صداها هم مثل رنگها وزن و لحن و بافت دارند؛ گوشت را آماده کن!
شروع درس • صفحات ۱۱۲ تا ۱۲۷ کتاب
در بخش چهارم به دنیای شنیدنیها میرویم: وزن و ریتم، ملودی یا لحن، رنگ صدا، بافت و فرم. میبینیم هجاهای کوتاه و بلند چطور ریتم میسازند و مقامها چطور احساس لحنها را عوض میکنند. آخرش هم یاد میگیری شکل یک نغمه را با نشانهگذاری جملهها بفهمی.
صفحات ۱۱۲ تا ۱۱۵ کتاب
هجاهای کوتاه و بلند، اسکلت ریتم
شعر «ای ساربان آهسته ران» را از کتاب پایهٔ هفتم یادت هست؟ با هر هجای این شعر یک ضربه به پای خودت یا روی میز بزن. اگر دقت کنی میبینی سرعت ضربهها برابر نیست؛ بعضی هجاها سریعتر و بعضی با کشش بیشتری نواخته میشوند. این تغییر سرعت ضربهها همان چیزی است که به آن وزن یا ریتم میگوییم.
کارگاه صداسازی را چطور اجرا میکنی و چه چیزی تمرین میشود؟
📖 متن کتاب:
هجاهایی که سریعتر نواخته میشوند را «کوتاه» و هجاهایی که کمی با کشش بیشتر نواخته میشوند را «بلند» مینامیم. اگر هجاهای «ای ساربان» را کنار هم بچینیم، الگویی به این شکل میشود: بلند، بلند، کوتاه، بلند. همین الگوی کوتاه و بلند، اسکلت ریتم شعر است.
الگوی کوتاه و بلندی «ای ساربان» را بنویس.
یک مقام محلی را گوش کن و ویژگیهایش را بنویس؛ چه حسی دارد؟
امروزه این روش قدیمی برای نوشتن ارزشهای ضربی ناکارآمد است؛ چون پیچیدگیهای فراوان این هنر، راههای متفاوتی برای نوشتن ریتم میخواهد. برای مثال میتوان برای زمان بلندتر یک بیضی توخالی و برای زمان کوتاهتر یک بیضی توپر در نظر گرفت و آنها را روی یک خط نوشت. با این نوشتار، الگوی ضربی هم قابل نوشتن است و هم راحتتر خوانده میشود.
سرعت نواختن الگوهای ضربی در ایجاد آواها و کاربرد آنها نقش مهمی دارد. برای مثال آواهای سواربازی لرستان را با آواهای عزای همان ناحیه مقایسه کن؛ در هر دو از دهل و سرنا استفاده میشود، ولی سرعت ضربههای دهل فرق میکند و همین فرق، حس هیجان یا اندوه میسازد. شناخت درست ریتم و ضرب به تربیت شنوایی و گوش کردن آگاهانه هم کمک شایانی میکند.
یک الگوی ضرب ۴۴ بساز و با دست اجرا کن؛ تمپو و الگو را نام ببر.
روی کارتها بزن تا برگردند!
40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آساندرس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبتنام کن تا همهٔ درسها، آزمونکها و جمعبندیها برایت باز شود.
عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام میشود — کمتر از یک دقیقه!
لینکهای مرتبط
درس ۸ از ۹