آموزش قرآن ۸سورهٔ روم و لقمانقرائت نماز

درس ۷: هر روز عمر مشق کن این شعر ناب را

خداوند وعدهٔ خود را هرگز خلف نمی‌کند؛ اما بیشتر مردم تنها ظاهر زندگی دنیا را می‌بینند و از آخرت غافل‌اند.

شروع درس • صفحات ۶۶ تا ۷۵ کتاب

درس هفتم با یک وعدهٔ قطعی آغاز می‌شود: آیه‌های ۶ و ۷ سورهٔ روم که می‌گویند خدا هرگز به وعده‌اش عمل نمی‌شود خلاف می‌کند. جلسهٔ دوم دو کار تازه دارد: تمرین جدی «قرائت نماز» با اذکار و جمله‌های نماز و خواندن آیه‌های آغازین سورهٔ لقمان. در پایان هم خانهٔ نورانی و داستان جالب «چگونه مسلمان شدم؟» منتظر توست.

صفحات ۶۶ تا ۶۹ کتاب

آیهٔ مقدمه و آیه‌های سورهٔ روم

آیه‌های ۶ و ۷ و آیه‌های ۱ تا ۱۴ سورهٔ روم، درک معنا و ترجمه

پرترهٔ خانم با روسری سفید
پرترهٔ خانم؛ از بخش چگونه مسلمان شدم؟ (ص ۷۴)

درس هفتم با دو مصراع شاعرانه باز می‌شود: «هر روز عمر مشق کن این شعر ناب را» و «فردای مرگ، اول صبح قیامت است». معنای این دو مصراع روشن است: عمر تو مثل دفتر مشق، هر روز ورق می‌خورد و برای هر روز باید مشقِ خوبی نوشت؛ آخرین روزِ این دفتر هم روز مرگ است که آغاز صبح قیامت به شمار می‌آید.

پایهٔ این عنوان، آیهٔ مقدمهٔ درس است: آیه‌های ۶ و ۷ سورهٔ روم که خداوند در آن‌ها از یک وعدهٔ قطعی و از غفلت بیشتر مردم از آخرت حرف می‌زند.

📖 متن کتاب:

﴿وَعْدَ اللهِ لا یُخْلِفُ اللهُ وَعْدَهُ وَلٰکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا یَعْلَمون * یَعْلَمونَ ظاهِراً مِنَ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلون﴾ (سورهٔ روم، آیه‌های ۶ و ۷) — «وعدهٔ خدا؛ خداوند وعدهٔ خود را خلف نمی‌کند، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند. آنها ظاهر زندگی دنیا را می‌دانند و از آخرت غافل‌اند.»

«وَعْدَ الله» یعنی وعدهٔ خدا و «لا یُخْلِفُ اللهُ وَعْدَه» یعنی خداوند وعدهٔ خود را تخلّف نمی‌کند و خلاف نمی‌کند. خدا در این آیه خبری داده که در آینده واقع می‌شود و این خبر، امید مؤمنان را زنده نگه می‌دارد. در مقابل، بیشتر مردم فقط ظاهر زندگی دنیا را می‌بینند و همین دیدنِ ناقص است که آنها را از یاد آخرت دور می‌کند.

فکر کن و گفت‌وگو کن

سؤال تدبّر کتاب (ص ۶۶): چه عاملی موجب غفلت از آخرت می‌شود؟ پاسخ را از دل آیه‌های ۶ و ۷ پیدا کن: مردم تنها کدام بخش از زندگی را می‌شناسند و از کدام بخش غافل‌اند؟ بعد خودت کمی فکر کن: کدام کارهای روزانه — بازی، درس، دیدن فیلم — می‌تواند ذهن را آن‌قدر مشغول کند که یاد آخرت از سر برود و چگونه می‌توان یاد خدا را میان همین کارها زنده نگه داشت؟

پاسخ تدبّر (کتاب — ص ۶۶)

چه عاملی موجب غفلت از آخرت می‌شود؟

فعالیت اوّل — جدول معنای واژه‌ها (کتاب — ص ۶۸)

معنای واژه‌های «لایُخلف»، «ظاهر»، «حیاة» و «غافلون» را در جدول فعالیت اوّل کامل کن.

فعالیت آیهٔ مقدمه (کتاب — ص ۶۶)
  1. ۱آیه‌های ۶ و ۷ سورهٔ روم را همراه با رمزینهٔ سریع پاسخ بخوان.
  2. ۲ترجمهٔ این آیه‌ها را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کن.
  3. ۳به انتخاب خود، یک جمله (پیام قرآنی) از این آیه‌ها را از حفظ بخوان.

💡 صورت فعالیت کتاب: «آیات ۶ و ۷ سورهٔ روم را همراه با رمزینهٔ سریع پاسخ بخوانید و ترجمهٔ آنها را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کنید» و «به انتخاب خود یک جمله (پیام قرآنی) از این آیه را از حفظ بخوانید».

کتاب آیه‌های درسِ این جلسه را از سورهٔ روم و از صفحات ۴۰۴ و ۴۰۵ قرآن کریم آورده است: آیه‌های ۱ تا ۱۴. آیه‌ها با کادر «خواندن در گروه، استماع و فردخوانی» خوانده می‌شوند؛ اوّل در گروه دو یا سه نفره بخوان، بعد قرائت آموزشی را با دقت گوش کن و در پایان هر دانش‌آموز یک جمله را برای کلاس بخواند. آغاز سوره، خبری است که دل مؤمنان را گرم می‌کند.

📖 متن کتاب:

﴿غُلِبَتِ الرّوم * فی أَدْنَی الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبون * فی بِضْعِ سِنینَ لِلّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنون﴾ (سورهٔ روم، آیه‌های ۱ تا ۴) — «روم در نزدیک‌ترین سرزمین شکست خورد؛ ولی پس از این شکست، آنها پیروز خواهند شد؛ در چند سال. فرمان از آنِ خداست، پیش و پس؛ و در آن روز مؤمنان شاد می‌شوند.»

آیه‌ها پیش‌بینی می‌کنند که روم پس از شکست، در چند سال آینده پیروز می‌شود و مؤمنان در آن روز شاد خواهند شد؛ زیرا پیروزی به «بِنَصْرِ الله» یعنی به یاری خداست و خدا هر کس را بخواهد یاری می‌کند. آیهٔ ۸ دعوت به تفکر می‌کند: آسمان‌ها و زمین و هرچه میان آنهاست به حق و با اجلی معیّن آفریده شده است.

آیهٔ ۹ سرگذشت امت‌های پیشین را پیش چشم می‌گذارد: آنها از این قوی‌تر بودند، سرزمین‌ها را آباد کردند و پیامبران با دلایل روشن به سراغشان آمدند، اما ستم، به خودشان بازگشت. آیه‌های پایانی هم آغازِ آفرینش و بازگشتِ همه به سوی خدا و روزی را یاد می‌آورد که مجرمان امیدشان قطع می‌شود.

ردیفکلمهمعنا
۱حَیاتزندگی؛ اینجا: زندگی دنیا
۲یُخْلِفتخلّف نمی‌کند؛ خلاف نمی‌کند
۳غافِلونافراد غافل؛ بی‌توجه‌ها
۴وَعْدوعده و پیمان
۵اَلْآخِرَةجهان آخرت

فعالیت اوّل کتاب (ص ۶۸) — جدول معنای واژه‌های آیه‌های جلسهٔ اوّل

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۸ وصل شد

ترکیب قرآنی

معنا

دو نکتهٔ زبانی کتاب (ص ۶۸ و ۶۹)
کتاب دو نکتهٔ زبانی را در کادرهای این جلسه یادآوری کرده است. اوّل اینکه گاهی در جمله‌های منفی قرآنی، حرف «بـ» می‌آید و معنای جمله را تأکید می‌کند، اما این حرف در فارسی معنا نمی‌شود؛ مثلاً در «وَما اللهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلون» فقط می‌گوییم «خدا از آنچه انجام می‌دهید غافل نیست». دوم اینکه تکرار ضمیر گاهی برای تأکید معنای جمله است و می‌توان آن را در فارسی ترجمه نکرد؛ مثلاً «وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلون» را می‌توان ساده کرد و گفت «و از آخرت غافل‌اند».
فعالیت سوم (کتاب — ص ۶۹)
  1. ۱ترجمهٔ جمله‌های اوّل تا چهارم از سورهٔ روم را کامل کن: «وَعْدَ الله»، «وَلٰکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا یَعْلَمون»، «یَعْلَمون»، «وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلون».
  2. ۲جملهٔ پنجم را هم معنا کن: «فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللهِ حَقٌّ» — صبر کن که وعدهٔ خدا حق است.
  3. ۳در صفحهٔ ۴۰۶ قرآن کریم آیه‌ای را بیاب که آفرینش آسمان‌ها و زمین و گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را از آیات الهی برشمرده و آن را همراه با ترجمه بنویس.
  4. ۴به سؤال کتاب پاسخ بده: به نظر تو چرا چنین پدیده‌هایی از آیات الهی است؟

💡 صورت فعالیت کتاب: «ترجمهٔ این جمله‌ها و آیات قرآنی از سورهٔ روم را کامل کنید» و «آیه‌ای در صفحهٔ ۴۰۶ قرآن کریم، آفرینش آسمان‌ها و زمین و گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را از آیات الهی برشمرده است. این آیه را همراه با ترجمه بنویسید. به نظر شما چرا چنین پدیده‌هایی از آیات الهی است؟»

فعالیت سوم الف — ترجمهٔ جمله‌ها (کتاب — ص ۶۹)

ترجمهٔ این جمله‌های قرآنی از سورهٔ روم را کامل کن: «وَعْدَ الله»، «وَلٰکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا یَعْلَمون»، «یَعْلَمونَ ظاهِراً مِنَ الْحَیاةِ الدُّنْیا»، «وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلون» و «فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللهِ حَقٌّ».

📖 متن کتاب:

﴿وَمِنْ آیاتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلافُ أَلْسِنَتِکُمْ وَأَلْوانِکُمْ اِنَّ فی ذٰلِکَ لَآیاتٍ لِلْعالِمین﴾ (سورهٔ روم، آیهٔ ۲۲) — «و از نشانه‌های او آفرینش آسمان‌ها و زمین و گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های شماست؛ آری، در این کار برای دانایان نشانه‌هایی است.»
فعالیت سوم ب — پیام قرآنی «زبان‌ها و رنگ‌های گوناگون» (کتاب — ص ۶۹)

در صفحهٔ ۴۰۶ قرآن کریم آیه‌ای را بیاب که آفرینش آسمان‌ها و زمین و گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را از آیات الهی شمرده و آن را همراه با ترجمه بنویس؛ چرا چنین پدیده‌هایی از آیات الهی است؟

بیشتر بدانید: «بِضْعِ سِنینَ» یعنی چند سال؟
«بِضْع» در عربی به عددی میان سه تا نُه گفته می‌شود؛ پس «فِی بِضْعِ سِنینَ» یعنی در چند سالی نه‌چندانی. آیهٔ ۴ سورهٔ روم با همین تعبیر، زمان پیروزی دوبارهٔ روم را بعد از شکست اعلام می‌کند و می‌افزاید فرمان از آنِ خداست، پیش و پس. این تعبیر نشان می‌دهد قرآن خبرش را دقیق و اندازه‌گرفته می‌دهد.

فکر کن و گفت‌وگو کن

پیام قرآنی کتاب این بخش با عنوان «زبان‌ها و رنگ‌های گوناگون» آورده شده است. فکر کن: در کلاس تو چند زبان، لهجه و رنگ پوست وجود دارد و این تفاوت‌ها به زندگی چه رنگی می‌دهد؟ قرآن همین تفاوت‌ها را نشانهٔ قدرت و حکمت خدا می‌نامد؛ یعنی تنوع، نه‌تنها طبیعی است بلکه از چیدمان حکیمانهٔ خدا می‌آید.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۷ از ۱۲