جزوهٔ درس — صفحات ۸۵ تا ۹۶ کتاب

جزوهٔ درس ۷: سرزمین پهناور خدا

درس هفتم با آیه‌ای از سورهٔ نساء باز می‌شود که می‌گوید زمین خدا پهناور است؛ یعنی وقتی جایی برای کسی تنگ شد، باید دنبال راه تازه رفت. بعد قصهٔ گروهی آهو را می‌خوانیم که با حملهٔ پنج گرگ به فکر مهاجرت افتادند و آهوی کوچکی با تفکر و پرسش از پرندگان، سرزمین تازه را پشت کوه‌ها پیدا کرد. در قاعدهٔ تازهٔ این درس، صورت‌های فعل مضارع برای خطاب به «شما» را می‌آموزیم: تَفْعَلانِ برای دو نفر، تَفْعَلونَ برای جمع مذکر و تَفْعَلْنَ برای جمع مؤنث. با کلمهٔ پرسشی «مَتٰی» آشنا می‌شویم و کلمه‌های زمان مثل الْیَوْمَ و غَداً را با آن تمرین می‌کنیم. در فن ترجمه هم یاد می‌گیریم وقتی فعل مفرد در ابتدای جمله بیاید و فاعل مثنی یا جمع باشد، در فارسی فعل جمع ترجمه می‌شود. در پایان، کنزالحکمةٔ پنج سخن از پیامبر و امامان را می‌خوانیم و تمرین‌های کتاب را با هم حل می‌کنیم. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد خودت جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

می‌شناسی آیهٔ آغاز درس را از سورهٔ نساء، آیهٔ ۹۷، و پیام امید و حرکت آن را می‌گویی.

۲

می‌گویی پنج گرگ در قصهٔ آهوها چه کردند و آهوی کوچک چگونه با تفکر و پرسش از پرندگان سرزمین تازه را یافت.

۳

می‌نویسی سه صورت فعل مضارع برای خطاب به «شما»: تَفْعَلانِ برای دو نفر، تَفْعَلونَ برای جمع مذکر و تَفْعَلْنَ برای جمع مؤنث.

۴

می‌ترجمی چهار پرسش و پاسخ صفحهٔ ۸۹ و ۹۰ کتاب را و جمله‌های فن ترجمهٔ «فعل مفرد، فاعل جمع» را.

۵

می‌شماری کلمه‌های زمان پاسخ «مَتٰی» را از الْیَوْمَ و أَمْس تا فی الشَّهْرِ الْقادِم.

۶

می‌ترجمی پنج سخن کنزالحکمةٔ ص ۹۴ را و آیهٔ تمرین ﴿لَکُمْ فیها فَواکِهَةٌ کَثیرَةٌ وَ مِنْها تَأکُلونَ﴾ را.

نکات کلیدی

  1. ★کتاب درس هفتم را با آیه‌ای از سورهٔ نساء شروع کرده است: ﴿أَرْضُ اللّٰهِ واسِعَةٌ﴾؛ این آیه به کسانی گفته می‌شد که در شهر خود در تنگنا بودند و خدا به آن‌ها یادآوری می‌کند که زمینِ او پهناور است (ص ۸۵).
  2. ★پیام این آیه، امید و حرکت است؛ نه نشستن و ترسیدن؛ آهوهای قصه هم با همین امید پشت کوه‌ها را جست‌وجو کردند و در پایان، دنیای تازه‌ای یافتند (ص ۸۵ و ۸۶).
  3. ★اولین جمله‌های قصه: «کانَتْ مَجْموعَةٌ مِنَ الْغِزالانِ فی غابَةٍ بَیْنَ الْجِبالِ وَ الْأَنْهارِ. فی یَوْمٍ مِنَ الْأَیّامِ هَجَمَتْ خَمْسُ ذِئابٍ عَلَی الْغِزالانِ»؛ گروهی آهو در جنگلی میان کوه‌ها و رودها بودند و پنج گرگ به آن‌ها حمله کردند (ص ۸۷).
  4. ★آهوی کوچک در دل خود گفت: «ما هُوَ الْحَلُّ؟ عَلَّینی بِالتَّفَکُّرِ؛ سَأَنْجِحُ» و راه‌حل را با تفکر جست‌وجو کرد؛ سپس از گنجشک پرسید «هَلْ خَلْفَ تِلْکَ الْجِبالِ عالَمٌ آخَر؟»؛ گنجشک گفت «لا» اما هدهد گفت «نَعَم» (ص ۸۷ و ۸۸).
  5. ★آهوی کوچک کوه بلند را بالا رفت، از بالای آن جنگلی وسیع دید و خبر را به پدران و مادران آهوها رساند؛ بعضی آهوهای بزرگ ناراحت شدند و یکی گفت «کَأَنَّکی مَجْنونَة» یعنی گویی تو دیوانه‌ای، و سومی او را دروغگو خواند (ص ۸۸).
  6. ★رئیس آهوها گفت: «هِیَ صادِقَةٌ وَ لا تَکْذِبُ. عِنْدَما کُنْتُ صَغیراً، قالَ لی طائِرٌ عاقِلٌ: خَلْفَ الْجِبالِ عالَمٌ آخَر؛ لٰکِنّی قُلْتُ ذلِکَ لِرَئیسِنا فَضَحِکَ. کَما تَعْرِفونَ أَنا أَطْلُبُ صَلاحَکُمْ دائِماً؛ فَعَلَیْنا بِالْمُهاجَرَة»؛ پس همه بالا رفتند و دنیای تازه را دیدند و خیلی شاد شدند (ص ۸۹).
  7. ★سه صورت تازهٔ فعل مضارع برای خطاب به گروه: تَفْعَلانِ با ضمیر «أَنْتُما» برای دو نفر مخاطب، تَفْعَلونَ با ضمیر «أَنْتُم» برای جمع مذکر مخاطب و تَفْعَلْنَ با ضمیر «أَنْتُنَّ» برای جمع مؤنث مخاطب؛ هر سه در فارسی با «شما» ترجمه می‌شوند (ص ۸۹ و ۹۰).
  8. ★پایانِ «انِ» یعنی خطاب به دو نفر است؛ مثل «تَلْعَبانِ»؛ پایانِ «ونَ» برای جمع مذکر و پایانِ «نَ» برای جمع مؤنث به کار می‌رود؛ پس قبل از ترجمه، اول شناسهٔ آخر فعل را ببین، بعد معنی را بگو (ص ۹۰).
  9. ★چهار پرسش و پاسخ کتاب: «أَیُّها الرِّجال، أَیْنَ تَذْهَبونَ؟» به مرزها می‌رویم تا از وطن دفاع کنیم؛ «أَیَّتُها الطَّالباتُ، ماذا تَفْعَلْنَ؟» خانه‌ای چوبی می‌سازیم؛ «أَیَّتُها الْمَرْأَتانِ، إِلٰی أَیْنَ تَذْهَبانِ؟» نَذْهَبُ إِلٰی عَیْنِ الْماء؛ به چشمهٔ آب می‌رویم؛ «أَیُّها الزَّمالاءُ، مَتٰی تَلْعَبانِ کُرَةَ الْمِنْضَدَة؟» بعد از یک دقیقه بازی می‌کنیم (ص ۸۹ و ۹۰).
  10. ★کلمهٔ پرسشی «مَتٰی» یعنی «چه وقت» و از زمان می‌پرسد؛ پاسخ آن با کلمه‌هایی می‌آید که بر زمان دلالت دارند؛ مثل «مَتٰی وَصَلْتُمْ إِلَی الْفُنْدُقِ؟ — قَبْلَ یَوْمَیْنِ» (ص ۹۰ و ۹۱).
  11. ★در تمرین «بدانیم» (ص ۹۰) آیه‌ای از سورهٔ بقره (آیهٔ ۲۱۴) برای پرسش «مَتٰی» آمده است: «مَتٰی نَصْرُ اللّٰه»؛ پاسخ آیه روشن است: «أَلا إِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَریبٌ»؛ یعنی آگاه باشید که یاری خدا نزدیک است.
  12. ★قاعدهٔ فن ترجمهٔ این درس: وقتی فعل مفرد در ابتدای جمله بیاید و فاعل آن مثنی یا جمع باشد، فعل در ترجمهٔ فارسی جمع می‌آید؛ چون در فارسی فعل با شمارِ فاعل هماهنگ است؛ مثال: «تَعْمَلُ هاتانِ الْفَلاّحَتانِ فی الْمَزْرَعَة» یعنی این دو خانم کشاورز در کشتزار کار می‌کنند (ص ۹۱ و ۹۲).
  13. ★سه جملهٔ تمرین فن ترجمه: «تَطْبُخُ النِّساءُ طَعاماً لِلسَّفَرِ» یعنی زن‌ها برای سفر غذا می‌پزند؛ «رَجَعَتْ أَخَواتی مِنَ الْبَیتِ» یعنی خواهرانم از خانه برگشتند؛ «یَخْرُجُ اللاعِبانِ مِنْ ساحَةِ الْمُسابَقَة» یعنی بازیکنان از میدان مسابقه بیرون می‌آیند (ص ۹۱ و ۹۲).
  14. ★کنزالحکمةٔ درس (ص ۹۴) پنج سخن کوتاه از پیامبر و امامان دارد؛ دو سخن از پیامبر و سه سخن از امام علی است؛ مثل «إنَّ الْحَسَدَ یَأْکُلُ الْحَسَناتِ کَما تَأْکُلُ النّارُ الْحَطَب» و «إِضاعَةُ الْفُرْصَةِ غُصَّة»؛ تمرین دوم کتاب (ص ۹۲) هم آیهٔ ﴿لَکُمْ فیها فَواکِهَةٌ کَثیرَةٌ وَ مِنْها تَأکُلونَ﴾ از سورهٔ مؤمنون (آیهٔ ۱۹) را با ترجمهٔ «برای شما در آن‌ها میوه‌هایی فراوان است و از آن‌ها می‌خورید» آورده است.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ عربی پایهٔ هشتم — صفحات ۸۵ تا ۹۶ کتاب — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۷ از ۱۰