از من تا خدا ۱۰تربیت دینیپوشش و عفت

درس ۱۰: راهی که نشانم دادی

شخصیت تو یک چیز بیش از ظاهرت است؛ وقتی این را باور کنی، ترفند رجیم دیگر کار نمی‌کند.

شروع درس • صفحات ۱۳۵ تا ۱۴۸ کتاب

در این درس بشیر ابتدا آمار درخشان پیشرفت زنان ایران را نشانت می‌دهد و می‌گوید این‌ها همه به برکت حرکت مردم در مسیر اسلام است. بعد ترفند رجیم را لو می‌دهد: او شخصیت زن را در ظاهرش خلاصه کرده تا بزرگ‌ترین نگرانی‌اش نشان دادن خودش به دیگران باشد. در یک کلاس درس واقعی پنج نظر متفاوت دربارهٔ پوشش می‌شنوی و معلم با یک جمله مسیر را روشن می‌کند: بالاتر از حرف خدا حرفی نیست. در قصهٔ «از بودا تا محمد» زندگی آتسوکو، خانم ژاپنیِ عضو خانوادهٔ بودایی را می‌بینی که با دو آیهٔ قرآن به بندگی خدا رسید، مسلمان شد و اسمش را فاطمه گذاشت. آخر سر هم مناجات دعای ابوحمزۀ ثُمالی و حکم دین دربارهٔ نگاه به عکس و فیلم منتظرت است.

صفحات ۱۳۵ تا ۱۳۸ کتاب

حجاب و شخصیت زن

آمار پیشرفت زنان + ترفند رجیم + گفت‌وگوی کلاس دربارهٔ پوشش

صفحۀ ۱۳۵ هنوز ادامهٔ گفت‌وگوی تو با بشیر است؛ درس دهم پایین همین صفحه با عنوان «راهی که نشانم دادی» باز می‌شود. بشیر گفت: «اگر خوب نگاه کنی، خواهی دید دشمنان خدا همچنان در حال ظلم کردن به زنان هستند.» یعنی قصۀ جاهلیت تمام نشده؛ فقط صورتش عوض شده است. برای همین بشیر از تو می‌خواهد به پنجاه سال گذشته نگاه کنی و خودت تغییرات را ببینی.

بشیر گفت تا همین پنجاه سال پیش، زنان نقش چندانی در آموزش و پیشرفت کشور نداشتند، اما اکنون دیگر این‌طور نیست؛ تعداد زنان نویسندۀ ما ۱۳ برابرِ پنجاه سال گذشته شده است. ابتدای پیروزی انقلاب تنها یک فدراسیون ورزشی بانوان وجود داشت، اما امروز حدود ۹۰ فدراسیون ورزشی برای بانوان فعالیت می‌کنند. در زمان پهلوی از هر صد استاد دانشگاه حدود ۱۴ نفر زن بودند، اما این عدد اکنون به ۳۰ نفر رسیده است؛ در آن زمان از هر صد پزشک متخصص ۳۰ نفر زن بودند و اکنون ۴۰ نفر، و امروز از هر صد پزشک فوق تخصص ۴۰ زن هستند؛ در حالی‌ست که در زمان شاهنشاهی فقط ۹ زن در میان صد پزشک فوق تخصص وجود داشت. جالب‌تر اینکه اگر در گذشته بیشتر پزشکان متخصصِ زنان مردها بودند، امروز از هر صد پزشک متخصص زنان حدود ۹۸ نفرشان را زن‌ها تشکیل می‌دهند. (پانویس ص ۱۳۵: صعود چهل ساله، ص ۱ و ۲۶۴)

📖 متن کتاب:

بشیر گفت: «آفرین به تو! اینها که می‌گویی، به برکت حرکت مردم در مسیر اسلام اتفاق افتاده و باید شکر آن را به جا بیاوریم و بدانیم هرجا به دستورات خدا عمل کردیم، پیروز شدیم و در غیر این صورت، مشکلات فراوانی برایمان به وجود آمد. اما هنوز هم در جهان ظلم‌های زیادی به زنان می‌شود.» (ص ۱۳۵)

بشیر آهی کشید و ادامه داد؛ حرفش دربارهٔ ترفندی است که رجیم روی زنان اجرا کرده است. این ترفند زیر اسم «خدمت به زن» معرفی شده، اما در حقیقت یک دام بزرگ است. با خودت فکر کن: اگر همهٔ ارزش یک نفر فقط در قیافۀ او باشد، تکلیف استعدادها و توانمندی‌هایش چه می‌شود؟

📖 متن کتاب:

بشیر گفت: «در دنیایی که رجیم و پیروانش می‌خواستند زن را از مسیر بندگی خدا دور کنند، به اسم خدمت به زن، بالهایی بر سر او آوردند که یکی از مهم‌ترین موارد آن این است که شخصیت زن را در ظاهرش خلاصه کردند تا بزرگ‌ترین نگرانی‌اش، نشان دادن ظاهرش به دیگران باشد. انگار که شخصیت زن، فقط به ظاهر اوست. این‌طور شد که برخی از زنان برای بیشتر نشان دادن خودشان به دیگران، از پوشش خویش کم کردند.» (ص ۱۳۶)

بشیر ساکت شد و معلوم بود که می‌خواهد به حرف‌هایش فکر کند. ذهن راوی مشغول همین حرف‌ها شد و بعد از چند دقیقه پرسید: «و اگر زنی دغدغه‌ای جز نشان دادن ظاهرش به دیگران داشته باشد، از توانایی‌هایش غافل می‌شود. درست است؟» بشیر لبخندی زد و با تکان دادن سرش حرفم را تأیید کرد و گفت: «زن می‌تواند در علم‌آموزی، کمک به پیشرفت جامعه، مبارزه با دشمنان انسانیت و در خیلی از کارهای دیگر، از توانایی‌هایی که خدا به او داده، استفاده کند. زن نماد مهربانی است. وقتی او مهربانی‌اش را به عنوان دختر، خواهر، همسر و مادر در خانواده صرف می‌کند، خودش و اعضای خانواده شاداب و بانشاط می‌شوند. او می‌تواند با آراستگی و زیبایی‌اش پیوند میان خودش و همسرش را قوی‌تر کند. چه کسی شک دارد که شرط پیشرفت هر جامعه‌ای، داشتن خانوادۀ سرزنده است؟» (ص ۱۳۶)

فکر کن و گفت‌وگو کن

ایستگاه تفکر (ص ۱۳۶): به نظر شما چرا رجیم و پیروانش برای فریب دادن زنان، از میان تمام راه‌ها، عفت را نشانه گرفته‌اند؟ کنار هر دلیلی که نوشتی، یک نمونه از توانایی‌های زن هم بنویس که با از بین رفتن عفت، از دست می‌رود.

ذهن راوی مدتی با این سؤال کلنجار می‌رفت که رجیم و پیروانش از کم شدن پوشش زن‌ها چه سودی می‌برند؛ سؤالم را از بشیر پرسیدم و او هم گفت: «آنها از زیبایی زن به نفع خودشان استفاده می‌کنند؛ هم برای لذت بردن‌های شیطانی و هم کسب درآمد؛ مثلاً از زن‌ها در تبلیغ کالاها برای فروش بیشتر استفاده می‌کنند. زن‌هایی هم که در دام آنها می‌افتند، یادشان می‌رود خدا چه استعدادهایی به آنها داده و برای چه به دنیا آمده‌اند. این فراموشی همان چیزی‌ست که رجیم به دنبالش است؛ زیرا او قسم خورده در مسیر نزدیک شدن انسان‌ها به خدا بنشیند و نگذارد کسی به خدا برسد.» (ص ۱۳۶؛ پانویس: سورۀ اعراف، آیۀ ۱۶)

بشیر گفت: «می‌خواهیم از دل تاریخ برویم به زمان حال.» خواستم بپرسم چرا، که ناگهان دیدم در زمان حال هستیم و در یک کلاس درس حضور داریم. میان معلم و بچه‌ها دربارۀ پوشش زن بحثی در گرفته است؛ بعضی از بچه‌ها معتقد بودند باید اجازه داد هرکسی هرطور که دلش می‌خواهد لباس بپوشد. معلم به آنها گفت: «اگر کسی خواست بدون لباس از خانه بیرون بیاید، چی؟» یکی از دانش‌آموزان گفت: «بدون لباس که نمی‌شود. بالاخره یک چیزی باید بپوشد.» وقتی حرف دانش‌آموز را بقیه هم تأیید کردند، معلم گفت: «پس شما با اصل پوشش موافق هستید، ولی دربارۀ اندازۀ آن حرف دارید.» (ص ۱۳۷)

دانش‌آموزان با صدای بلند و هماهنگ بله‌ای گفتند و معلم برگشت و سؤالی را روی تخته نوشت: «به نظر شما حد پوشش زن‌ها برای حضور در جامعه چقدر باید باشد؟» همهمه‌ای بین دانش‌آموزان شکل گرفت؛ معلم آنها را ساکت کرد و گفت: «یکی‌یکی دست بلند کنید و جواب‌تان را بگویید تا من آنها را روی تخته بنویسم.» اولین نفر دست بلند کرد و جوابش را گفت و بحث با موافق و مخالف ادامه پیدا کرد تا نظر پنجم هم نوشته شد. حالا پنج نظر روی تخته است؛ پنج جواب متفاوت از بچه‌های هم‌شهری و هم‌سن. در کارت‌های زیر، هر پنج نظر را با هم مرور کن.

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

بچه‌ها به نظر پنجم خندیدند و معلم نظر او را هم کنار عدد پنج نوشت و گفت: «چند لحظه به این پنج نظر نگاه کنید و بیندیشید.» کلاس ساکت شد؛ معلم رو به دانش‌آموزان ایستاده بود و حرفی نمی‌زد. بشیر که معلوم بود از کار معلم لذت برده، رو به من کرد و پرسید: «تو هم داری به جواب‌ها فکر می‌کنی؟» خواستم بگویم بله، اما معلم شروع به حرف زدن کرد: «بچه‌ها! در کلاسی که همه همشهری و هم‌سن هستند، پنج نظر متفاوت دربارۀ پوشش زن وجود دارد. همگی معتقدید نظرتان به صلاح زن و جامعه است، اما هیچ‌کدام از این نظرها دیگری را تأیید نمی‌کند. حالا باید چه کار کنیم؟» کلاس همچنان ساکت بود؛ کسی جوابی برای گفتن نداشت. (ص ۱۳۸)

معلم گفت: «فرض کنید کسی وجود دارد که شما را بهتر از خودتان می‌شناسد و همه علم و حکمت و دلسوزی‌اش را قبول دارید. حالا اگر او دربارۀ اندازۀ پوشش نظر بدهد، شما حرفش را قبول می‌کنید؟» معلم این را که گفت، زنگ خورد، اما بچه‌ها بیرون نرفتند و از او خواستند بماند و حرفش را تمام کند. معلم گفت: «از حرف من فقط یک جمله باقی مانده. خدا با تعیین کردن اندازۀ پوشش، کار ما را آسان کرده است. بالاتر از حرف خدا که حرفی نیست. هست؟» معلم از کلاس بیرون رفت و برخی از بچه‌ها ماندند و با هم گفت‌وگو کردند. (ص ۱۳۸)

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ جا شد

بشیر گفت: «کاش همه بدانند برای شکرگزاری از نعمت زیبایی، باید آن را در راه فرمانبرداری از خدا استفاده کنند؛ یعنی با همان پوششی در جامعه ظاهر شوند که خدا فرمان داده است.» پیام این بخش برای تو روشن است: زیبایی هم مثل همهٔ نعمت‌ها امانت خداست. راه شکر آن را خود خدا نشان داده، نه تبلیغات و مد روز.

📖 متن کتاب:

امیرمؤمنان علی(ع) فرمود: «شکر هر نعمتی، پرهیز از چیزی‌ست که خدا آن را حرام کرده است.» (الخصال، ج۱، ص۱۴؛ نقل در کتاب ص ۱۳۸)

فکر کن و گفت‌وگو کن

ایستگاه تفکر (ص ۱۳۷): نعمت خانواده یکی از بزرگ‌ترین نعمت‌های الهی‌ست که زن تکیه‌گاه آن است. به نظر شما بین بدبینی زن به پوشش عفیفانه و سست شدن پایه‌های خانواده چه رابطه‌ای وجود دارد؟ دربارهٔ این رابطه در کلاس گفت‌وگو کنید.

سخنی با والدین (ص ۱۳۸)
در پایین صفحۀ ۱۳۸ کادری برای پدر و مادرها گذاشته شده با این پرسش: «چه رفتارهایی در بی‌میلی دختران به حجاب مؤثر است؟» از پدر و مادرت بخواه این بخش را بخوانند و برایت تعریف کنند. بعد از آنها بپرس به نظر خودشان چه رفتاری از اطرافیان، علاقۀ دختران به حجاب را بیشتر می‌کند؛ همین گفت‌وگوی کوچک، خودش یک تمرین خانوادگی برای درس امروز است.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱۰ از ۱۱