آموزش قرآن ۷سورهٔ نحلتلفظ «غ» و «ق»

درس ۶: همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار

شب و روز و خورشید و ماه و ستاره‌ها، رامِ فرمان خدایند و در خدمت زندگی تو.

شروع درس • صفحات ۵۹ تا ۶۶ کتاب

در این درس آیه‌های نعمت را از سورهٔ نحل می‌خوانی و می‌بینی که هر چیز، از باران و رستنی‌ها تا زنبور عسل، مشغول کار برای توست. در تدبر آیهٔ ۱۲ فکر می‌کنی که مسخّر بودن طبیعت یعنی چه و در جلسهٔ دوم تفاوت تلفظ «غ» و «ق» را تمرین می‌کنی. آخرین تمرین هم آیهٔ شفا و ادبِ گفتن اَعوذ پیش از قرآن است.

صفحات ۵۹ تا ۶۲ کتاب

تدبر و قرائت: نعمت‌های در خدمت انسان

آیهٔ ۱۲ نحل، قرائت آیه‌های نعمت از سورهٔ نحل و درک معنا

درس ششم مثل یک گشت‌وگذار توی کارگاه بزرگ آفرینش است. سورهٔ نحل آیه‌به‌آیه نعمت‌ها را می‌شمارد و برای هر کدام نشانه‌ای برای اندیشیدن می‌گذارد. اوّلین ایستگاه، آیهٔ ۱۲ است که طبیعت را به‌عنوان خدمتکاران همیشه‌بیدار معرفی می‌کند.

📖 متن کتاب:

﴿وَسَخَّرَ لَکُمُ الَّیْلَ وَالنَّهارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجومُ مُسَخَّراتٌ بِاَمْرِهِ اِنَّ فی ذٰلِکَ لَاٰیاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ﴾ (سورهٔ نحل، آیهٔ ۱۲) — «و شب و روز و خورشید و ماه را برای شما رام کرد و ستارگان رام فرمان اویند؛ قطعاً در این (کارها) نشانه‌هایی است برای گروهی که تعقّل می‌کنند.»

«سَخَّرَ» یعنی رام و در خدمت کسی قرار داد. پس شب و روز تقویم تو هستند، خورشید روشنی و گرما می‌آورد و ماه راهنمای حساب ماه‌های قمری است. جالب اینجاست که خدا پایان آیه را به «یَعْقِلُونَ» می‌بندد؛ یعنی این همه نظم فقط برای کسانی حرف دارد که فکر کنند. مضمون شعر آغاز درس هم همین است: همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار.

فکر کن و گفت‌وگو کن

سؤال تدبر کتاب (ص ۵۹): اینکه خورشید و ماه و شب و روز مسخّر انسان است، به چه معناست؟ فکر کن اگر بدون نظم شب و روز بودیم، درس و نماز و خوابمان چه حالی می‌شد. یک نمونهٔ دیگر از نعمت‌های در خدمت انسان را هم برای کلاس بگو.

فعالیت (کتاب — ص ۵۹)
  1. ۱آیهٔ ۱۲ سورهٔ نحل را همراه با رمزینهٔ سریع پاسخ بخوان.
  2. ۲ترجمهٔ آن را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کن.
  3. ۳یک جمله (پیام قرآنی) از این آیه را به انتخاب خودت از حفظ بخوان.

💡 صورت فعالیت کتاب: «آیهٔ ۱۲ سورۀ نحل را همراه با رمزینهٔ سریع پاسخ بخوانید و ترجمۀ آن را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کنید» و «یک جمله (پیام قرآنی) از این آیه را به انتخاب خود از حفظ بخوانید».

قرائت جلسهٔ اوّل، سیزده عبارت از آیه‌های ۵ تا ۱۳ سورهٔ نحل است که در صفحات ۲۶۷ و ۲۶۸ قرآن کریم قرار دارند. این آیه‌ها چهارپایان و منفعت‌هایشان، بارِ سفرها، بارانِ آسمان، زراعت و زیتون و درختان خرما و انگور و سرانجام آسمان‌های رنگارنگ را معرفی می‌کنند. هنگام استماع و قرائت، به تلفظ دو حرف «غ» و «ق» که موضوع جلسهٔ دوم است دقت کن.

📖 متن کتاب:

﴿وَالْاَنْعامَ خَلَقَها لَکُمْ فیها دِفْءٌ وَمَنافِعُ وَمِنْها تَاْکُلُونَ﴾ (سورهٔ نحل، آیهٔ ۵) — «و چهارپایان را برای شما آفرید؛ در آن‌ها گرما و منفعت‌هایی است و از آن‌ها می‌خورید.»
واژهمعنا
زَرْعزراعت، کشت
نَخیْلجمع نَخْل، درختان خرما
اَعْنابجمع عِنَب، درختان انگور
ثَمَراتجمع ثَمَرَة، میوه‌ها
یَتَفَکَّرونفکر می‌کنند
نُجومجمع نَجْم، ستارگان
یَعْقِلونتعقّل و اندیشه می‌کنند

درک معنا — معنای کلمات آیات درس (کتاب — ص ۶۱)

حرف ربط «که» در ترجمه (ص ۶۱)
کتاب نکتهٔ قشنگی دربارهٔ ترجمه داده است: هرگاه پس از یک اسم مانند «قَوْمٍ» فعلی مانند «یَتَفَکَّرونَ» بیاید، معمولاً در ترجمه بین آن دو از حرف ربط «که» استفاده می‌کنیم. پس «لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرونَ» یعنی «برای گروهی که فکر می‌کنند» و نه دو جملهٔ جدا از هم. با این نکته، ترجمه‌هایت طبیعی و روان می‌شود.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ وصل شد

عبارت قرآنی

ترجمهٔ کتاب

می‌بینی که قرآن سه بار پشت سر هم پایان آیه‌ها را عوض می‌کند: یک بار «یَتَفَکَّرونَ» و یک بار «یَعْقِلونَ» و یک بار «یَذَّکَّرونَ». یعنی راز دانستن نعمت‌ها در فکر کردن، تعقّل و یادآوری است. اگر این سه فعل را در زندگی‌ات به کار بگیری، همین آسمان و زمین برایت کتابِ نعمت‌شناسی می‌شود.

فعالیت سوم (کتاب — ص ۶۱ و ۶۲)
  1. ۱ترجمهٔ آیه‌های ۱۱ و ۱۲ سورهٔ نحل را در جدول درک و فهم کامل کن.
  2. ۲معنای ترکیب‌های فعالیت دوم را با کمک جدول واژه‌ها کامل کن.
  3. ۳از صفحهٔ ۲۶۹ قرآن کریم یک پیام قرآنی دربارهٔ بی‌شمار بودن نعمت‌های خدا پیدا کن و دربارهٔ آن فکر کن.

💡 صورت فعالیت کتاب (ص ۶۱ و ۶۲): «ترجمهٔ آیات ۱۱ تا ۱۲ سورهٔ نحل را کامل کنید» و «از صفحهٔ ۲۶۹ قرآن کریم، یک پیام زیبا و کوتاه قرآنی دربارهٔ اینکه نعمت‌های خدا بی‌شمار است جست‌وجو کنید».

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۶ از ۱۲