جزوهٔ درس ۱۳: جمعیت ایران

جزوهٔ درس — صفحات ۷۴ تا ۷۸ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم

جزوهٔ درس ۱۳: جمعیت ایران

تو خودت یکی از حدود ۸۰ میلیون ساکن ایرانی؛ ولی تا حالا فکر کرده‌ای این مردم کجا زندگی می‌کنند و چطور شمرده می‌شوند؟ در این جزوه با **جمعیت** و راه‌های شمردنش آشنا می‌شوی، یاد می‌گیری **تراکم جمعیت** یعنی چه و می‌بینی چرا بعضی جاهای ایران شلوغ و بعضی جاها خلوت است. آخرش هم یک آزمون ۲۵ سؤالی داری که همهٔ مطالب را محک می‌زند. آماده‌ای؟ بزن بریم!

بخش ۱ از ۵

جمعیت ایران چند نفر است؟

سرشماری؛ یعنی شمردن خانه‌به‌خانه

سرشماری یعنی شمردن کامل مردم یک کشور. این کار در ایران بر عهدهٔ مرکز آمار ایران است و هر پنج سال یک بار انجام می‌شود. آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵ نشان داد جمعیت کشور ما حدود ۸۰ میلیون نفر است. این عدد فقط برای کنجکاوی نیست؛ با آن معلوم می‌شود کشور چند مدرسه و بیمارستان و مسیر حمل‌ونقل لازم دارد.

📖 متن کتاب:

در کشور ما «مرکز آمار ایران» مسئولیت سرشماری جمعیت را به عهده دارد. این مرکز، اطلاعات مختلف مربوط به جمعیت را هر ۵ سال یک بار جمع‌آوری و در کتاب‌ها یا نشریات الکترونیکی منتشر می‌کند. ما می‌توانیم علاوه بر استفاده از کتاب‌ها و نشریات این مرکز، با وارد شدن به پایگاه اینترنتی آن، اطلاعات مورد نظرمان را دربارهٔ جمعیت به دست بیاوریم.
پانویس کتاب: سرشماری
سرشماری یعنی شمارش تعداد افرادی که در یک مکان زندگی می‌کنند، در یک سال معین. قدیم‌ها شمارنده‌ها با برگه و مداد در خانه‌ها را می‌زدند و امروز بخش زیادی از کار اینترنتی انجام می‌شود. نتیجهٔ سرشماری به برنامه‌ریزها می‌گوید مردم کجا زندگی می‌کنند و به چه چیزهایی نیاز دارند.

جمعیت فقط یک عدد نیست؛ ترکیب هم دارد. مثلاً چند نفر کودک است، چند نفر جوان است و چند نفر سالمند است. اگر این ترکیب را بدانیم، برنامه‌ریزی حسابی‌تر می‌شود. مثلاً وقتی تعداد سالمندان زیاد شود، باید مراکز درمانی و خدمات بیشتری برای آنها آماده کنیم.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۴ وصل شد

واژهٔ درس

یعنی چه؟

بخش ۲ از ۵

جمعیت چگونه زیاد و کم می‌شود؟

تولد، مرگ‌ومیر و مهاجرت

جمعیت هر کشور همیشه در حال تغییر است. اگر تعداد نوزادهایی که به دنیا می‌آیند بیشتر از کسانی باشد که از دنیا می‌روند، جمعیت زیاد می‌شود و اگر کمتر باشد، جمعیت کم می‌شود. به اختلاف تولد و مرگ‌ومیر می‌گویند رشد طبیعی جمعیت. مهاجرت‌ها هم جمعیت را جابه‌جا می‌کنند و روی تعداد مردم هر ناحیه اثر می‌گذارند.

📖 متن کتاب:

اگر تعداد افرادی که در محدودهٔ زمان و مکان معینی متولد می‌شوند، بیشتر از افرادی که از دنیا می‌روند باشد، جمعیت افزایش می‌یابد. اگر تعداد افرادی که متولد می‌شوند کمتر از افرادی که از دنیا می‌روند باشد، جمعیت کاهش می‌یابد.

در بعضی کشورها تعداد زاد و ولد کمتر از مرگ‌ومیرها شده است؛ به این حالت رشد منفی جمعیت می‌گویند. در این کشورها جمعیت جوان کم و تعداد سالمندان زیاد می‌شود. نتیجه اینکه جامعه از نیروی جوانی که می‌تواند کار کند و کشور را پیش ببرد، محروم می‌شود. برای همین داشتن جمعیت جوان برای ایران یک برکت است.

گروه سّنیبازهٔ سنی
کودکان، نوجوانان و جوانان۱ تا ۲۵ سال
بزرگ‌سالان۲۶ تا ۶۵ سال
سالمندانبیشتر از ۶۵ سال

گروه‌های سّنی جمعیت — صفحهٔ ۷۵ کتاب

📖 متن کتاب:

جمهوری اسلامی ایران در بین کشورهای همسایهٔ خود، کشوری پرجمعیت است؛ با این حال به‌خاطر وسعت زیاد و منابع و ثروت‌های طبیعی فراوان، با برنامه‌ریزی مناسب و مدیریت صحیح امکان افزایش جمعیت کشور تا دو برابر، برای ساختن ایرانی آبادتر و قوی‌تر وجود دارد.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ مطالعات اجتماعی پایهٔ هفتم — صفحات ۷۴ تا ۷۸ کتاب مطالعات اجتماعی هفتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۱۳ از ۲۴