درس ۶: در سفر
متن درس: فِی السَّفَرِفعل مضارع؛ صورت‌های «شما»فن ترجمه: لا و ماآزمونک ۲۰ سؤالی

درس ۶: در سفر

از کرمان تا کربلا؛ سفری که صیغه‌های «شما» را به تو یاد میدهد.

شروع درس • صفحات ۷۱ تا ۸۴ کتاب

درس ششم را با خانوادهٔ آقای فتّاح میخوانیم که در قافلهٔ زائران از کرمان به عراق سفر کردهاند. وسط این سفر، ماجرای یک سردرد ما را به درمانگاه میبرد تا واژه‌های پزشکی و جملههای مکالمه یاد بگیریم. در قواعد هم سه صیغهٔ تازهٔ فعل مضارع برای خطاب به «شما» اضافه میشود.

صفحهٔ ۷۱ کتاب

در راه سفر؛ خانواده‌ای که به زیارت میرود

آغاز درس ششم: فِی السَّفَرِ

حرم نورانی در غروب
حرم نورانی در غروب؛ صفحهٔ آغاز درس «فِی السَّفَرِ» (ص ۷۲)
گروه زائران در مسیر سفر
گروه زائران در مسیر سفر (ص ۷۴)

درس ششم کتاب عربی هشتم «فِی السَّفَرِ» نام دارد؛ یعنی «در سفر». قصهٔ این درس دربارهٔ خانوادهٔ آقای فتّاح است که از کرمان راهی عراق میشوند تا حرمهای مقدس نجف اشرف، کربلا، کاظمیه و سامرا را زیارت کنند. این خانواده بار اول با هواپیما و بار دوم با اتوبوسِ زائران سفر کرده است؛ پس این درس هم واژه‌های سفر را یاد میدهد و هم واژه‌های درمانگاه را.

در این درسنامه اول واژه‌های تازه را با هم مرور میکنیم، بعد متن درس و گفت‌وگوی درمانگاه را میخوانیم. سپس سراغ فعل مضارع میرویم و صورت‌های خطاب به «شما» را تمرین میکنیم. در پایان هم فن ترجمه و تمرین‌های کتاب را با هم حل میکنیم.

فکر کن و گفت‌وگو کن

پیش از شروع کمی فکر کن: اگر قرار باشد خانوادهٔ تو به سفری زیارتی برود، چه وسایلی میگذارید و به چه واژههایی احتیاج دارید؟ دربارهٔ سفری که تا حالا داشتهای با همکلاسیات صحبت کن. بعد در متن درس ببین خانوادهٔ فتّاح سفرشان را چگونه شروع کردند.

صفحهٔ ۷۲ کتاب

اَلْمُعْجَم؛ واژه‌نامهٔ درس ششم

واژه‌های تازهٔ سفر و درمانگاه با معنای کتاب

واژه‌نامهٔ این درس دو دسته واژه دارد؛ دستهٔ اول مربوط به سفر است: قافِلَة یعنی کاروان، طائِرَة یعنی هواپیما، سافَرَ یعنی سفر کرد و مَساء یعنی شب و بعدازظهر. دستهٔ دوم مربوط به درمانگاه است: مُستَوصَف یعنی درمانگاه، صُداع یعنی سردرد، ضَغطُ الدَّم یعنی فشار خون و وَصفَة یعنی نسخه. اگر این دو دسته را جدا کنی، به خاطر سپردنشان خیلی راحتتر میشود.

واژهٔ عربیمعنانکته
أَربَعونَ، أَربَعینَچهلدر گفت‌وگوی درمانگاه: أَربَعونَ سَنَةً
أَمَرَ / یَأمُرُدستور داد / دستور میدهددر آیهٔ النحل هم میآید: یَأمُرُ بِالْعَدْلِ
اَلأُولیٰولی؛ یکُم؛ نخستینصورت مؤنّثِ اَلأَوَّل است
کُرَةُ الْمِنضَدَةِتنیس روی میزکُرَة یعنی گوی و توپ
حَبوبٌ مُسکِّنَةٌقرصهای مسکّنمفردِ حَبوب: حَبّ
لاحرف نفی مضارعقبل از فعل مضارع میآید
خاتَمانگشترخاتَمٍ ذَهَبِیٍّ: انگشتری طلایی
ما بِکتو را چه میشود؟جملهٔ پرسش پزشک به بیمار
سافَرَ / یُسافِرُسفر کرد / سفر میکندسفَر یعنی سفر
مَرَضُ السُّکَّریبیماری قنددکتر دربارهٔ آن میپرسد
رَشابشربت؛ نوشیدنیدر نسخهٔ دکتر روزی دو بار
صُداعسردردأَشعُرُ بِالصُّداعِ: سردرد دارم
ضَغطُ الدَّمِفشار خونضَغط یعنی فشار
طائِرَةهواپیماسفر اول خانواده با آن بود
قافِلَةکاروانقافِلَةُ الزُّّوار: کاروان زائران
مَساءشب؛ بعدازظهردر نسخه: صَباحاً وَ ظُهراً وَ مَساءً
مُستَوصَفدرمانگاهجمع: مُستَصفَیات
مَعاًبا همنَلعَبُ مَعاً: با هم بازی میکنیم
وَصفَةنسخهدکتر آن را برای بیمار مینویسد
یَخفیٰپنهان میمانددر آیهٔ ابراهیم میآید: ما یَخفیٰ

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

دو واژهٔ پرتکرار درس
در این درس «لا» به عنوان حرف نفی مضارع معرفی میشود؛ یعنی اگر قبل از فعل مضارع بیاید، آن فعل را منفی میکند. «ما بِک» هم یعنی «تو را چه میشود» و پزشک در گفت‌وگوی درمانگاه با همین جمله حال بیمار را جویا میشود. در متن درس واژهٔ «الْحافِلَة» هم آمده که یعنی اتوبوس؛ به تفاوتش با «قافِلَة» یعنی کاروان دقت کن.
کُرَةُ الْمِنضَدَة؛ بازی‌ای با نام عربی
«کُرَةُ الْمِنضَدَةِ» یعنی تنیس روی میز؛ «کُرَة» به معنای گوی و توپ است و «مِنضَدَة» یعنی میز. جالب است بدانی نام این ورزش در زبانهای جهان هم از همین دو جزء ساخته شده است؛ چون همهٔ بازی، برخورد یک توپ کوچک با یک میز است. این واژه در تمرین دوم کتاب هم آمده است.
آیهٔ معروف «عدل و احسان» در واژه‌نامه
کنار واژهٔ «أَمَرَ / یَأمُرُ» کتاب آیهٔ «یَأمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإحسانِ» را یادآوری کرده است؛ یعنی به دادگری و نیکی فرمان میدهد. این بخش از آیهٔ ۹۰ سورهٔ النَّحل است که در تمرین سوم هم کامل میخوانیم. پس واژه‌نامهٔ کتاب فقط لغت نمیآموزد؛ گاهی به آیههای خواندنی هم اشاره میکند.

صفحهٔ ۷۳ کتاب

متن درس: فِی السَّفَرِ

سفر خانوادهٔ فتّاح و گفت‌وگوی اعضای آن

متن درس با یک جملهٔ خبری شروع میشود: خانوادهٔ آقای فتّاح از کرمان به عراق سفر کردهاند تا شهرهای مقدس را زیارت کنند. این خانواده شش فرزند دارد؛ پدر کارمند است و مادر پرستار. جملههای اول درس را با دقت بخوان تا معلوم شود هر بار با چه وسیلهای سفر کردهاند.

📖 متن کتاب:

سافَرَتْ أُسرَةُ السَّیِّدِ فَتّاحٍ مِنْ کِرمانَ إِلَی الْعِراقِ فِی قافِلَةِ الزُّّوارِ لِزیارَةِ الْمُدُنِ الْمُقَدَّسَةِ.

معنای این جمله میشود: خانوادهٔ آقای فتّاح از کرمان به عراق، در کاروان زائران، برای زیارت شهرهای مقدس سفر کرد. شهرهای مقدسی که در متن آمده عبارتاند از النَّجَفُ الْأَشْرَف، کَربَلا، الْکاظِمِیَّة و سامَرّاء. در ادامه میخوانیم که بار اول با هواپیما و بار دوم با اتوبوس سفر کردهاند.

گفت‌وگوکنندهجملهٔ عربیمعنا
اَلسَّیِّدُ فَتّاحأَینَ تَذهَبونَ یا أَوَلادِ؟به کجا میروید، ای پسران؟
اَلْأَوَلادُنَذهَبُ لِزیارَةِ مَرقَدِ الْإمامِ الْحُسَینِ.برای زیارت مرقد امام حسین میرویم.
اَلسَّیِّدُ فَتّاحأَینَ تَذهَبنَ یا بَناتِی؟به کجا میروید، ای دخترانم؟
اَلْبَناتُنَذهَبُ مَعَ إخوَتِنا لِلزِّیارَةِ.با برادرانمان برای زیارت میرویم.
یکی از پسرانأَینَ تَذهَبانِ یا أَبی وَ یا اُمّی؟پدر و مادر، شما دو نفر به کجا میروید؟
اَلْوالِدُنَذهَبُ إلَی الْمُستَوصَفِ.به درمانگاه میرویم.
سه صورتِ فعل در یک گفت‌وگو
در همین گفت‌وگوی کوتاه سه صورت فعل مضارع را میبینی: تَذهَبونَ برای گروه پسران، تَذهَبنَ برای گروه دختران و تَذهَبانِ برای دو نفر. در فارسی هر سه را با «میروید» ترجمه میکنیم، ولی در عربی هر کدام صیغهٔ مخصوص خودش را دارد. همین تفاوت، موضوع قواعد این درس است.

صفحهٔ ۷۴ کتاب

حِوارٌ فِی الْمُستَوصَف؛ در درمانگاه

گفت‌وگوی پزشک با بانو فاطمه

در ادامهٔ متن یکی از اعضای خانواده احساس سردرد میکند و همراه پدر به درمانگاه میرود. پزشک اول اسم بیمار را میپرسد و پاسخ میشنود: فاطِمَة. بعد با جملهٔ «ما بِکِ» حال فاطمه را جویا میشود.

📖 متن کتاب:

اَلطَّبیبُ: ما بِکِ یا سَیِّدَةُ فاطِمَةُ؟ — فاطِمَةُ: أَشعُرُ بِالصُّداعِ.

معنای این گفت‌وگو این است: دکتر میگوید «ای بانو فاطمه، تو را چه میشود؟» و فاطمه پاسخ میدهد «سردرد احساس میکنم». دکتر ادامه میدهد که آیا فشار خون دارد یا بیماری قند، و فاطمه میگوید فقط سردرد. این قسمت به تو یاد میدهد چطور به عربی دربارهٔ بیماری صحبت کنی.

📖 متن کتاب:

فاطِمَةُ: ماذا تَکتُبُ فِی الْوَصفَةِ؟ — اَلطَّبیبُ: أَکتُبُ لَکِ وَصفَةً.

فاطمه میپرسد «در نسخه چه مینویسی؟» و دکتر جواب میدهد «برایت نسخه مینویسم». دکتر توضیح میدهد که قرصها را در هر روز سه بار، یعنی صبح و ظهر و شب، باید مصرف کنی و شربت را روزی دو بار. پس واژههای حَبوب یعنی قرصها و رَشاب یعنی شربت هر دو در همین نسخه دیده میشوند.

مرحلهٔ ۱: مراجعه به درمانگاه

بیمارِ سردرددار همراه آقای فتّاح به مُستَوصَف میرود؛ یعنی درمانگاه.

روی هر پله بزن تا توضیحش را ببینی

فکر کن و گفت‌وگو کن

کتاب در پایان این صفحه میپرسد «کَیفَ اَلاِستِفادَةُ مِنْها؟» یعنی چگونه از آن بهره میگیریم؛ منظورش نسخهٔ دکتر است. فکر کن چرا دکتر پیش از نوشتن دارو، فشار خون و بیماری قند را هم بررسی میکند. برای جواب، به ترتیب پرسشهای دکتر نگاه کن و ببین هر پرسش چه چیزی را روشن میکند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۶ از ۱۰