«اَلْغَریبُ مَنْ لَیْسَ لَهُ حَبیبٌ» — غریب همان کسی است که دوستی ندارد.
شروع درس • صفحات ۶۱ تا ۷۰ کتاب
درس پنجم قصهٔ واقعی دو دانشآموز است که با یک گفتوگوی ساده در حیاط مدرسه آشنا میشوند و کشف میکنند همسایهٔ یکدیگرند. در این درس هم واژههای تازهٔ دوستی را یاد میگیری، هم صورتهای فعل مضارع برای «او» و «ما» را با مثالهای تازه تمرین میکنی و هم دو کاربرد کلمهٔ «ما» را در فن ترجمه میبینی. کنزالحکمة این درس هم پنج سخن گرانبها دربارهٔ علم برایت میآورد.
صفحهٔ ۶۲ کتاب
اَسْرین، دانشآموز تازهای از سَنَندَج


کتاب درس پنجم را با قصهٔ یک دختر دانشآموز به اسم «اَسْرین» شروع کرده است. او در کلاس دوم متوسطه درس میخواند و از شهر سَنَندَج به تهران آمده است. در مدرسهٔ تازه هنوز دوستی ندارد و دو هفتهٔ اول را تنها گذرانده است؛ تا اینکه در هفتهٔ سوم، در روز شنبه، یکی از همکلاسیهایش به اسم «آیلَر» سراغش میآید.
📖 متن کتاب:
ترجمهٔ این دو جمله چنین است: او از سَنَندَج به تهران آمد. او در مدرسه دانشآموز تازهای است و دو هفته تنها ماند. واژهٔ «وَحیدَةً» حالِ اَسْرین را خوب نشان میدهد؛ یعنی در این دو هفته کسی نبود که با او حرف بزند یا با او بازی کند. حالا میفهمی چرا رسیدنِ آیلَر برای او اینقدر مهم است.
فکر کن و گفتوگو کن
یادت است وقتی برای اولین بار وارد یک محیط تازه شدی، اولین ساعتها چه حسی داشتی؟ اَسْرین دو هفته در چنین حالی بود تا این که آیلَر با یک سلام و یک پرسش ساده این حس را عوض کرد. در ادامهٔ درس ببین این دو نفر در همان اولین گفتوگو دربارهٔ چه چیزهایی حرف میزنند.
صفحهٔ ۶۲ کتاب
واژههای تازه از دنیای دوستی و گفتوگو
واژهنامهٔ این درس عمدتاً از کلمههای متن گفتوگو ساخته شده است؛ پس هر واژه را با یادآوری صحنهٔ آشنایی آیلَر و اَسْرین به خاطر بسپار. بعضی واژهها جمع هستند و مفردشان کنارشان نوشته شده؛ مثل «خَزائِن» که مفردش «خِزانَة» میشود. جدول را یک بار مرور کن و بعد کارتهای برگردان پایین صفحه را چند بار بزن تا واژهها در ذهنت جا بیفتد.
| واژهٔ عربی | معنا | نکته |
|---|---|---|
| أَبْصار | دیدگان | مفرد: بَصَر |
| جِئْتُم / جِئْنا / جاءَ | آمدید / آمدیم / آمد | ماضیِ «آمدن» |
| أَتی / یَأْتی | آمد / میآید | ماضی و مضارع |
| حَبیب | دوست | جمع: أَحِبَّة و أَحِبّاء |
| إحْدَی | یکی از | برای مؤنث؛ إحْدَی زَمیلةٍ: یکی از همکلاسیها |
| أَعْلَم | داناترین، داناتر | صفت برتری |
| أَنْفُسِهِم | به خودشان | مفرد: نَفْس؛ نَفْسِ الْمَکان: همان جا |
| خَزائِن | گنجینهها | مفرد: خِزانَة |
| دَمْع | اشک | جمع: دُموع |
| بِالتَّأکید | البتّه، بهطور قطع | برای تأکید جواب |
| ساحَة | حیاط، میدان | ساحَةُ خُراسان: میدان خراسان |
| بَعْدَ ما | پس از اینکه | برای ترتیب دو کار |
| السَّبْت | شنبه | روز اول هفته مدرسه |
| شَرِبَ / یَشْرَب | نوشید / مینوشد | ماضی و مضارع |
| بِکُلِّ سُرُورٍ | با کمال میل | جوابِ دعوت |
| عُصْفُور | گنجشک | جمع: عَصافیر |
| مِصْباح | چراغ | جمع: مَصابیح |
| جار | همسایه | جمع: جیران |
| مُهِمَّةٌ إداریَّةٌ | مأموریت اداری | علت آمدن خانوادهٔ اَسْرین |
روی کارتها بزن تا برگردند!
صفحهٔ ۶۲ تا ۶۴ کتاب
از معنای اسمها تا کشف همسایگی
گفتوگو با سلام و پرسش از حال شروع میشود. آیلَر میپرسد «کَیْفَ حَالُکِ؟» یعنی حالت چطور است. اَسْرین جواب میدهد «اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ؛ جَیِّدَةٌ» یعنی خدا را شکر، خوبم.
بعد سراغ اسمها میروند: «مَا اسْمُکِ؟» یعنی اسم تو چیست؟ اَسْرین خودش را معرفی میکند و میپرسد اسم تو چیست. آیلَر جواب میدهد «اسْمی آیلَر؛ اسْمٌ جَمیلٌ جِدّاً» یعنی اسم من آیلَر است؛ اسمی خیلی قشنگ.
جذابترین بخش گفتوگو، معنای اسمهاست. اَسْرین توضیح میدهد «أَسْرین» به کردی به معنای اشک است؛ همان واژهٔ عربی «دَمْع». آیلَر هم میگوید «آیلَر» به ترکی به معنای ماهها یعنی «أَقْمار» است و اسمِ قشنگی هم هست. ببین که دو نفر از دو شهر و دو زبان مختلف، با هم فارسی و عربی حرف نمیزنند؛ با عربی همکلاس میشوند و دوست.
بعد نوبت شهرها میشود. آیلَر میگوید «أَنا مِنْ تَبْرِیزَ وَ ساکِنَةٌ هُنا» یعنی من تبریزیام و اینجا ساکنم. سپس از اَسْرین میپرسد از کدام شهری و او جواب میدهد من سَنَندَجیام؛ پس هر دو غریبهٔ تهراناند.
آیلَر میپرسد «لِماذا جِئْتُمْ إِلَی طَهْرانِ؟» یعنی چرا به تهران آمدید؟ جواب روشن است: «لِأَنَّ والِدی فِی مُهِمَّةٍ إداریَّةٍ» یعنی چون پدرم در یک مأموریت اداری است. این مأموریت دو سال طول میکشد.
سپس شگفتی اصلی اتفاق میافتد. آیلَر میپرسد خانهتان کجاست و اَسْرین میگوید «فِی ساحَةِ خُراسان» یعنی در میدان خراسان. آیلَر با تعجب میگوید «عَجَباً! بَیْتُنا فِی نَفْسِ الْمَکانِ» یعنی عجب است، خانهٔ ما همانجاست! اَسْرین باورش نمیشود و میپرسد «أَ تَصَدَّقینَ؟!» یعنی راست میگویی؟ آیلَر محکم جواب میدهد «نَعَم؛ بِالتَّأکیدِ» یعنی بله؛ البتّه.
تهِ ماجرا هم شیرینتر است. اَسْرین میپرسد «فَکَیْفَ ما رَأَیْتُکِ حَتّی الْآنَ؟» یعنی پس چطور است که تا حالا تو را ندیدهام. آیلَر خلاصهٔ ماجرا را میگوید: «فَنَحْنُ جارَتانِ وَ زَمیلاتانِ!» یعنی پس ما همسایه و همکلاس هستیم!
در پایان، اَسْرین او را به خانهشان دعوت میکند و آیلَر با «بِکُلِّ سُرُورٍ» دعوت را میپذیرد. او میگوید بعد از اجازهٔ پدر و قبول مادرش میآید. حتی میپرسد پدر و مادر اَسْرین هم میآیند و قرار میشود بپرسد و خبر بدهد.
📖 متن کتاب:
🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!
۰ از ۶ وصل شدپرسش یا شخص
جواب درست
40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آساندرس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبتنام کن تا همهٔ درسها، آزمونکها و جمعبندیها برایت باز شود.
عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام میشود — کمتر از یک دقیقه!
درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!
آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.
بزن بریم آزمون!لینکهای مرتبط
درس ۵ از ۱۰