جزوهٔ درس ۹: اردوی علمی

جزوهٔ درس — صفحات ۱۰۹ تا ۱۲۶ کتاب

جزوهٔ درس ۹: اردوی علمی

درس نهم، دفتر خاطرات یک اردو است: دانش‌آموزان مدرسه پنجشنبهٔ هفتهٔ آینده از شیراز به یاسوج می‌روند؛ سفری که کتاب آن را «اَلسَّفْرَةُ الْعِلْمیَّة» می‌نامد؛ یعنی اردوی علمی. مدیره برنامهٔ سفر را با دقت توضیح می‌دهد و دانش‌آموزان هشت پرسش دقیق به عربی از او می‌پرسند؛ از مقصد و مدت سفر تا محل غذا و اقامت. ما هم همراهشان واژه‌های سفر را یاد می‌گیریم؛ از «شَلالَة» یعنی آبشار تا «مُحافَظَة» یعنی استان. بعد شناسه‌های فعل مضارع را با پرسش «ماذا» تمرین می‌کنیم؛ «یَفْعَلونَ» و «یَفْعَلْنَ» برای جمع و «یَفْعَلانِ» و «تَفْعَلانِ» برای مثنی. می‌بینیم «کَیف» از شیوهٔ کار می‌پرسد و پاسخش قید است. «عِنْد» و «لِـ» را هم یاد می‌گیریم که در ترجمه با فعل «داشتن» می‌آیند. در پایان، پنج آیهٔ «اَلسَّماءُ النّور» را می‌خوانیم و زیر فعل‌های مضارعشان خط می‌کشیم. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد خودت جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

می‌شناسی اردوی علمی یعنی «اَلسَّفْرَةُ الْعِلْمیَّة» و می‌گویی برنامهٔ سه‌روزهٔ سفر شیراز تا یاسوج چگونه است.

۲

می‌گویی پاسخ هشت پرسش دانش‌آموزان را مدیره چگونه داد؛ از مقصد و مدت تا غذا و اقامت.

۳

می‌ترجمی پرسش و پاسخ با «ماذا» را و شناسه‌های جمع و مثنی مضارع را می‌شناسی: یَفْعَلونَ، یَفْعَلْنَ، یَفْعَلانِ و تَفْعَلانِ.

۴

می‌نویسی ترجمهٔ پرسش با «کَیف» را و می‌دانی پاسخش با قیدهایی مثل «سَریعاً» و «مَسْرورَةً» می‌آید.

۵

می‌ترجمی جمله‌های مالکیت با «عِنْد» و «لِـ» را با فعل «داشتن»؛ مثل «لَنا مَکْتَبَةٌ واسِعَة» یعنی کتابخانه‌ای وسیع داریم.

۶

می‌خوانی پنج آیهٔ «اَلسَّماءُ النّور» را با ترجمهٔ کتاب و زیر فعل‌های مضارعشان خط می‌کشی.

نکات کلیدی

  1. ★اردوی علمی سفری است که مدرسه برای یادگیری بیرون از کلاس ترتیب می‌دهد؛ کتاب این سفر را «اَلسَّفْرَةُ الْعِلْمیَّة» می‌نامد؛ یعنی همان سفر و اردوی علمی (ص ۱۱۰).
  2. ★متن درس با خوشحالی دانش‌آموزان شروع می‌شود: «اِنَّهُنَّ سَوْفَ یَذْهَبْنَ، اَلطّالِباتُ الْمَدْرَسَةُ مَسْروراتٌ؛ لِسَفْرَةٍ عِلْمیَّةٍ مِنْ شیرازَ إِلیٰ یاسوج»؛ یعنی این دانش‌آموزان به‌زودی می‌روند و برای سفر علمی از شیراز به یاسوج خوشحال‌اند (ص ۱۱۰).
  3. ★برنامهٔ سفر: سه روز از پنجشنبه («الْخَمیس») تا شنبه با اتوبوس («بِالْحافِلَة»)؛ بازگشت «صَباحَ یَوْمِ الْأَحَدِ فی السّاعَةِ السّابِعَة»؛ غذا «فی مَطْعَمٍ نَظیفٍ وَ جَیِّد»، اقامت «فی فُنْدُقِ الْمُعَلِّمین» و در یاسوج «ثَلاثَةُ مَلاعِب» هست (ص ۱۱۰ و ۱۱۱).
  4. ★دستورهای مدیره قبل از سفر: اول لباس مناسب آماده شود؛ چون هوای یاسوج سرد است، دوم حولهٔ کوچک و بزرگ و مسواک و خمیردندان همراه باشد و سوم ساعت هفت صبح همه در میدان مدرسه حاضر باشند (ص ۱۱۰).
  5. ★در متن درس همهٔ صیغه‌ها مؤنّث‌اند: «اَلْمُدیرَة»، «اَلْطّالِباتُ یَسْأَلْنَ» و «سَوْفَ یَذْهَبْنَ»؛ چون اردوی مدرسهٔ دخترانه است؛ اگر ماجرا برای مدرسهٔ پسرانه بازنویسی می‌شد، فعل‌ها به «یَذْهَبونَ» و ضمیرها به «عَلَیْکُمْ» تغییر می‌کرد (ص ۱۱۰).
  6. ★جملهٔ پایانی گفت‌وگو «فَرِحَ الْجَمیعُ لِهٰذِهِ السَّفْرَةِ الْجَمیلة» است؛ حال همه در همین جمله معلوم می‌شود و خوشحالی دانش‌آموزان از آن پیدا است (ص ۱۱۱).
  7. ★قاعدهٔ این درس همان چهار شناسهٔ درس هشتم است؛ اما این بار با پرسش و پاسخ «ماذا» تمرین می‌شود: «یَفْعَلونَ» جمع مذکر غایب، «یَفْعَلْنَ» جمع مؤنث غایب، «یَفْعَلانِ» مثنی مذکر غایب و «تَفْعَلانِ» مثنی مؤنث غایب؛ جدول «فعل مضارع (۸)» در ص ۱۱۲ و ۱۱۳ کتاب است.
  8. ★نمونه‌های پرسش و پاسخ کتاب: «ماذا یَفْعَلونَ؟» یعنی چه می‌کنند؟ پاسخ «هُمْ یَسْمَعونَ الْقُرْآن» یعنی آن‌ها قرآن می‌شنوند؛ «هُما یَجْمَعانِ الْأَزْهارَ» یعنی آن دو نفر گل‌ها را جمع می‌کنند و «هُما تَجْمَعانِ وَرَقَ الشّایِ» یعنی آن دو نفر برگ چای را جمع می‌کنند؛ شناسهٔ پایان فعل، معنی ضمیر را روشن می‌کند.
  9. ★«کَیف» یعنی «چگونه» و از حالت و شیوهٔ انجام کار می‌پرسد؛ پاسخش معمولاً قید است: «سَریعاً» یعنی با شتاب، «مَسْرورَةً» یعنی خوشحال؛ «کَیْفَ حالُک؟» یعنی حالت چطور است و پاسخ کتاب «أَنا بِخَیْر» یعنی من سالم و خوب هستم؛ در تمرین پنجم کتاب هم «کَیْفَ حالُ الْوالِدَیْنِ؟» یعنی حال پدر و مادرت چگونه است (ص ۱۱۲ و ۱۱۳).
  10. ★«عِنْد» به معنی «نزد» و «لِـ» به معنی «برای» مالکیت را نشان می‌دهند؛ یعنی کسی چیزی دارد؛ در ترجمه با فعل «داشتن» می‌آیند: «لَنا مَکْتَبَةٌ واسِعَة» یعنی کتابخانه‌ای وسیع داریم؛ «عِنْدَکَ صادِق» یعنی راستگویی داری؛ «عِنْدَکُمْ بَیْتٌ کَبیر» یعنی خانه‌ای بزرگ دارید؛ «لِأُمّی عِباءَةٌ جَمیلة» یعنی مادرم چادری زیبا دارد و «لَهُمْ حَدیقَةٌ صَغیرَة» یعنی باغی کوچک دارند (ص ۱۱۳ و ۱۱۴).
  11. ★بخش «نَظْرَةٌ إِلَی الْفِعْلِ الْمُضارِع» جدول کامل صرف فعل مضارع را با ضمیرها و ترجمه آورده است؛ مثل «أَکْتُبُ واجِبی» یعنی من تکلیفم را می‌نویسم، «تَکْتُبینَ واجِبِک»، «یَکْتُبْنَ واجِبَهُنَّ» یعنی ایشان تکلیفشان را می‌نویسند و «نَکْتُبُ واجِبَنا» یعنی ما تکلیفمان را می‌نویسیم؛ همهٔ صورت‌های درس‌های دوم تا نهم کنار هم جمع شده‌اند (ص ۱۲۲ تا ۱۲۴).
  12. ★بخش «اَلسَّماءُ النّور» این درس پنج آیه دارد؛ آیهٔ نخست می‌گوید همهٔ موجودات برای خدا سجده می‌کنند (سورهٔ حج، آیهٔ ۱۸) و آیهٔ دوم سرانجام کسانی را که برای خدا شریک می‌سازند روشن می‌کند: «اَلَّذینَ یَجْعَلونَ مَعَ اللّٰهِ إِلٰهاً آخَرَ فَسَوْفَ یَعْلَمون» (سورهٔ حجر، آیهٔ ۹۶)؛ سه آیهٔ دیگر هم یاران خدا و آمرزش گناهان را نوید می‌دهند؛ زیر فعل‌های مضارع «یَسْجُدُ» و «یَجْعَلونَ» و «یَعْلَمونَ» و «یَحْزَنونَ» و «یَغْفِرُ» خط بکش (ص ۱۲۰ تا ۱۲۲).
  13. ★تمرین‌های درس (اَلتَّمارین) در ص ۱۱۵ تا ۱۲۰ کتاب آمده‌اند: پاسخ کوتاه از متن، ترجمهٔ جمله‌ها و آیات، گزینه‌گزینی، مکالمهٔ دو نفره، نوشتن نام تصاویر و جدولی که در پایان یک رمز می‌سازد؛ «تمرین برای خانه» هم با دوازده جمله در ص ۱۲۶ است؛ قانون همیشگی: اول خودتان حل کنید، بعد پاسخ را باز کنید.
  14. ★در تمرین سوم کتاب (ص ۱۱۷) دو آیه هم آمده است: ﴿إنَّ اللّٰهَ لا یَظْلِمُ النّاسَ شَیْئاً وَلٰکِنَّ النّاسَ یَظْلِمونَ نُفوسَهُم﴾ و ﴿...وَ رَأَیْتَ النّاسَ یَدْخُلونَ فِی دینِ اللّٰهِ...﴾؛ در این جمله‌ها «یَظْلِمُ» و «یَظْلِمونَ» و «یَدْخُلونَ» مضارع‌اند اما «سَمِعَتا» و «رَأَیْتَ» ماضی‌اند و خط نمی‌خواهند؛ «لا یَظْلِمُ» نفی است؛ یعنی ستم نمی‌کند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ عربی پایهٔ هشتم — صفحات ۱۰۹ تا ۱۲۶ کتاب — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۹ از ۱۰