جزوهٔ درس ۷: ارتباط و رسانه

جزوهٔ درس — صفحات ۳۶ تا ۴۰ کتاب

جزوهٔ درس ۷: ارتباط و رسانه

بدون ارتباط، زندگی ممکن نیست؛ درس ۷ از همین حقیقت شروع می‌شود و نشان می‌دهد پیام‌ها چطور از من به تو می‌رسند. اول با اهمیت ارتباط و چهار عنصر اصلی آن آشنا می‌شوی؛ فرستنده و پیام و گیرنده و بازخورد که با مثال سادهٔ سلام و لبخند کتاب جا می‌افتد. بعد سراغ رسانه می‌روی؛ می‌بینی هر وسیله‌ای که پیام را از فرستنده به گیرنده منتقل کند رسانه است و حتی در ارتباط کلامی، زبان هم یک رسانه است. سپس سفر تاریخ رسانه‌ها را می‌روی؛ از اصوات و الفبا و خط و کبوتر پیغام‌بر و چاپارخانهٔ ایرانیان باستان تا ماشین چاپ گوتنبرگ، تلگراف مورس، تلفن گراهام بل، رادیو مارکونی و ماهوارهٔ اسپوتنیک و عصر رایانه و اینترنت. در بخش پایانی با آی‌سی‌تی یعنی فناوری اطلاعات و ارتباطات آشنا می‌شوی و می‌بینی در کشور ما چه کسی ارتباطات را مدیریت می‌کند؛ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و مراکز تابعه‌اش مثل سازمان فضایی ایران، شرکت مخابرات ایران و موزهٔ ارتباطات. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد خودت جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن؛ سال‌های اختراع‌ها را هم جدی بگیر چون همیشه امتحانی‌اند.

هدف درس

۱

می‌شناسی اهمیت ارتباط را؛ کتاب می‌گوید ارتباط برقرار کردن یکی از نیازهای مهم بشر است و بدون آن زندگی ممکن نیست.

۲

می‌گویی چهار عنصر اصلی هر ارتباط را با مثال کتاب؛ فرستنده و پیام و گیرنده و بازخورد که در موقعیت سلام و لبخند، خودت فرستنده و دوستت گیرنده است.

۳

می‌یابی رسانه را با تعریف دقیقش؛ هر وسیله‌ای که پیامی را از فرستنده به گیرنده منتقل کند، از زبان و کتاب و روزنامه تا تلفن و رادیو و تلویزیون و اینترنت.

۴

می‌نویسی سیر تحول رسانه‌ها را به ترتیب؛ از الفبا و خط و چاپارخانه تا ماشین چاپ گوتنبرگ، تلگراف مورس (۱۸۴۰)، تلفن گراهام بل (۱۸۷۶)، رادیو مارکونی (۱۸۹۵) و ماهوارهٔ اسپوتنیک روس‌ها (۱۹۵۷).

۵

می‌شناسی کارهای آی‌سی‌تی را؛ فرایندهای گردآوری، ذخیره‌سازی، پردازش و مبادله و انتقال اطلاعات و نقش رایانه و اینترنت و ماهواره در آن.

۶

می‌گویی در کشور ما چه کسی ارتباطات را مدیریت می‌کند؛ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مراکز تابعهٔ آن و شورای عالی فضای مجازی که در سال ۱۳۹۰ تأسیس شد.

نکات کلیدی

  1. ★ارتباط برقرار کردن یکی از نیازهای مهم بشر است؛ کتاب (ص ۳۶) صریح می‌گوید بدون ارتباط ما نمی‌توانیم زندگی کنیم.
  2. ★ارتباط یعنی بتوانید خواسته‌ها و نیازهای خود را به دیگران منتقل کنید؛ محبت کردن، تبادل افکار و اعتقادات، تبادل اطلاعات، در میان گذاشتن احساسات مثل اندوه و خوشحالی، حل کردن مسائل و درک کردن دیگران همه از راه ارتباط بین انسان‌ها ممکن می‌شود.
  3. ★ما در شبکه‌ای از ارتباطات به سر می‌بریم؛ این شبکه از خانواده و دوستان و محله و مدرسه شروع می‌شود و با کمک وسایل ارتباط جمعی به سطح ملی و فراملی می‌رسد؛ یعنی همان پیامی که برای هم‌کلاسی می‌فرستی، با رسانه‌های مناسب به آدم‌های خیلی دور هم می‌رسد.
  4. ★هر ارتباطی چهار عنصر اصلی دارد: فرستنده یعنی ارسال‌کنندهٔ پیام، گیرنده یعنی دریافت‌کنندهٔ پیام، خود پیام و بازخورد؛ در مثال کتاب وقتی به دوستی سلام می‌کنید یا لبخند می‌زنید، شما فرستندهٔ پیام هستید، دوستتان گیرندهٔ آن است و پیام هم سلام یا لبخند شماست (ص ۳۶).
  5. ★بازخورد یعنی گیرنده به فرستنده پیامی بفرستد و او را متوجه کند که معنی پیام را دریافت کرده؛ بازخورد همان جواب سلام است و بدون آن فرستنده نمی‌فهمد پیامش مؤثر بوده یا نه.
  6. ★رسانه هر وسیله‌ای است که پیامی را از فرستنده به گیرنده منتقل کند؛ در یک ارتباط کلامی زبان یک رسانه است؛ دامنهٔ رسانه از زبان تا ابزارهای چاپی مثل علائم و کتاب و روزنامه و مجله و ابزارهای الکترونیکی مثل تلفن و رادیو و تلویزیون و اینترنت است و هرچه ابزارها پیشرفت‌تر باشند، پیام‌ها سریع‌تر و دورتر سفر می‌کنند (ص ۳۷).
  7. ★بشر از نخستین روزهای زندگی اجتماعی از اصوات و سپس کلمات برای ارتباط استفاده کرد و با ابداع الفبا و خط توانست افکارش را به دیگران انتقال دهد؛ برای فواصل دور هم از کبوتران پیغام‌بر و دونده‌های تیزپا و اسب‌سواران تندرو و اعلام خبر با آتش و دود بهره می‌گرفت.
  8. ★چاپارخانه یکی از ابتکارات مهم ایرانیان باستان بود؛ در مسیر راه‌های ارتباطی ساخته می‌شد و در آن همیشه اسب‌های تازه‌نفس نگهداری می‌شدند که نامه‌ها و پیام‌ها را از جایی به جای دیگر در فاصله‌های دور منتقل می‌کردند (ص ۳۷).
  9. ★در قرن پانزدهم میلادی گوتنبرگ آلمانی شکل و روش جدید چاپ را ابداع کرد و تحول بزرگی در تولید کتاب و انتشار علوم و فنون پدید آمد (ص ۳۸).
  10. ★مورس در سال ۱۸۴۰ با کدهای نقطه و خط تلگراف را اختراع کرد؛ گراهام بل در سال ۱۸۷۶ تلفن را ساخت تا صدای انسان در کیلومترهای دور شنیده شود؛ مارکونی ایتالیایی در سال ۱۸۹۵ رادیو را اختراع کرد و ارسال سیگنال‌ها با امواج رادیویی و بدون سیم آغاز شد (ص ۳۸).
  11. ★در سال ۱۹۵۷ روس‌ها نخستین ماهوارهٔ مصنوعی به نام اسپوتنیک را به دور زمین فرستادند و زمینهٔ ارتباطات بی‌سیم در سطح جهان فراهم شد (ص ۳۸).
  12. ★با ورود رایانه به زندگی بشر، انقلابی در ذخیرهٔ اطلاعات به وجود آمد؛ رایانه‌ها حجم زیادی از اطلاعات را نگه می‌دارند و مثلاً متن صدها کتابِ یک کتابخانهٔ بزرگ را می‌توان در یک لوح فشرده ذخیره کرد (ص ۳۹).
  13. ★آی‌سی‌تی یعنی فناوری اطلاعات و ارتباطات؛ فرایندهای گردآوری، ذخیره‌سازی، پردازش و مبادله و انتقال اطلاعات؛ سال گذشته در کتاب کار و فناوری با آن آشنا شدی و امروز در یک لحظه می‌توان حجم وسیعی از اطلاعات را از جایی به جای دیگر جهان منتقل کرد؛ ماهواره‌ها پیام‌ها را بدون سیم منتقل می‌کنند و امکان تلفن همراه و شبکه‌های تلویزیونی و اینترنت فراملی را فراهم می‌سازند و اینترنت هم از اتصال هزاران رایانه تشکیل شده است (ص ۳۹).
  14. ★در کشور ما وزارتخانهٔ «ارتباطات و فناوری اطلاعات» خدمات پستی و مخابراتی و رادیویی و صدا و تصویر را ارائه می‌کند و مسئولیت توسعهٔ وسایل ارتباطی را به عهده دارد؛ مراکز تابعه: سازمان فضایی ایران، سازمان فناوری اطلاعات ایران، شرکت مخابرات ایران، شرکت پست، پست بانک ایران و موزهٔ ارتباطات؛ موزهٔ ارتباطات بنایی قدیمی در خیابان امام خمینی تهران است و شورای عالی فضای مجازی هم در سال ۱۳۹۰ و به فرمان مقام معظم رهبری برای سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری و هماهنگی در فضای مجازی کشور تأسیس شد (ص ۴۰).

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ مطالعات اجتماعی پایهٔ هشتم — صفحات ۳۶ تا ۴۰ کتاب — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۷ از ۱۴