جزوهٔ درس ۶: در سفر

جزوهٔ درس — صفحات ۷۱ تا ۸۴ کتاب

جزوهٔ درس ۶: در سفر

درس ششم را با خانوادهٔ آقای فتّاح می‌خوانیم؛ خانواده‌ای از کرمان که در قافلهٔ زائران به عراق سفر کرده است تا حرم‌های مقدس نجف اشرف، کربلا، کاظمیه و سامرا را زیارت کند. آن‌ها بار اول با هواپیما و بار دوم با اتوبوسِ زائران سفر کرده‌اند. وسط این سفر، ماجرای سردرد بانو فاطمه ما را به درمانگاه می‌برد تا واژه‌های پزشکی و جمله‌های مکالمه یاد بگیریم؛ از «ما بِکِ» که یعنی تو را چه می‌شود، تا نسخهٔ دارو. در قواعد، سه صیغهٔ تازهٔ فعل مضارع برای خطاب به «شما» اضافه می‌شود: تَفعَلونَ، تَفعَلنَ و تَفعَلانِ. در فن ترجمه دو نکتهٔ مهم داریم؛ پاسخ به «لِماذا» با «لِأَنَّ» یا «لِـ» و منفی کردن مضارع با «لا». در نور السَّماء هم سه آیهٔ قرآنی با فعل مضارع می‌خوانیم. اول بخش‌ها را بخوان، بعد خودت جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

می‌خوانی قصهٔ سفر خانوادهٔ آقای فتّاح را و می‌گویی از کدام شهر و برای زیارت کدام شهرهای مقدس رفتند.

۲

می‌شناسی واژه‌های تازهٔ سفر و درمانگاه را؛ مثل قافِلَة، مُستَوصَف، وَصفَة، صُداع و ضَغطُ الدَّمِ.

۳

می‌نویسی سه صیغهٔ تازهٔ فعل مضارع برای خطاب به «شما» (تَفعَلونَ، تَفعَلنَ، تَفعَلانِ) را و می‌گویی هر یک برای کدام خطاب است.

۴

می‌ترجمی گفت‌وگوهای کتاب را؛ از «ما بِکِ یا سَیِّدَةُ فاطِمَةُ؟» تا «یا رِجالٌ، ماذا تَأکُلونَ؟».

۵

می‌سازی پاسخِ «لِماذا» را با «لِأَنَّ» یا «لِـ» و می‌ترجمی جمله‌های منفی با «لا» و «ما».

۶

می‌توانی سه آیهٔ نور السَّماء را بخوانی، فعل مضارع هر یک را پیدا کنی و ترجمه‌ات را با ترجمهٔ کتاب مقایسه کنی.

نکات کلیدی

  1. ★درس ششم «فِی السَّفَرِ» یعنی «در سفر» است و از ص ۷۱ شروع می‌شود؛ قصهٔ سفر خانوادهٔ آقای فتّاح از کرمان به عراق در قافلهٔ زائران برای زیارت شهرهای مقدس (ص ۷۳).
  2. ★شهرهای مقدس سفر: النَّجَفُ الْأَشْرَف، کَربَلا، الْکاظِمِیَّة و سامَرّاء؛ متن می‌گوید در مرّهٔ اول بِالطّائِرَةِ یعنی با هواپیما و در مرّهٔ دوم بِالْحافِلَةِ یعنی با اتوبوسِ زائران سفر کردند (ص ۷۳).
  3. ★خانوادهٔ آقای فتّاح شش فرزند دارد؛ پدر کارمند است و مادر پرستار (ص ۷۳).
  4. ★جملهٔ آغازین متن: «سافَرَتْ أُسرَةُ السَّیِّدِ فَتّاحٍ مِنْ کِرمانَ إِلَی الْعِراقِ فِی قافِلَةِ الزُّّوارِ لِزیارَةِ الْمُدُنِ الْمُقَدَّسَةِ»؛ معنا: خانوادهٔ آقای فتّاح از کرمان به عراق، در کاروان زائران، برای زیارت شهرهای مقدس سفر کرد.
  5. ★در گفت‌وگوی متن سه صورت فعل مضارع را می‌بینی: تَذهَبونَ برای گروه پسران، تَذهَبنَ برای گروه دختران و تَذهَبانِ برای دو نفر؛ در فارسی هر سه با «میروید» ترجمه می‌شود ولی در عربی هر کدام صیغهٔ مخصوص خودش را دارد (ص ۷۳).
  6. ★در درمانگاه پزشک اسم بیمار را پرسید و پاسخ شنید: فاطِمَة؛ بعد با جملهٔ «ما بِکِ یا سَیِّدَةُ فاطِمَةُ؟» حال فاطمه را جویا شد؛ فاطمه گفت «أَشعُرُ بِالصُّداعِ» یعنی سردرد احساس می‌کنم؛ او چهل سال دارد و فشار خون و بیماری قند ندارد، فقط سردرد (ص ۷۴).
  7. ★نسخهٔ دکتر: قرص‌ها را در هر روز سه بار یعنی صبح و ظهر و شب باید مصرف کنی و شربت را روزی دو بار؛ فاطمه پرسید «ماذا تَکتُبُ فِی الْوَصفَةِ؟» یعنی در نسخه چه می‌نویسی؟ و دکتر گفت «أَکتُبُ لَکِ وَصفَةً» یعنی برایت نسخه می‌نویسم (ص ۷۴).
  8. ★سه صیغهٔ تازهٔ قواعد (ص ۷۵ تا ۷۷): تَفعَلونَ با «أَنتُم» خطاب به جمع مذکّر مخاطب، تَفعَلنَ با «أَنتُنَّ» خطاب به جمع مؤنّث مخاطب و تَفعَلانِ با «أَنتُما» خطاب به مثنّی مذکّر یا مؤنّث مخاطب؛ ترجمهٔ هر سه در فارسی «شما انجام میدهید» است.
  9. ★مثال‌های کتاب: «یا رِجالٌ، ماذا تَأکُلونَ؟ — نَأکُلُ طَعامَ الْإفطارِ» یعنی ای مردان، چه می‌خورید؟ — غذای صبحانه می‌خوریم؛ «أَینَ تَقرَأْنَ الْکِتابَ؟ — نَقرَأُهُ فِی الْمَکتَبَةِ» یعنی کتاب را کجا می‌خوانید؟ — آن را در کتابخانه می‌خوانیم؛ پانویس ص ۷۵ یادآوری می‌کند شهید سیدکاظم مُوسَوِّی نویسندهٔ کتاب‌های عربی پیش از انقلاب اسلامی و آغاز آن بوده است.
  10. ★پانویس ص ۷۶: هنگامی که در یک جمله مذکّر و مؤنّث با هم باشند، اجزای جمله مانند اسم اشاره، فعل و ضمیر مذکّر می‌شود؛ دلیلش این است که صیغهٔ مذکّر می‌تواند هم به مذکّر و هم به مؤنّث اشاره کند، اما صیغهٔ مؤنّث تنها برای مؤنّث است.
  11. ★فن ترجمهٔ ص ۷۸: پاسخ به «لِماذا» را می‌توانی با «لِأَنَّ» یعنی «برای اینکه» یا با «لِـ» یعنی «برای» شروع کنی؛ مثل «لِأَنَّ الْجَوَّ لَطیفٌ جِدّاً» و «ذَهَبتُ لِاِشراءِ خاتَمٍ ذَهَبِیٍّ» یعنی برای خریدن انگشتری طلایی رفتم.
  12. ★منفی کردن مضارع: حرف «لا» غالباً فعل مضارع را منفی می‌کند؛ مثل «أَنا لا أَکذِبُ» یعنی من دروغ نمی‌گویم؛ گاهی حرف «ما» افزون بر فعل ماضی، مضارع را هم منفی می‌کند؛ کتاب آیهٔ «ما یَعلَم» از سورهٔ آل عمران را مثال آورده که یعنی نمیداند (ص ۷۸).
  13. ★آیهٔ فن ترجمه: ﴿وَ ما یَخفیٰ عَلَی اللهِ مِنْ شَیءٍ فِی الْأَرضِ وَ لا فِی السَّماءِ﴾ سورهٔ ابراهیم، آیهٔ ۳۸؛ ترجمه: هیچ چیز در زمین و آسمان بر خدا پنهان نمیماند؛ در این آیه «ما» مضارعِ «یَخفیٰ» را منفی کرده و «لا» هم پیش از «فِی السَّماءِ» آمده است.
  14. ★نور السَّماءٔ ص ۸۳ سه آیه با فعل مضارع دارد: ﴿لا أَقولُ لَکُم عِندی خَزائِنُ اللهِ وَ لا أَعلَمُ الْغَیْبَ﴾ (اَلْأَنعام ۵۰)؛ ﴿یَضرِبُ اللهُ الْأَمثالَ لِلنّاسِ وَ اللهُ بِکُلِّ شَیءٍ عَلیمٌ﴾ (النّور ۳۵)؛ ﴿وَ اللهُ یَعلَمُ وَ أَنتُم لا تَعلَمونَ﴾ (الْبَقَرَة ۲۱۶)؛ در تمرین چهارم هم «سَوف نَعمَل» یعنی کار خواهیم کرد و «تَفرِّحْنی» فعل امر است یعنی مرا شاد کن.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ عربی پایهٔ هشتم — صفحات ۷۱ تا ۸۴ کتاب — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۶ از ۱۰