آموزش قرآن ۸سورهٔ مؤمنون و نوروقف بر جمله

درس ۱: رستگاری در نماز و زکات

خدا در آغاز سورهٔ مؤمنون رمز رستگاری را باز می‌کند: نمازی که دل در آن حاضر باشد، دوری از کارهای بیهوده و پرداخت زکات.

شروع درس • صفحات ۱۲ تا ۲۰ کتاب

این درس با آیه‌های اوّل سورهٔ مؤمنون شروع می‌شه؛ آیه‌هایی که می‌گن مؤمن واقعی در نمازش فروتن است، از کار بیهوده روی می‌گرداند و زکات می‌دهد. تو در جلسهٔ اوّل این آیه‌ها را می‌خونی و معناها را پیدا می‌کنی و در جلسهٔ دوم سراغ سورهٔ نور و تمرین وقف بر جمله می‌ری. آخرش هم برنامهٔ خانه‌های نورانی و نامهٔ امام علی به امام حسن منتظرته.

صفحات ۱۲ تا ۱۵ کتاب

تدبر و قرائت: سورهٔ مؤمنون

آیه‌های رستگاری مؤمنان، قرائت آیات اوّل سوره و درک معنا

پیرمرد با عمامهٔ سیاه در حال قرائت کتاب
صفحهٔ آغازین کتاب؛ سخن امام خمینی (ره): قرآن کتاب انسان‌سازی است (ص ۳)
نقاشی نامه‌نویس با قلم و مرکب
نقاشی نامه‌نویس؛ از بخش نامه‌ای از یک پدر به فرزند (ص ۲۰)

هر درس آموزش قرآن هشتم با یک «آیهٔ مقدمه» شروع می‌شه. آیهٔ مقدمهٔ این درس، آیه‌های ۱ تا ۴ سورهٔ مؤمنون است. کنار همین آیه‌ها کتاب عبارت کوتاهی نوشته که کل پیام درس را یک‌جا می‌گوید: رستگاری در صلات است و زکات. یعنی خوشبختی واقعی از سه چیز می‌آید که در ادامه با هم می‌بینیمش.

📖 متن کتاب:

﴿قَد اَفلَحَ الْمُؤمِنونَ، اَلَّذینَ هُم فی صَلاتِهِم خاشِعونَ، وَالَّذینَ هُم عَنِ اللَّغوِ مُعرِضونَ، وَالَّذینَ هُم لِلزَّکوةِ فاعِلونَ﴾ (سورهٔ مؤمنون، آیه‌های ۱ تا ۴) — «به‌یقین رستگار شدند مؤمنان؛ همان‌ها که در نمازشان فروتن‌اند، و همان‌ها که از (کارهای) بیهوده روی می‌گردانند، و همان‌ها که زکات می‌دهند.»

به سه ویژگی که برای مؤمنان شمرده شده دقت کن: اوّل اینکه هنگام نماز خاشع‌اند، یعنی فروتن و متواضع؛ دلشان جای دیگری نمی‌رود. دوّم اینکه از «لَغو» یعنی سخن و کار بیهوده روی می‌گردانند و وقتی‌شان را تلف نمی‌کنند. سوّم اینکه زکات می‌دهند و مالشان را با فقرا شریک می‌شوند. خدا هم اوّل آیه نتیجه را اعلام کرده: این آدم‌ها «اَفلَحَ» یعنی رستگار شدند.

فکر کن و گفت‌وگو کن

سؤال‌های تدبر کتاب (ص ۱۲): شرط رستگاری و موفقیت مؤمنان در زندگی چیست؟ در کلاس دربارهٔ پاسخ گفت‌وگو کن. بعد چند نمونه از اعمال «لَغو» نام ببر و بگو چرا باید از آنها پرهیز کرد. یادت باشد کتاب می‌گوید تدبر یعنی تفکر و اندیشه در یک آیه یا یک عبارت از قرآن کریم و اولین سطح آن، اثرپذیری قلب از کلام الهی در زندگی است.

پاسخ تدبر (کتاب — ص ۱۲)

شرط رستگاری و موفقیت مؤمنان در زندگی چیست؟ و چرا باید از اعمال «لَغو» پرهیز کرد؟

فعالیت (کتاب — ص ۱۲)
  1. ۱آیه‌های ۱ تا ۴ سورهٔ مؤمنون را همراه با رمزینهٔ سریع پاسخ بخوان.
  2. ۲ترجمهٔ همین آیه‌ها را در بخش درک و فهم این درس کامل کن.
  3. ۳آیهٔ اوّل سورهٔ مؤمنون را از حفظ بخوان.

💡 صورت فعالیت کتاب: «آیات ۱ تا ۴ سورۀ مؤمنون را همراه با رمزینۀ سریع پاسخ بخوانید و ترجمۀ آنها را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کنید» و «آیۀ اول سورۀ مؤمنون را از حفظ بخوانید». اول خودت امتحان کن، بعد پاسخ را باز کن.

پاسخ فعالیت (کتاب — ص ۱۲)

آیهٔ اوّل سورهٔ مؤمنون را از حفظ بخوان.

حالا نوبت قرائته: آیات اصلی این جلسه از آغاز سورهٔ مؤمنون است و در صفحهٔ ۳۴۲ قرآن کامل قرار دارد. کتاب روش مطالعه را گفته: آیات را در گروه دو یا سه نفره برای یکدیگر بخوان، سپس قرائت آموزشی را بار اوّل گوش کن و بار دوم همراه با آن زمزمه کن. آن‌گاه هر دانش‌آموز یک جمله از آیات را برای کلاس بخواند تا اتصال‌ها و وقف‌ها به چشمت بیاید.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۶ وصل شد

واژهٔ قرآنی

معنا

در بخش درک و فهم آیات، کتاب از تو می‌خواهد ترجمهٔ آیه‌های ۱ تا ۵ سورهٔ مؤمنون را کامل کنی. آیهٔ پنجم هم می‌گوید مؤمنان «لِفُروجِهِم حافِظون»؛ یعنی نگه‌دار پاکدامنی خودشان هستند. پس رستگاری فقط به نماز و زکات نیست؛ پاکدامنی هم در فهرست نشانه‌های مؤمن است.

کتاب دربارهٔ حفظ همین آیه‌ها توصیهٔ قشنگی دارد: خوب است این آیات را حفظ کنیم و همیشه در زندگی داشته باشیم تا رستگار شویم. جدول زیر ترجمهٔ ترکیب‌های مهم این آیه‌ها را نشان می‌دهد. چند بار بلند بخوانشان تا شکل ترجمه در ذهنت جا بیفتد.

فعالیت (کتاب — ص ۱۵)
  1. ۱ترجمهٔ آیه‌های ۱ تا ۵ سورهٔ مؤمنون را بخش‌به‌بخش کامل کن.
  2. ۲دو عبارتِ شبیه به هم از دعاهای قرآنی را در قرآن پیدا کن؛ یکی از آنها را کتاب آورده، دعای دیگر را بنویس و معنا کن.
  3. ۳دعای قرآنی انتخابی‌ات را حفظ کن تا در قنوت نماز بخوانی.

💡 صورت فعالیت کتاب: «ترجمۀ آیات ۱ تا ۵ سورۀ مؤمنون را کامل کنید. خوب است این آیات را حفظ کنیم و همیشه در زندگی داشته باشیم تا رستگار شویم». اول خودت امتحان کن، بعد پاسخ را باز کن.

پاسخ فعالیت (کتاب — ص ۱۵)

ترجمهٔ آیهٔ ۵ سورهٔ مؤمنون را کامل کن و دعای قرآنی دیگری که به دعای صفحهٔ ۳۴۹ شبیه است بنویس.

نکتهٔ ترجمه (کتاب — ص ۱۴ و ۱۵)
گاهی بهتر است کلمه‌ای را که در جملهٔ قرآنی فعل نیست، به صورت فعل معنا کنیم. کتاب مثال می‌زند: «لِلزَّکاةِ فاعِلون» یعنی «برای زکات انجام‌دهنده هستند» و ترجمهٔ روان آن می‌شود «زکات (را) می‌دهند». پس در ترجمه لازم نیست کلمه‌به‌کلمه بمانی؛ مهم این است که جملهٔ فارسی روان و درست از آب دربیاید.

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۵ جا شد
ترکیب قرآنیترجمه
قَد اَفلَحَ الْمُؤمِنونَمؤمنان رستگار شدند
فی صَلاتِهِم خاشِعوندر نمازشان فروتن‌اند
عَنِ اللَّغوِ مُعرِضوناز (کارهای) بیهوده روی‌گردانند
لِلزَّکوةِ فاعِلونزکات می‌دهند
لِفُروجِهِم حافِظوننگه‌دار پاکدامنی خودند

درک و فهم آیات — ترجمهٔ ترکیب‌های سورهٔ مؤمنون (کتاب — ص ۱۴ و ۱۵)

تمرین حل‌شده (کتاب — ص ۱۴)

معنای جملهٔ قرآنی «عَنِ اللَّغوِ مُعرِضون» را بنویس.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱ از ۱۲