درس ۵: درس آزاد
فارسی هشتمفصل آزاد: ادبیات بومی ۱آزمونک ۱۶ سؤالی

درس ۵: درس آزاد

فصل آزاد یعنی نوبت سرزمین خودت است؛ این‌بار ادبیات محل و استان تو، کتاب درسی‌ات می‌شود.

شروع درس • صفحات ۴۳ تا ۴۶ کتاب

درس آزاد، درسی است که متن آن را ادبیات بومی سرزمین خودت می‌سازد. اینجا یاد می‌گیری فصل آزاد چیست، ادبیات بومی را چگونه بخوانی و چطور در ساختن آن شرکت کنی. در پایان هم با بیت فردوسی بر درگاه این فصل و حکایت و شعرخوانی پایان‌بخش آن آشنا می‌شوی.

صفحات ۴۳ و ۴۴ کتاب

درس آزاد و ادبیات بومی

فصلی که متنش را هر سرزمین خودش انتخاب می‌کند

کاشی ستاره‌ای ایرانی بر تصویر جاده
کاشی ستاره‌ای بر جاده؛ سرآغاز درس آزاد (ص ۴۷)

کتاب فارسی هشتم، درس پنجم را «درس آزاد» نامیده و آن را در فصل آزاد با عنوان «ادبیات بومی ۱» قرار داده است. واژهٔ «آزاد» به این معناست که متن این درس، مانند بقیهٔ درس‌ها از پیش برای همهٔ کشور تعیین نشده است. هر استان، متن درس آزاد خود را از شعر، ترانه، حکایت و نوشته‌های همان سرزمین برمی‌گزیند.

📖 متن کتاب:

«چو یاران نوشباد، تن من مباد / بَدی در بوم و بر، زنده‌یاد تن مباد» (فردوسی — بر درگاه فصل آزاد، ص ۴۳)

کتاب، فصل آزاد را با این بیت از فردوسی گشوده است. حضور شعر کلاسیک فارسی در سرآغاز فصل، پیوند ادبیات بومی با ادب پارسی را نشان می‌دهد. یعنی ترانهٔ محلی و حکایت قدیمی روستا و شهر، هم‌خانهٔ سروده‌های بزرگ سرایندگان ایرانی‌اند.

ادبیات بومی یعنی سروده‌ها و نوشته‌هایی که از زندگی، طبیعت، آداب و زبان مردم یک سرزمین برخاسته‌اند. این آثار بیشتر سینه‌به‌سینه، از پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها به نسل‌های بعد رسیده‌اند. به همین دلیل، بخش بزرگی از آن‌ها هنوز با همان گویش محلی گفته و شنیده می‌شود.

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ جا شد
مشارکت در تألیف کتاب
مقدمهٔ کتاب (ص ۸) دربارهٔ فصل ادبیات بومی می‌گوید: «فصل ‹ادبیات بومی› با درس‌های آزاد، فرصت بسیار مناسب برای گنجینه‌های فرهنگ سرزمینی و مشارکت دانش‌آموزان عزیز و دبیران گرامی در تألیف بخشی از کتاب است.» یعنی درس آزاد را دانش‌آموزان هم می‌سازند. تو هم می‌توانی با یافتن یک ترانهٔ محلی و معرفی‌اش به دبیر، در ساختن درس آزاد استان خودت شریک شوی.

فکر کن و گفت‌وگو کن

از بزرگ‌ترهای خانواده بپرس کدام ترانهٔ محلی یا متل قدیمی، خاطرهٔ کودکی‌شان است. سپس یکی از آن‌ها را انتخاب کن و ببین متنش در کتاب یا روی صفحه‌های معتبر پیدا می‌شود یا فقط شفاهی مانده است. نتیجه را برای هم‌کلاسی‌ها تعریف کن.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۵ از ۱۲