جزوهٔ درس ۸: تکیه به خود

جزوهٔ درس — صفحات ۹۷ تا ۱۰۸ کتاب

جزوهٔ درس ۸: تکیه به خود

درس هشتم با عنوان «اَلاِعْتِمادُ عَلَی النَّفْس» یعنی تکیه به خود باز می‌شود و قصهٔ جوجه‌های گنجشک را می‌خوانیم که مادرشان گفت حرف و کار صاحب مزرعه را با دقت دنبال کنند. می‌بینیم صاحب مزرعه هر بار برای جمع کردن گندم از همسایه‌ها و خویشاوندان کمک می‌خواهد و کار پیش نمی‌رود؛ اما وقتی می‌گوید فردا خودم گندم را جمع می‌کنم، مادر گنجشک ترسید و گفت باید مهاجرت کنیم. پیام پایانی قصه درس زندگی ماست: وقتی انسان به دیگران تکیه کند کار مهمی نمی‌کند، اما وقتی به خودش تکیه کند بر همهٔ کارها توانا می‌شود. در قاعدهٔ این درس، چهار صورت فعل مضارع برای غایب جمع و مثنی را می‌آموزیم: یَفْعَلونَ، یَفْعَلْنَ، یَفْعَلانِ و تَفْعَلانِ. در بخش بدانیم و فن ترجمه می‌فهمیم چرا این چهار فعل در فارسی همگی «آن‌ها انجام می‌دهند» ترجمه می‌شوند و معنی «تَعْمَلانِ» را ضمیر جمله مشخص می‌کند. در پایان، آیه‌های بخش السَّماء النّور را می‌خوانیم و تمرین‌های کتاب را با هم حل می‌کنیم. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد خودت جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

می‌شناسی عنوان درس «اَلاِعْتِمادُ عَلَی النَّفْس» را و پیام قصهٔ جوجه‌های گنجشک را می‌گویی.

۲

می‌گویی صاحب مزرعه هر بار از چه کسانی کمک خواست و چرا جملهٔ «سَأَبْدَأُ جَمْعَ الْقَمْحِ بِنَفْسی غَداً» همه چیز را عوض کرد.

۳

می‌نویسی چهار صورت فعل مضارع غایب: یَفْعَلونَ و یَفْعَلْنَ برای جمع و یَفْعَلانِ و تَفْعَلانِ برای مثنی.

۴

می‌ترجمی چهار پرسش و پاسخ صفحهٔ ۱۰۰ و ۱۰۱ و جمله‌های تمرین‌های کتاب را با شناسه‌های تازه.

۵

می‌یابی چرا چهار فعل در فارسی یک ترجمه دارند و معنی «تَعْمَلانِ» را چگونه ضمیر جمله مشخص می‌کند.

۶

می‌شماری آیه‌های السَّماء النّور را با سوره و ترجمهٔ کتاب و مضارع‌های هر آیه.

نکات کلیدی

  1. ★عنوان درس هشتم «اَلاِعْتِمادُ عَلَی النَّفْس» است؛ یعنی تکیه به خود؛ همکاری با دیگران کار خوبی است، اما وقتی همهٔ کارت را به وعدهٔ دیگران گره بزنی، ممکن است هیچ کار مهمی انجام نشود (ص ۹۷).
  2. ★قصه با خروج گنجشکی از لانه‌اش در مزرعه‌ای بزرگ آغاز می‌شود؛ مادر به جوجه‌ها می‌گوید: «یا فِراخی، عَلَیْکُنَّ بِالْمُراقَبَةِ حَوْلَ صاحِبِ الْمَزْرَعَة؛ ماذا یَقُولُ وَ یَفْعَلُ»؛ یعنی بر شماست که حوالی صاحب مزرعه مراقبت کنید؛ چه می‌گوید و چه می‌کند (ص ۹۸).
  3. ★«فِراخ» یعنی جوجه‌ها جمع مؤنث است؛ پس فعل و ضمیرِ مخاطب مؤنث گرفت: «عَلَیْکُنَّ» یعنی بر شما (جمع مؤنث) است؛ این همان صیغه‌ای است که در درس ششم یاد گرفتی و این‌جا در دل قصه آمده است (ص ۹۸).
  4. ★جوجه‌ها دیدند صاحب مزرعه و همراهانش میان دو درخت نشسته‌اند؛ زن‌ها غذا و نان می‌آورند و کنار سفره می‌نشینند و مردان هیزم جمع می‌کنند و آب می‌آورند و بعد بازی می‌کنند (ص ۹۸ و ۹۹).
  5. ★روز اول صاحب مزرعه از همسایه‌هایش (جیران) برای جمع کردن گندم کمک خواست؛ فرخ گفت: «صاحِبُ الْمَزْرَعَةِ طَلَبَ الْمُساعَدَةَ مِنْ جیرانِهِ لِجَمْعِ الْقَمْحِ؛ عَلَیْنا بِالْفِرارِ»؛ اما مادر گفت: «لا؛ نَحْنُ فی أَمانٍ فی عُشِّنا» (ص ۹۹).
  6. ★روز دوم همین خبر با خویشاوندان صاحب مزرعه (أقارب) تکرار شد و باز خبری از کار نشد و مادر گفت امنیت باقی است (ص ۱۰۰).
  7. ★روز سوم جوجه‌ها شنیدند صاحب مزرعه گفته است: «سَأَبْدَأُ جَمْعَ الْقَمْحِ بِنَفْسی غَداً»؛ یعنی فردا گندم را با دست خودم جمع می‌کنم؛ این بار مادر ترسید و گفت حالا باید مهاجرت کنیم؛ چون صاحب مزرعه از این پس به خودش تکیه می‌کند (ص ۱۰۰).
  8. ★پیام پایانی مادر گنجشک: «عِنْدَما یَعْتَمِدُ الْإِنْسانُ عَلی غَیْرِهِ، لا یَفْعَلُ شَیْئاً مُهِمّاً؛ وَ عِنْدَما یَعْتَمِدُ عَلی نَفْسِهِ، یَقْدِرُ عَلی کُلِّ شَیْء»؛ وقتی انسان به دیگران تکیه کند کار مهمی نمی‌کند، اما وقتی به خودش تکیه کند بر همهٔ کارها توانا می‌شود (ص ۱۰۰).
  9. ★چهار صورت فعل مضارع غایب: یَفْعَلونَ با ضمیر «هُم» برای جمع مذکر غایب، یَفْعَلْنَ با ضمیر «هُنَّ» برای جمع مؤنث غایب، یَفْعَلانِ با ضمیر «هُما» برای مثنی مذکر غایب و تَفْعَلانِ با ضمیر «هُما» برای مثنی مؤنث غایب؛ همگی «آن‌ها/آن دو انجام می‌دهند» ترجمه می‌شوند (ص ۱۰۰ و ۱۰۱).
  10. ★مثال‌های کتاب: «هُمْ یَحْصُدونَ الْقَمْح» یعنی آن‌ها گندم را درو می‌کنند؛ «هُنَّ یَرْفَعْنَ جَوائِزَهُنَّ» یعنی آن‌ها جایزه‌هایشان را می‌گیرند؛ «هُما یَذْهَبانِ إِلٰی بَیْتِهِما» یعنی آن دو به خانه‌شان می‌روند؛ «هُما تَنْظُرانِ إِلٰی صُورتَیْنِ» یعنی آن دو به دو عکس نگاه می‌کنند (ص ۱۰۰ و ۱۰۱).
  11. ★بخش «بدانیم» (ص ۱۰۱) می‌گوید چهار فعل یَفْعَلونَ، یَفْعَلْنَ، یَفْعَلانِ و تَفْعَلانِ در فارسی همگی یک معنی دارند: «آن‌ها انجام می‌دهند»؛ چون زبان فارسی برای مثنی و جمع غایب، یک صورت بیشتر ندارد.
  12. ★فن ترجمهٔ صفحهٔ ۱۰۲: شناخت ضمیر جمله است که معنی فعل را مشخص می‌کند؛ «أَنْتُما تَعْمَلانِ جَیِّداً» یعنی شما به خوبی کار می‌کنید و «هُما تَعْمَلانِ جَیِّداً» یعنی آن‌ها به خوبی کار می‌کنند؛ جملهٔ «هاتانِ الْبِنْتانِ تَکْتُبانِ واجِبَهُما» را هم با همین روش ترجمه کن.
  13. ★بخش «اَلسَّماءُ النّور» در پایان درس (ص ۱۰۶ و ۱۰۷) آیه‌هایی از یوسف و منافقون و نمل و حجرات را برای خواندن و ترجمه دارد؛ مثل ﴿إنّی رَأَیْتُ أَحَدَ عَشَرَ کَوْکَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَیْتُهُمْ لی ساجِدین﴾؛ خواب یوسف: یازده ستاره و خورشید و ماه دیدم که برایم سجده می‌کردند.
  14. ★در تمرین دوم (ص ۱۰۳) آیهٔ ﴿أَلا إِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَ لٰکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لا یَعْلَمون﴾ از سورهٔ یونس (آیهٔ ۵۵) آمده است؛ قصهٔ درس دربارهٔ وعده‌های ناتمامِ انسان بود، اما وعدهٔ خدا همیشه حق است و دیر یا زود برآورده می‌شود.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ عربی پایهٔ هشتم — صفحات ۹۷ تا ۱۰۸ کتاب — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۸ از ۱۰