با مردم آنگونه رفتار کن که دوست داری با تو رفتار کنند؛ این یعنی قاعدهٔ زرین!
شروع درس • صفحات ۳۳ تا ۶۳ کتاب
در این بخش چهار مهارت مهم زندگی را یاد میگیری: آداب معاشرت و گفتوگو، تصمیمگیری درست، خویشتنداری و شناخت رفتار پرخطر. با هم میبینیم قاعدهٔ زرین چیست، تصمیمگیری منطقی چه مراحلی دارد و چطور باید نفسمان را مهار کنیم. آخر بخش هم دربارهٔ اعتیاد، سیگار الکترونیک و الکل حرف میزنیم تا با علم و آگاهی از این خطرها دور بمانی.
صفحههای ۳۴ تا ۳۷ کتاب
قاعدهٔ زرین در برخورد با مردم و آزمون خودارزیابی
هر روزه ما با افراد زیادی برخورد میکنیم: پدر، مادر، برادران و خواهران، دوستان و همسایگان، معلمان، میهمانان، بیماران، نیازمندان و مردم کوچه و بازار. در برخورد با هر یک از این افراد باید آداب معاشرت را رعایت کنیم. آداب معاشرت یعنی آداب برخورد با مردم.


کتاب از تو خواسته آداب گفتوگو در موقعیتهای مختلف را بنویسی؛ سه موقعیت و آدابش را بگو.
📖 متن کتاب:
در جوامع مختلف یک اصل اخلاقی مهم به نام قاعدهٔ زرین در آداب معاشرت تأکید شده است. این قاعدهٔ اخلاقی به ما میگوید: «هر آنچه برای خود میپسندی برای دیگران هم بپسند». جالب است بدانی بزرگان دینی ما هم به همین اصل تأکید داشتهاند. دو سخن را از کتاب بخوان و خودت قضاوت کن.
📖 متن کتاب:
📖 متن کتاب:
کتاب ازت میپرسد: شما چقدر توانستهاید به این توصیهها در زندگی عمل کنید؟ فکر میکنید عمل به آنها چه تأثیری در روابط شما با دیگران خواهد داشت؟ برای این سؤال باید از تجربهٔ خودت مثال بیاوری؛ مثلاً ببینی وقتی با احترام از کسی چیزی خواستی، چه جوابی گرفتی.
🗂️ بازی طبقهبندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!
۰ از ۱۰ جا شد💡 تعریف کتاب یادت باشد: منظور از آداب، مجموعه رفتارهای درستی است که با توجّه به دستورات اسلام، ارزشهای مورد قبول مردم یا عقل، در یک موقعیت بهکار میگیریم (ص ۳۶).
صفحههای ۳۸ تا ۴۲ کتاب
مهارتهای شنیدن و سخنگفتن، چهار پرهیز مهم و معاشرت مجازی
بیشتر ارتباطهای ما با دیگران از گفتوگو شروع میشود؛ اما اهداف گفتوگوها متفاوت است. کتاب گفتوگو را اینطور تعریف میکند (ص ۳۸): نوعی تبادل اطلاعات بهصورت شفاهی یا نوشتاری بین دو نفر یا چند نفر دربارهٔ یک موضوع. برای نتیجهٔ بهتر باید آداب و مهارتهای آن را بیاموزیم.
خویشتنداری چه فرقی با خشمگین نشدن دارد و تمرینش چیست؟
اوّلین مهارت، شنیدن است. خوب شنیدن از مهارتهای دریافتی است؛ یعنی مهارتهایی که به درک پیام گوینده کمک میکنند. هر اندازه گوش برای شنیدن آمادگی بیشتری داشته باشد، دریافت تو از پیام گوینده بهتر خواهد بود. مهمترین مهارتهای گوش دادن مؤثر را در فهرست زیر ببین.
سه مهارت گوش دادن مؤثر را نام ببر و برای یکی، یک مثال واقعی بزن.
دومین مهارت، سخنگفتن است؛ یعنی درست صحبت کردن، بهجا گفتن، مؤدبانه صحبت کردن، بهموقع گفتن و از روی فکر حرف زدن. سخنگفتن ممکن است بین دو فرد باشد یا سخنرانی یک فرد در برابر جمعیت زیاد. کتاب چند مهارت مهم را فهرست کرده: اظهارات از روی تفکّر باشد؛ چون سخنانی که از روی بیفکری گفته شود، اعتبار و ارزش فرد را پایین میآورد.
از خیلی سریع یا خیلی آهسته حرف زدن پرهیز کن. از کلمههایی استفاده کن که برای شنونده قابل درک است. جملههای پیچیده و طولانی نگو. از لبخند، ضربالمثل و جملههای مؤثر کمک بگیر. کلمهها را تکرار نکن و اجازه بده طرف مقابل هم نظرش را بگوید.
📖 متن کتاب:
کتاب چهار پرهیز مهم در گفتوگو را هم فهرست کرده است (ص ۴۰): از بدگویی پشت سر دیگران دوری کن، از سخنان زشت و لقبهای ناپسند دوری کن، از طعنه و تمسخر دوری کن و از بحث و جدل بیهوده دوری کن. دربارهٔ بدگویی هشدار مهمی داده: کلمات انرژی دارند.
چهار پرهیز گفتوگو را نام ببر و برای یکی، شکل درستش را بنویس.
جملههای خوب تو دربارهٔ مردم، نظر مردم را دربارهٔ آنها مثبت میکند و جملههای زشت، نظرشان را منفی؛ چه بسا پیامدهای یک بدگویی آنقدر وحشتناک باشد که هرگز نتوان آن را جبران کرد. دربارهٔ تمسخر هم گفته: ای بسا کسانی که ما آنها را مسخره میکنیم، خود را اصلاح کرده باشند و نزد خداوند از ما بهتر باشند.
روی کارتها بزن تا برگردند!
صفحههای ۵۳ تا ۵۵ کتاب
تعریف رفتار پرخطر، آمار نگرانکننده و داستان «دانه و دام»
رفتار پرخطر هر نوع رفتاری است که سلامت جسمی و روانی یک فرد و سایر افراد جامعه را در معرض خطر قرار میدهد. اینکه چه رفتاری پرخطر است، به فرد و نوع رفتار بستگی دارد.
کتاب مثال جالبی زده: شنا کردن برای فردی ناآشنا به اصول شنا، در رودخانه یا مکانهای غیرمجاز خطرناک است؛ اما برای یک شناگر اینگونه نیست. پس در ارزیابی خطر، هم باید توان خودت را بسنجی و هم شرایط را.
💡 این فهرست را با دقّت نمره بده و ببین کدام رفتارها بالاترین خطر را دارند؛ بعد در کلاس نمرههایتان را مقایسه کنید.
کتاب از عادات پرخطر هم حرف میزند (ص ۵۵). ما عادتهایی داریم که دو دستهاند: عادتهای مفید مثل ورزش صبحگاهی و کتابخواندن؛ و عادتهای مضر و خطرناک مثل بازی افراطی با گوشی، پرخوری یا مصرف سیگار. عادتهای خطرناک با ارائهٔ لذتی کوچک و فوری، فرد را بهتدریج گرفتار خود میکنند؛ اوّل احساس خوبی میدهد اما بعد باعث زمین خوردن میشود.
نکتهٔ جالب اینجاست: ممکن است مغز ما هم در مواجهه با این خردعادتهای مضر دچار فریب شود و با توجیه «فقط یکی دیگر» بهمرور به نقطهای بدون بازگشت برسد؛ جایی که «نه گفتن» به عادت مضر، سخت یا غیرممکن میشود.
بیشتر اعتیادها از همین عادتهای مضر کوچک شروع میشوند و با دام «فقط یکی دیگر» یا «با یک بار امتحان چیزی نمیشود» ادامه پیدا میکنند. برای اینکه ذهنت بهتر با این مفهوم آشنا شود، کتاب پویانمایی «دانه و دام» را معرفی کرده است.
فکر کن و گفتوگو کن
خودت امتحان کن: امشب یک موقعیت واقعی را که «نه» گفتی یا میتوانستی بگویی روی کاغذ بیاور: پیشنهاد چه بود؟ جملهٔ نه تو چه بود؟ نتیجه چه شد؟ — همین گزارش، تمرین ص ۶۲ و ۶۳ است.
40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آساندرس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبتنام کن تا همهٔ درسها، آزمونکها و جمعبندیها برایت باز شود.
عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام میشود — کمتر از یک دقیقه!
لینکهای مرتبط
درس ۲ از ۷