سبک‌های ارتباطیآداب معاشرتدوستیمهار خشم

بخش ۴: آداب و مهارت‌های زندگی (نوبت دوم)

همه با ما حرف می‌زنند؛ امّا رازِ دوست‌داشتنی شدن، یاد گرفتن مهارت‌های ارتباطی است. بیا با هم تمرینش کنیم!

شروع درس • صفحات ۸۰ تا ۱۰۹ کتاب

بخش چهارم کتاب تفکّر و سبک زندگی، نوبت دوم فعالیت‌های الزامی آداب و مهارت‌های زندگی است. اوّل با موقعیت‌های فرهاد، سارا، سودابه، سحر و فاطمه، حمید و کامران سبک‌های ارتباطی را می‌شناسیم. بعد تعریف ارتباط و چهار عنصر آن را یاد می‌گیریم و آداب معاشرت را هم در دنیای واقعی و هم در فضای مجازی تمرین می‌کنیم. سپس سراغ ارتباط با خانواده، همسایگان و معلمان می‌رویم و از رسالهٔ حقوق امام سجاد علیه‌السلام کمک می‌گیریم. در ادامه، معیارهای انتخاب دوست، راه‌های مدیریت تضاد و اختلاف نظر و در پایان مهار عصبانیت را با ترفندهای عملی یاد می‌گیریم. این مهارت‌ها فقط برای نمره نیستند؛ برای همهٔ روابط آیندهٔ تو هستند.

صفحات ۸۰ تا ۸۳ کتاب

سبک‌های ارتباطی ما با دیگران چگونه است؟

شش موقعیت کتاب و شناخت شیوه‌های رفتاری منطقی، مؤدبانه، تهاجمی، پرخاشگرانه، منفعلانه و قاطعانه

این بخش با فیلم کوتاه سبک‌های رفتاری شروع می‌شود؛ سپس موقعیت‌های زیر را می‌خوانی و ارزیابی خود را دربارهٔ سبک رفتاری هر یک از افراد بیان می‌کنی. در این موقعیت‌ها هم قلدر و هم قربانی، هم مؤدب و هم منفعل را می‌بینی و قرار است با چشم خودت قضاوت کنی. جدول پایین را از ص ۸۰ و ۸۱ کتاب بازسازی کرده‌ام؛ ستون آخر جایی برای نظر توست.

فعالیت ۱ گروهی: فیلم کوتاه سبک‌های رفتاری و ارزیابی موقعیت‌ها (کتاب — ص ۸۰ و ۸۱)
  1. ۱فیلم کوتاه سبک‌های رفتاری را مشاهده کنید، سپس موقعیت‌های زیر را بخوانید و ارزیابی خود را دربارهٔ سبک رفتاری هر یک از افراد بیان کنید.
  2. ۲ارزیابی خود را در جدول پایین بنویسید و در کلاس با نظر دوستانتان مقایسه کنید.

💡 هنگام دیدن فیلم و خواندن موقعیت‌ها، به کلمات، لحن و رفتار هر شخصیت دقت کن؛ چون سبک رفتاری از همین جزئیات پیدا می‌شود. اگر با دوستانت ارزیابی متفاوتی داشتید، ببینید دلیل تفاوت چیست؛ شاید هر کدام به بخش دیگری از رفتار شخصیت توجه کرده‌اید. ارزیابی منصفانه باشد؛ یعنی هم ضعف و هم نقطهٔ قوت هر شخصیت را بگویید.

موقعیتماجرای کتابارزیابی من
فرهاد«فرهاد» دانش‌آموز عجیبی است. او نه‌تنها با خودش قهر است، بلکه به بهانه‌های مختلف با همه درگیر می‌شود. هیچ‌کس دوست ندارد با او دوست باشد. او با بدزبانی و اسم گذاشتن روی بچه‌ها و مسخره کردن همه، جایی برای دوستی و رفاقت نگذاشته است. اوایل که او را می‌شناختم، برای خودش ادعای قلدری می‌کرد و با کتک زدن چند دانش‌آموز ضعیف، دیگران را وادار می‌کرد به او احترام بگذارند...................
سارا«سارا» با مادرش برای خرید لباس به خیابان رفته است. بلوز جالبی توجه او را به خود جلب می‌کند. از مادر خود تقاضا می‌کند اگر صلاح می‌داند، این بلوز را برای او بخرد.................
سودابهمهشید یک کتاب کمک درسی خریده است. دوست او سودابه با دیدن کتاب، از وی می‌خواهد که این کتاب را چند روز در اختیار او قرار دهد و اگر کتاب تازه‌ای دوباره خرید، او را در جریان خرید آن قرار دهد. سودابه، مهشید را تهدید کرد که اگر این کار را انجام ندهد، منتظر مسخره شدن و آزار و اذیت از سوی او باشد.................
سحر و فاطمهخانوادهٔ تازه‌ای، همسایهٔ خانوادهٔ سحر شده‌اند. دختر این خانواده هم سن و سال سحر است و اتفاقاً در مدرسه‌ای که سحر درس می‌خواند، خانواده‌اش او را ثبت‌نام کرده است. صبح که سحر از خانه خارج شد تا به مدرسه برود، دختر مؤدبی را دید که او هم عازم مدرسه است. سحر بی‌اختیار به او علاقه‌مند شد و خود را به او نزدیک کرد. به او سلام کرد و اسمش را پرسید. دختر خود را فاطمه معرفی کرد و به سحر دست داد. مدتی نگذشت که آنها با هم دو دوست صمیمی شدند.................
حمیدچنگیز هم‌کلاسی خود حمید را مسخره می‌کند. او اخلاق تندی دارد. معلوم نیست که چرا هر روز، این رفتار خود را ادامه می‌دهد. حمید حرفی نمی‌زند؛ زیرا می‌ترسد که دعوایی اتفاق بیفتد، او نمی‌داند با این مشکل چگونه برخورد کند.................
کامرانتیمور بچهٔ بی‌ادبی است. کارهایش عجیب و غریب است. هر کسی با او دوست می‌شود، حتماً برایش مشکلی به وجود می‌آید. با انسان‌های خوبی هم رفت و آمد نمی‌کند. یک روز به کامران سیگاری را تعارف کرد؛ کامران قبول نکرد. تیمور گفت: «بچه ننه از مامانت می‌ترسی، بیا سیگار بکش و کیف کن». کامران گفت: «از مامانم نمی‌ترسم؛ از بی‌عقلی تو می‌ترسم که حتی به سلامتی خودت هم فکر نمی‌کنی!»................

موقعیت‌های ۱ تا ۶ فعالیت ۱ — ص ۸۰ و ۸۱ (بازسازی‌شده از متن کتاب)

📖 متن کتاب:

به روش‌هایی که انسان‌ها و شیوه‌هایی که انسان‌ها در موقعیت‌های مختلف در ارتباط با دیگران از خود نشان می‌دهند، شیوه‌های ارتباطی یا شیوه‌های رفتاری می‌گویند. شیوه‌های رفتاری ممکن است منطقی، مؤدبانه، تهاجمی، پرخاشگرانه، منفعلانه و یا قاطعانه باشد. رفتارهای سارا، فرهاد، سودابه، چنگیز و تیمور هرکدام یک شیوهٔ رفتاری است که آنها در موقعیت‌های مختلف از خود نشان می‌دهند. رفتار ما با دیگران بستگی به موقعیتی دارد که ما در آن قرار گرفته‌ایم؛ اما در هر حال رفتار باید انسانی باشد. (ص ۸۲ کتاب)

شش کارت پایین را برگردان تا هر سبک رفتاری را با زبان ساده و مثال خود موقعیت‌ها بشناسی. این کارت‌ها برای مرور شب امتحان هم عالی‌اند؛ چون کتاب از همین شش واژه برای توصیف رفتار آدم‌ها استفاده می‌کند. بعد از خواندن کارت‌ها، برگرد به جدول بالا و ببین آیا می‌خواهی ارزیابی‌هایت را اصلاح کنی.

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

فعالیت ۲ فردی: ارزیابی شیوهٔ رفتاری (کتاب — ص ۸۳)
  1. ۱شیوهٔ رفتاری خود، یک هم‌کلاسی، پدر یا مادر و یا همسایه خود را در یک موقعیت ارزیابی کنید و نتیجه را در کلاس بخوانید.

💡 پیشنهاد می‌کنم اوّل خودت را ارزیابی کنی؛ چون شناخت سبک رفتاری خود، سخت‌تر و مهم‌تر از شناخت بقیه است. هنگام ارزیابی دیگران، نامشان را لازم نیست ذکر کنی و می‌توانی بگویی «یک هم‌کلاسی» تا کسی آزرده نشود. اگر سبک رفتاری خودت پرخاشگرانه یا منفعلانه از آب درآمد، جای نگرانی نیست؛ همین که آن را ببینی، اوّلین قدم برای تغییر به سبک قاطعانه و مؤدبانه است.

فکر کن و گفت‌وگو کن

خودت را جای حمید بگذار: اگر کسی هر روز تو را مسخره می‌کرد، سکوت انتخاب بهتری است یا قاطعانه ایستادن؟ از خودت بپرس سکوت حمید چه نتیجه‌ای برای او و چه نتیجه‌ای برای چنگیز داشته است. سپس تصمیم بگیر اگر در چنین موقعیتی قرار گرفتی، با کمک چه کسی (معلم، والدین یا مشاور) و با چه رفتاری موضوع را حل کنی. این تمرین ذهنی، همان چیزی است که فعالیت ۲ ص ۸۳ از تو می‌خواهد.

صفحات ۸۴ تا ۸۸ کتاب

مهارت‌های ارتباطی و آداب معاشرت

تعریف ارتباط و عناصر چهارگانه؛ آزمون خودارزیابی و آداب معاشرت در فضای مجازی

اکنون که سبک‌های رفتاری را شناختی، وقت آن است که تعریف دقیق خود ارتباط را یاد بگیری. کتاب تعریف ارتباط را با مثال‌های روشنی داده و بعد از تو می‌خواهد اهمّیت آن را با جمله‌های خودت بنویسی. این تعریف را با دقت بخوان؛ چون در سراسر این بخش، مدام به آن برمی‌گردیم.

📖 متن کتاب:

ارتباط یعنی تبادل پیام‌ها، افکار و احساسات بین افراد به صورت کلامی (صحبت کردن با حالت‌های مختلف) و یا غیرکلامی (حرکات دست، حالت چهره، تصاویر، استفاده از لباس‌های خاص) با هدف تأثیرگذاری بر افکار، احساسات و رفتار دیگران. (ص ۸۴ کتاب)

کتاب در ادامه ص ۸۴ می‌گوید جامعهٔ انسانی از طریق برقراری ارتباط افراد با یکدیگر شکل می‌گیرد. افراد در نتیجهٔ ارتباط با یکدیگر رشد فکری و اجتماعی می‌یابند و احساس ایمنی خاطر در آنها به وجود می‌آید. یعنی ارتباط فقط یک لذت نیست؛ ستون زندگی اجتماعی ماست. بدون ارتباط، نه خانواده معنا دارد، نه مدرسه و نه شهر.

فعالیت ۱ گروهی: اهمّیت برقراری ارتباط (کتاب — ص ۸۴)
  1. ۱حداقل چهار جمله درخصوص اهمّیت برقراری ارتباط با دیگران بنویسید. مثال کتاب: می‌توانیم احساسات خود را به دیگران منتقل کنیم.
  2. ۲جملهٔ دوم گروه شما: ........................
  3. ۳جملهٔ سوم گروه شما: ........................
  4. ۴جملهٔ چهارم گروه شما: ........................

💡 برای ساختن جمله‌ها از تجربهٔ خودتان استفاده کنید؛ مثلاً ارتباط به ما کمک می‌کند درس بخوانیم، کمک بگیریم، دوست پیدا کنیم یا کارهای گروهی را به سرانجام برسانیم. جمله‌ها را کامل و بدون تکرار بنویسید تا هر جمله یک دلیل تازه باشد. در پایان، جمله‌های گروه‌ها را روی تخته بنویسید تا فهرست اهمّیت ارتباط کامل شود.

📖 متن کتاب:

در ارتباط کلامی و غیرکلامی همواره چهار عنصر وجود دارد که به آنها عناصر ارتباطی می‌گویند: فرستندهٔ پیام، گیرندهٔ پیام، پیام و بازخورد نسبت به پیام. (ص ۸۵ کتاب)
فعالیت ۲ گروهی (انتخابی): گفت‌وگوی دو نفره و نمودار ارتباط (کتاب — ص ۸۵)
  1. ۱با هدایت معلم خود، گفت‌وگوی دو نفره‌ای را در کلاس دربارهٔ یک موضوع اجرا کنید.
  2. ۲در این گفت‌وگو از مهارت‌های کلامی و غیرکلامی استفاده کنید.
  3. ۳در یک نمودار، فرستنده، گیرنده، پیام و بازخورد افراد را مشخص کنید.

💡 کتاب نکتهٔ ارزشمندی هم به همین فعالیت اضافه کرده است: گفت‌وگو با خداوند از طریق نماز و دعا، تفکر دربارهٔ خداوند و اظهار علاقه به خدای متعال نیز نوعی ارتباط است که برای سلامت روحی و روانی انسان بسیار مهم است (ص ۸۵). هنگام کشیدن نمودار، حواست باشد نقش‌ها عوض می‌شوند؛ فرستنده در یک لحظه، گیرندهٔ لحظهٔ بعد است. بازخورد را با واکنش صورت، تکان دادن سر یا جواب کلامی نشان بدهید.

برقراری ارتباط مؤثر با دیگران نقش مهمی در رسیدن ما به اهداف موردنظر دارد. خیلی از افراد در برقراری ارتباط سازنده با دیگران مشکل دارند. برای مثال عده‌ای ممکن است از یکدیگر جدا شوند؛ زیرا نمی‌دانند چگونه با هم صحبت کنند. عده‌ای ممکن است کار خود را به دلیل نداشتن مهارت‌های ارتباطی از دست بدهند یا حتی نتوانند کار مناسبی پیدا کنند. کتاب با تکمیل پرسش‌نامهٔ خودارزیابی می‌خواهد مهارت‌های ارتباطی تو را ارزیابی کند (ص ۸۶).

📖 متن کتاب:

ما با رعایت آداب معاشرت و احترام به یکدیگر می‌توانیم زندگی بهتری را در کنار هم تجربه کنیم. مدیریت رفتار در هنگام استفاده از اینترنت به معنای انتخاب درست‌ها و رفتارهای مسئولانه در این جهان است. شهروندان این جهان نیز مانند دنیای واقعی باید آداب و مهارت‌های لازم را بیاموزند. به مثال‌های زیر توجه کنید: (ص ۸۶ کتاب)
فعالیت ۳ بحث کلاسی: آداب معاشرت رسانه‌ای (کتاب — ص ۸۶)
  1. ۱در سینما، شخصی با تلفن همراهش تماس می‌گیرد و با صدای بلند صحبت می‌کند.
  2. ۲فردی وارد وبگاه می‌شود و غیرقانونی جدیدترین (بازی ویدئویی، فیلم و…) را دریافت می‌کند.
  3. ۳شخصی روی لینک ناشناختهٔ یک وبگاه کلیک می‌کند و باعث دانلود یک ویروس در رایانهٔ شخصی خود می‌شود.
  4. ۴یکی از دانش‌آموزان برای انجام تحقیق کلاسی به یک تارنما مراجعه کرده و اطّلاعات آن را بدون بررسی اعتبار نویسنده یا تارنما برداشت می‌کند.
  5. ۵شخصی با دیدن یک خبر جالب و عجیب بدون توجه به صحتش، آن را برای دیگران ارسال می‌کند.
  6. ۶فردی یک کارت حافظهٔ پر از فایل‌های مختلف را در اختیار شما قرار می‌دهد و شما بدون بررسی امنیت فایل‌های درون کارت حافظه آن را به رایانهٔ متصل می‌کنید.

💡 کتاب می‌پرسد با توجه به مثال‌های قبل، نمونه‌هایی از رفتارهای مؤدبانه در فضای مجازی (اینترنت) را نام ببرید. این شش مثال را با هم‌کلاسی‌هایت به دو دستهٔ درست و نادرست تقسیم کنید و برای هر رفتار نادرست، نسخهٔ مؤدبانه‌اش را پیشنهاد بدهید. ببینید چند مورد از این خطاها را خودت هم گاهی انجام می‌دهی؛ صادق بودن در این بخش، کلید یادگیری است.

ردیفگزارهرفتار مؤدبانه ــ درسترفتار غیرمؤدبانه ــ نادرست
۱هنگام حضور در کلاس مجازی........................
۲هنگام گفت‌وگو در اینترنت........................
۳هنگام دریافت ناخواسته محتوای نامناسب........................

جدول فعالیت ۳ بحث کلاسی — ص ۸۶ (بازسازی‌شده از متن کتاب؛ ستون‌های خالی را با رفتار پیشنهادی خود پر کن)

فعالیت ۴: آزمون خودارزیابی مهارت‌های ارتباطی (کتاب — ص ۸۷)
  1. ۱پرسش‌نامهٔ زیر را با صداقت تکمیل کنید؛ در این پرسش‌نامه برخی از مهارت‌های ارتباطی آمده است.
  2. ۲پاسخ هر گزاره را در ستون بلی یا خیر بنویسید و در پایان نتیجه را بخوانید.

💡 این آزمون نمره ندارد؛ هدف آن این است که تصویر صادقانه‌ای از مهارت‌های ارتباطی خودت ببینی. اگر تعداد پاسخ‌های بلی شما بیشتر باشد، به معنای آن است که در برقراری ارتباط با دیگران موفق هستید (ص ۸۷). گزاره‌هایی که به آنها خیر گفتید را انتخاب کنید و برای هر کدام یک اقدام کوچک برای این هفته تعیین کن؛ مثلاً حرف طرف مقابل را قطع نکردن یا پرسیدن وقتی چیزی را نفهمیدی.

ردیفگزاره‌های خودارزیابیبلیخیر
۱وقتی با کسی گفت‌وگو می‌کنم، به حرف او با دقت گوش می‌کنم.........
۲سعی می‌کنم که حرف زدن طرف مقابل را قطع نکنم.........
۳سعی می‌کنم احساسات طرف مقابل را درک کنم.........
۴سخن خود را روشن و واضح می‌گویم.........
۵با عقاید متفاوت دیگران برخورد محترمانه دارم.........
۶با خوش‌رویی با دیگران برخورد می‌کنم.........
۷اگر طرف مقابل مرا ناراحت کرد، مؤدبانه دربارهٔ رفتار غلط او با وی صحبت می‌کنم.........
۸از مسخره کردن و تحقیر دیگران پرهیز می‌کنم.........
۹با طرف مقابل صادقانه صحبت می‌کنم.........
۱۰اگر موضوعی را نفهمیدم، از طرف مقابل سؤال می‌کنم.........
۱۱اگر اشتباهی مرتکب شدم، به خطای خود اعتراف می‌کنم.........
۱۲انتقاد دیگران را می‌پذیرم.........
۱۳در مورد نظرات دیگران فکر می‌کنم.........
۱۴اوّل فکر می‌کنم و بعد اظهارنظر می‌کنم.........

پرسش‌نامهٔ خودارزیابی مهارت‌های ارتباطی — ص ۸۷ (بازسازی‌شده از متن کتاب)

آداب ارتباط یا پل‌های ارتباطی (ص ۸۷)
به عواملی که موجب می‌شود رابطهٔ بین برخی از افراد به خوبی ادامه پیدا کند، آداب ارتباط یا پل‌های ارتباطی می‌گویند. مثل هر پلی، اگر این آداب ضعیف شوند، ارتباط دو طرف می‌شکند و راه بازگشت هم سخت می‌شود. گوش دادن با دقت، خوش‌رویی، صداقت و پذیرش انتقاد، نمونه‌هایی از همین پل‌ها هستند که در پرسش‌نامهٔ بالا دیدی. هر بار یکی از این پل‌ها را در روابط واقعی خودت بسازی، دوستی‌هایت محکم‌تر می‌شود.
فعالیت ۵ بحث کلاسی: آداب اختصاصی ارتباط (کتاب — ص ۸۸)
  1. ۱چند نمونه از آداب ارتباطی را که به نظرتان در تمام ارتباطات باید رعایت شود، نام ببرید.
  2. ۲در ارتباط برقرار کردن با کوچک‌ترها چه آداب اختصاصی را باید رعایت کنیم؟
  3. ۳در ارتباط برقرار کردن با دوستان و همسایگان چه آداب اختصاصی را باید رعایت کنیم؟
  4. ۴در ارتباط برقرار کردن با اعضای خانواده چه آداب اختصاصی را باید رعایت کنیم؟
  5. ۵در ارتباط برقرار کردن با سایر بزرگسالان (به جز اعضای خانواده و اقوام) چه آداب اختصاصی را باید رعایت کنیم؟

💡 دقت کن که دو دسته از آداب داریم: آداب عمومی که در همهٔ ارتباطات لازم است و آداب اختصاصی که برای هر گروه فرق می‌کند. برای مثال با کوچک‌ترها مهربان‌تر و با تحمّل بیشتری صحبت می‌کنیم و با بزرگسالان با ادب و آرامش. نتیجهٔ این بحث را در دفترت یادداشت کن؛ در بخش بعدی همین‌ها به کارت می‌آید.

صفحات ۹۴ تا ۹۷ کتاب

معیار من در انتخاب دوست چیست؟

دو حدیث دربارهٔ دوستی؛ فایده‌های روانی و اجتماعی دوست و راهنمایی احمد در مدرسهٔ جدید

دوستی یکی از شیرین‌ترین بخش‌های نوجوانی است؛ ولی آیا تا حالا فکر کرده‌ای دوست خوب چه ویژگی‌هایی دارد و چرا بعضی دوستی‌ها دوام نمی‌آورند؟ در این درس اوّل دو حدیث از پیامبر اسلام (ص) و حضرت علی (ع) می‌خوانی و بعد با فعالیت‌های کتاب، معیارهای خودت را برای انتخاب دوست پیدا می‌کنی. عنوان درس گفتهٔ مهمی دارد: «معیار من»؛ یعنی اینجا قرار نیست فقط معیار بقیه را بنویسی، بلکه باید تصمیم خودت را بگیری.

📖 متن کتاب:

خداوند هرگاه خیر کسی را بخواهد، دوست شایسته‌ای را روزی او می‌گرداند. (پیامبر اسلام (ص) ــ بحارالانوار، جلد ۷۴ ــ ص ۹۴ کتاب)

📖 متن کتاب:

ناتوان‌ترین مردم کسی است که از به‌دست آوردن دوست ناتوان باشد و ناتوان‌تر از او کسی است که دوستان (خوبی را) که یافته است، از دست بدهد. (حضرت علی (ع) ــ نهج‌البلاغه ــ ص ۹۴ کتاب)
فعالیت ۱ بحث گروهی: احادیث زیر را بخوانید (کتاب — ص ۹۴ و ۹۵)
  1. ۱دوستی یعنی چه و چرا هر انسانی به دوستان خوب نیاز دارد؟
  2. ۲چرا فردی که نمی‌تواند برای خود دوستان خوبی پیدا کند، فردی ناتوان است؟
  3. ۳چه رفتارهایی باعث حفظ و ادامهٔ دوستی می‌شود؟
  4. ۴چه رفتارهایی باعث از دست دادن دوستان می‌شود؟

💡 برای پاسخ اوّل، تعریف کتاب در ص ۹۵ کمکت می‌کند: به رابطهٔ صمیمی، داوطلبانه و عاطفی در بین افراد، دوستی گفته می‌شود. دو حدیث پایین هر دو پرسش دوم را پاسخ می‌دهند؛ دوست شایسته روزی خداوند است و حفظ آن هم نیازمند توانمندی است. برای پرسش‌های سوم و چهارم دو ستون بساز و رفتارها را کنار هم بنویس تا تفاوتشان واضح شود.

دربارهٔ دوستی یا دوست خوب یک جملهٔ تازه و خلاقانه بنویسید (فعالیت ۲، ص ۹۶). جملهٔ تو نباید کپی از کتاب یا حرف معلم باشد؛ باید چیزی که واقعاً از تجربهٔ خودت می‌دانی. مثلاً بگو دوست خوب مثل آینه‌ای است که نقطه‌های کورت را هم نشان می‌دهد. جملات چند نفر در کلاس خوانده می‌شود تا مجموعه‌ای از دیدگاه‌ها ساخته شود.

دوستی دارای آثار و فایده‌های روانی و اجتماعی زیادی است (ص ۹۶). در فایده‌های روانی، همهٔ ما به محبت کردن و محبت دیدن نیاز داریم؛ این نیاز از طریق دوستی تأمین می‌شود و انسان از حالت تنهایی خارج و کمتر دچار افسردگی می‌شود. در فایده‌های اجتماعی هم دوستی بین اعضای خانواده، گروه همسالان، همسایگان و مردم جامعه چند اثر مهم دارد که در بازی طبقه‌بندی پایین آنها را می‌چینی.

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۸ جا شد
نکتهٔ مهم کتاب (ص ۹۶)
شما مجبور نیستید با هر کسی دوست شوید؛ اما می‌توانید طوری رفتار کنید که بیشتر افراد شما را دوست داشته باشند. اگر دیگران شما را دوست داشته باشند، هنگام سختی در کنارتان خواهند بود و افراد بیشتری دوست دارند که شما را به عنوان دوست خود انتخاب کنند. یک فرد دوست‌داشتنی در زندگی خود، موفق‌تر از دیگران است.
فعالیت ۳: معیارهای من در انتخاب دوست (کتاب — ص ۹۷)
  1. ۱معیارهای خود را در انتخاب یک دوست بنویسید.
  2. ۲تعدادی از آنها را در کلاس برای دیگران بخوانید.
  3. ۳موقعیت کتاب: احمد و خانواده‌اش چند روزی است که از تهران به زنجان مهاجرت کرده‌اند. پدر احمد کارمند ادارهٔ محیط زیست است. احمد به تازگی در یک مدرسه ثبت‌نام کرده است. برای او همه چیز جدید است. دوستان او همگی در تهران بوده‌اند. در این مدرسه او کسی را نمی‌شناسد و احساس تنهایی می‌کند. احمد تصمیم گرفته است که برای خود دوستانی انتخاب کند. احمد را در انتخاب دوست راهنمایی کنید.

💡 برای معیارها به صفاتی فکر کن که دوستی را پایدار می‌کنند؛ مثل صداقت، مهربانی، کمک کردن و اهمّیت دادن به درس. برای موقعیت احمد، هم به شیوهٔ آشنایی (مثل سحر و فاطمه در ص ۸۱) و هم به معیارهای انتخاب فکر کن تا راهنمایی کامل بدهد. یادت باشد احمد جدید است؛ پس باید اوّل خودش رفتار دوست‌داشتنی داشته باشد تا دیگران به سمت او بیایند.

فعالیت ۴: چگونه با هم‌کلاسی‌های جدید ارتباط برقرار کند؟ (کتاب — ص ۹۷)
  1. ۱به احمد پیشنهاد بده برای آشنایی با هم‌کلاسی‌های جدیدش از چه راه‌هایی استفاده کند.

💡 گزینه‌های واقعی را بنویس؛ مثل سلام کردن و معرفی کردن خود، پرسیدن دربارهٔ مدرسه و معلم‌ها، همراهی در کارهای گروهی و دعوت به بازی گروهی در زنگ تفریح. حواست باشد پیشنهادها آداب ارتباطی بخش قبل را رعایت کند؛ مثلاً بدون صداقت و احترام، هیچ راه آشنایی جواب نمی‌دهد. اگر خودت هم روزی به مدرسه یا محلهٔ جدید رفتی، همین فهرست برای تو کار می‌کند.

فعالیت در خانه: یکی از دو فعالیت زیر را انتخاب کنید و انجام دهید (کتاب — ص ۹۷)
  1. ۱نظرات خود را دربارهٔ معنای دو بیت زیر بیان کنید: «دشمن دانا بلندت می‌کند / بر زمینت می‌زند نادان دوست» و «تو اوّل بگو با کیان زیستی / پس آنگه بگویم که تو کیستی».
  2. ۲با مراجعه به احادیث پیامبر (صلی الله علیه و آله) و ائمهٔ اطهار (علیهم‌السلام) احادیثی را دربارهٔ دوستی و صفات دوستان خوب جمع‌آوری کنید و روی دیوار کلاس با خط زیبا نصب کنید.

💡 در بیت اوّل می‌گوید دشمن دانا به تو رشد می‌دهد و دوست نادان تو را به زمین می‌زند؛ در بیت دوم معیار شناخت انسان، همنشینان او معرفی می‌شود. برای فعالیت دوم از منابع معتبر مثل مفاتیح‌الحیات یا صفحه‌های حدیث معتبر کمک بگیر و خط زیبا را جدی بگیر؛ چون این دیوار برای مدتی زینت کلاس شماست. انتخاب با خودت است؛ فقط یکی از دو فعالیت را انجام بده.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

لینک‌های مرتبط

درس ۴ از ۷