هر جا خواستی کاری انجام بدی، اول بپرس چقدر از آن سر درمی‌آوری و اگر لازم شد، از معلم و کتابت کمک بگیر.

فکر کن و گفت‌وگو کن

اگه کسی بدون نقشه و آگاهی از مسیر، با سرعت تمام ببره، به مقصد می‌رسه یا دورتر می‌شه؟ این مثال تو زندگی هم درسته. نظرت چیه؟

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱۳ از ۱۵