درس ۱: پیش از این‌ها
فصل ۱: زیبایی آفرینششعر: قیصر امین‌پورآزمونک ۱۷ سؤالی

درس ۱: پیش از این‌ها

شعر امروز می‌گوید: خدا آن بالا و دور نیست؛ مهربان و آشناست و از آن‌چه فکر می‌کردی، نزدیک‌تر.

شروع درس • صفحات ۱۲ تا ۱۶ کتاب

درس با شعر «پیش از این‌ها» از قیصر امین‌پور شروع می‌شود؛ شعری که قصهٔ تصویر ما از خدا را از کودکی تا امروز روایت می‌کند. بعد یاد می‌گیری در هر اثر «ساختار» و «محتوا» را بشناسی و با چهار حرف هم‌آوای فارسی رفیق شوی. آخر درس هم حکایت «به خدا چه بگویم؟» منتظر توست؛ قصهٔ چوپانی که حاضر نشد به خدا دروغ بگوید.

صفحات ۱۲ و ۱۳ کتاب

پیش از این‌ها: از تصویر دور تا خدای نزدیک

شعری از قیصر امین‌پور، از کتاب «به قول پرستو»

طاقچهٔ سنگی و گیاهان سبز
تصویر آغازین درس در کتاب (ص ۱۲)
نقاشی چوپان و گله
نقاشی چوپان و گله از کتاب (ص ۱۶)

درس با شعری به نام «پیش از این‌ها» باز می‌شود؛ سرایندهٔ آن قیصر امین‌پور است و شعر از کتاب «به قول پرستو» او برگزیده شده است (ص ۱۳). زبان شعر زبان یک کودک است که خاطرهٔ خودش را با صداقت تعریف می‌کند. حالا با هم ببینیم این کودک دربارهٔ خدا چه فکری می‌کرد و چه چیزی تغییر کرد.

📖 متن کتاب:

«پیش از این‌ها فکر می‌کردم خدا / خانه‌ای دارد کنار ابرها»

شاعر در کودکی خدا را خیلی دور می‌پنداشت؛ آن‌قدر دور که خانه‌اش کنار ابرها بود. آن خانه در ذهن او شبیه قصر پادشاه قصه‌ها بود، با خشتی از الماس و خشتی از طلا. یعنی تصویر کودکانهٔ شاعر از خدا، تصویر یک پادشاه با شکوه و دور از دسترس بود.

📖 متن کتاب:

«مثل قصر پادشاه قصه‌ها / خشتی از الماس و خشتی از طلا»

اما این تصویر، خاطرهٔ شیرینی هم نبود. شاعر می‌گوید آن خدای دور در دلش ترس ساخته بود؛ به‌طوری که پیش از این‌ها خاطرمش دلگیر بود و پرس‌وجو از کار او در نظرش کاری خطا می‌آمد. نکتهٔ جالب اینجاست که خیلی از ما هم در کودکی چنین تصویر سنگینی از خدا در ذهن داشتیم.

بعد شعر نقطهٔ چرخش دارد. شاعر به قصد یک سفر راه می‌افتد و در میانهٔ راه، در یک روستا، خانه‌ای خوش و آشنا می‌بیند. همان‌جا جملهٔ کلیدی شعر شنیده می‌شود: «اینجا خانهٔ خوب خداست». یعنی خدایی که شاعر دنبالش بود، در آن خانهٔ ساده و آشنا پیدا شد؛ نه در قصری دور روی ابرها.

کشف پایانی شاعر قشنگ است: خدای واقعی مهربان و آشناست، ساده است و بی‌ریا. خشم و دشمنی عادت او نیست و نام او نور و نشانش روشنی است. شاعر حالا می‌داند با این خدا می‌شود دوست بود و هیچ‌کس میان او و ما فاصلهٔ سختی نگذاشته است.

📖 متن کتاب:

«نام او نور و نشانش روشنی» — کتاب (ص ۱۴) از تو می‌خواهد درک خودت را از این مصراع بگویی.
پیام شعر در یک آیه
پیام درس با آیه‌ای از قرآن گره خورده است؛ کتاب (ص ۱۵) آورده است: «ما از رگ گردن به او (انسان) نزدیک‌تریم» (سورهٔ ق، آیهٔ ۱۶). یعنی خدا نه‌تنها دور نیست، بلکه از رگ گردن ما هم به ما نزدیک‌تر است. شعر «پیش از این‌ها» همین آیه را با زبان کودکانه و رفیقانه برایمان ترجمه می‌کند.

فکر کن و گفت‌وگو کن

کتاب (ص ۱۴) سه پرسش از تو دارد: شاعر در جملهٔ «اینجا خانهٔ خوب خداست» به چه نکته‌ای اشاره کرده است؟ درک خودت را از مصراع «نام او نور و نشانش روشنی» بگو. و در پایان فکر کن چه راه‌هایی برای شناخت خداوند وجود دارد؛ مثلاً نگاه به آفرینش، خواندن قرآن یا رفتار نیک بزرگان.

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

یک نکتهٔ کوچک اما مهم: کتاب پیش از درس اول، با «ستایش»ی از بوستان سعدی آغاز می‌شود. در گفت‌وگوهای این درس از تو خواسته شده آن ستایش و این شعر را از نظر زمینۀ فکری با هم مقایسه کنی. هر دو دربارهٔ خداست، اما یکی ستایش راست و رسمی است و دیگری خاطرهٔ صمیمی و خودمونی یک شاعر.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱ از ۱۲