زیبایی و شناختتحلیل فیلمپروژهٔ پژوهشی

بخش ۱: فعّالیت‌های الزامی نوبت اوّل تفکّر و پژوهش

زیبایی را می‌شود دید و شنید؛ اما برای فهمیدنش باید فکر کرد و برای پژوهش، طرح داشت!

شروع درس • صفحات ۱۰ تا ۳۱ کتاب

بخش اوّل کتاب هشتم با یک سؤال قدیمی شروع می‌شود: زیبایی چیست؟ با هم دربارهٔ معیارهای زیبایی گفت‌وگو می‌کنیم و دو فیلم «نقّاشی شاهزاده‌خانم» و «داستان جعبه‌ای» را تحلیل می‌کنیم. بعد وارد پروژهٔ اصلی می‌شویم: طرح سؤال پژوهشی، تهیّهٔ طرح پژوهش، برنامه‌ریزی برای اجرا و یادگیری ساختار گزارش پژوهش. آخرش هم تمرین می‌کنیم که چطور اعتبار یک منبع اینترنتی را بسنجیم.

صفحه‌های ۱۰ تا ۱۴ کتاب

زیبایی چیست؟

گفت‌وگو دربارهٔ معیارهای زیبایی؛ از معماری قدیم تا رفتار آدم‌ها

بخش اوّل کتاب با مفهومی شروع می‌شود که هر روز سر و کله‌اش پیدا می‌شود: زیبایی. کتاب در ص ۱۰ می‌گوید ماهیت و چیستی زیبایی همیشه مورد توجّه بوده است. ما دوست داریم ظاهر زیبایی داشته باشیم، وسایل زیبا بخریم و در خانه‌ای زیبا زندگی کنیم. اما سؤال اساسی همین‌جاست: اصلاً زیبایی چیست؟

قاب نقاشی و شاهزاده خانم انیمیشنی
نقاشی شاهزاده خانم؛ داستان آغاز بخش زیبایی (ص ۱۵)
گروهی از دانش‌آموزان پسر پشت میز کلاس
بحث کلاسی؛ اجرای فعالیت‌های گفت‌وگویی بخش ۱ (ص ۲۲)
پاسخ فعالیت‌های «نقاشی شاهزاده خانم» — ص ۱۵ تا ۱۸ کتاب

بعد از تماشای نقاشی شاهزاده خانم، کتاب چند پرسش دارد؛ پاسخ نمونه بنویس.

پاسخ فعالیت تکمیلی در کلاس — ص ۱۳ کتاب

فعالیت تکمیلی کلاس (ص ۱۳) از تو می‌خواهد دربارهٔ «زیبایی» گفت‌وگو کنی؛ نمونۀ اجرای بحث را بنویس.

📖 متن کتاب:

«زیبایی» مفهومی است که ماهیت و چیستی آن همیشه مورد توجّه بوده است. افراد دوست دارند ظاهر زیبا، وسایل زیبا و خانهٔ زیبا داشته باشند. سؤال اساسی این است که زیبایی چیست؟

کتاب بلافاصله ازت می‌خواهد سر کلاس گفت‌وگو کنی. سه نفر از هم‌کلاسی‌ها نظر داده‌اند و جمله‌هایشان عمداً نصفه است؛ تو باید ادامه‌شان را کامل کنی. جالب این‌جاست که هیچ‌کدام نگفتند «هر دو معماری زیباست». هر کس از دریچهٔ معیارهای خودش به ساختمان‌ها نگاه کرده است.

هم‌کلاسیحرفش دربارهٔ زیبایی
نفر اوّل«به نظر من هر کدام زیبایی خودشان را دارند…»
نفر دوم«به نظر من معماری‌های قدیم قشنگ نیستند؛ معماری‌های امروز زیباترند، چون…»
نفر سوم«معماری‌های قدیم زیباترند؛ چون…»

گفت‌وگوی کلاسی کتاب دربارهٔ زیبایی — ص ۱۰؛ تو ادامهٔ هر جمله را کامل کن

بعد کتاب سراغ تصویرها می‌رود و ازت می‌پرسد زیبایی هر یک از تصویرها چیست. سؤال مهم‌تر این است: آیا آنچه را تو زیبا می‌دانی، دیگران هم زیبا می‌دانند؟ کتاب ازت می‌خواهد با «چرا آری؟» و «چرا خیر؟» پاسخ بدهی. یعنی فقط نظر دادن کافی نیست؛ باید دلیل هم بیاوری.

در ادامه سؤال‌ها جدی‌تر می‌شوند (ص ۱۲ و ۱۳). کتاب می‌پرسد معیار زیبا بودن موجودات چیست و چه پدیده‌ها، وقایع و رفتارهایی زیبا هستند. بعد سراغ خودمان می‌آید: زیبایی انسان‌ها به چه چیزهایی بستگی دارد؟ آخرین سؤال هم ظریف است: دربارهٔ زیبایی اعمال و رفتار هم اختلاف نظر وجود دارد؟ مثلاً شاید یک رفتار از نظر تو قشنگ و از نظر دوستت ناشایست باشد.

فکر کن و گفت‌وگو کن

کتاب ازت می‌خواهد هر جواب را با دلیل و مثال بدهی. چند رفتار نام ببر که همه آن‌ها را زیبا بدانند؛ مثلاً کمک کردن به نیازمند. بعد یک رفتار پیدا کن که دربارهٔ زیبایی‌اش اختلاف نظر است. آخرش ببین معیار مشترک همهٔ زیبایی‌ها چیست؛ شاید به این برسی که زیبایی هم ظاهری است و هم باطنی.

فعالیت تکمیلی در کلاس (کتاب — ص ۱۳)
  1. ۱معیارهای زیبا بودن موجودات چیست؟ جوابت را بنویس.
  2. ۲در روایت آمده است: «خداوند زیباست و زیبایی را دوست دارد.» خداوند چه نوع زیبایی را در انسان‌ها دوست دارد؟

💡 فعالیت در منزل کتاب هم جذاب است: مجموعه‌ای از تصویرهای زیبایی‌ها و زشتی‌ها جمع کن و در جلسهٔ بعد آن را به نمایش و گفت‌وگو بگذار (ص ۱۳).

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

صفحه‌های ۱۴ تا ۱۶ کتاب

نقّاشی شاهزاده‌خانم

تحلیل فیلم؛ راستگویی باغبان نابینا و منابع شناخت انسان

حالا سراغ اوّلین فیلم بخش می‌رویم. کتاب داستان را این‌طور معرفی می‌کند: در یکی از کشورهای دور، شاهزاده‌خانمی زندگی می‌کرد که به نقّاشی علاقهٔ زیادی داشت. پادشاه و اطرافیانش از نقّاشی‌های او خوششان می‌آمد؛ تا اینکه روزی... همین سه نقطه یعنی باید فیلم را ببینی تا بفهمی چه اتفاقی افتاده است.

📖 متن کتاب:

در یکی از کشورهای دور، شاهزاده‌خانمی زندگی می‌کرد که به نقّاشی علاقهٔ زیادی داشت. پادشاه و اطرافیانش از نقّاشی‌های او خوششان می‌آمد؛ تا اینکه روزی ...

کتاب توضیح می‌دهد چرا این فیلم را می‌بینیم: با این کار مهارت تحلیل و استدلال تو پرورش می‌یابد و با منابع شناخت انسان بیشتر آشنا می‌شوی. پس تماشا برای سرگرمی نیست؛ وسط فیلم باید حواست به واکنش هر شخصیت باشد. مخصوصاً واکنش باغبانی که نابیناست!

گفت‌وگو کنید (کتاب — ص ۱۵)
  1. ۱وقایع فیلم را به ترتیب بیان کنید. دریافت شما از فیلم چیست؟
  2. ۲واکنش باغبان به نقّاشی شاهزاده‌خانم چه تفاوتی با واکنش دیگران نسبت به آن داشت؟
  3. ۳کدام واکنش با واقعیت نقّاشی شاهزاده‌خانم مطابقت داشت؟
  4. ۴باغبان نابینا واقعیت نقّاشی را چگونه متوجّه شد؟ نابینایی باغبان را در این داستان چگونه تعبیر می‌کنید؟
  5. ۵واکنش شاهزاده‌خانم به پاسخ باغبان چه بود و چرا؟
  6. ۶با این همه تعریف و تمجید دیگران، چرا نظر باغبان نابینا برای شاهزاده‌خانم تا این حد اهمیت داشت؟
  7. ۷چگونه رفتار شاهزاده‌خانم تغییر کرد؟ مراحل این تغییر را با توجّه به فیلم توضیح دهید؛ این تغییر تحت تأثیر چه عواملی بود؟

💡 هیچ‌کدام از این سؤال‌ها جواب یک‌کلمه‌ای ندارد. برای هر سؤال، اوّل اتفاق فیلم را یادت بیاور و بعد بگو چرا آن شخصیت این‌طور رفت.

نمونۀ اجرای گفت‌وگو — ص ۱۵ کتاب

گفت‌وگوی ص ۱۵ را چطور اجرا می‌کنی و نتیجه‌اش چه می‌شود؟

کتاب یک سؤال شخصی‌تر هم پرسیده (ص ۱۶): اگر در موقعیتی مثل باغبان قرار بگیری که راستگویی در کوتاه‌مدت برایت پیامد ناخوشایندی دارد، چه واکنشی نشان می‌دهی و چرا؟ بعد از آن، سؤال کلیدی می‌پرسد: راه‌های دستیابی به حقیقت چیست؟ همین سؤال پل می‌شود به فعالیت تکمیلی دربارهٔ حواس و عقل.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۴ وصل شد

منبع شناخت

نمونهٔ شناخت با آن

جملهنظر من
همهٔ موجودات و پدیده‌ها با حواس انسان قابل شناخت هستند.
گاهی انسان‌ها در شناخت به وسیلهٔ حواس پنج‌گانه دچار اشتباه می‌شوند.
مسائل و موضوعاتی وجود دارند که آنها را با حواس پنج‌گانه نمی‌توان شناخت.
انسان برخی از پدیده‌ها را به وسیلهٔ فکر و عقل می‌شناسد.
عقل برای شناخت امور و پدیده‌ها کافی است.
انسان چه از طریق حواس پنج‌گانه و چه از طریق عقل نمی‌تواند تمام اسرار جهان را بشناسد.
گاهی انسان حقایق عالم غیب را بدون دیدن با چشم، به روشنی و وضوح درک می‌کند.

درستی و نادرستی جمله‌ها (کتاب — ص ۱۶): به هر جمله نشان «درست»، «نادرست» یا «نمی‌دانم» بزن و دربارهٔ دلیل انتخابت گفت‌وگو کن

این جدول در واقع داربست همان بحث است: ما با حواس می‌شناسیم، اما حواس گاهی خطا می‌کنند. عقل هم بخشی از پدیده‌ها را می‌فهمد، اما همهٔ اسرار جهان را نه. کتاب اجازه داده برای بعضی جمله‌ها «نمی‌دانم» بزنی؛ مهم این است که بتوانی برای انتخابت دلیل بیاوری.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

لینک‌های مرتبط

درس ۱ از ۷