جزوهٔ درس — صفحات ۶۶ تا ۷۵ کتاب

جزوهٔ درس ۷: هر روز عمر مشق کن این شعر ناب را

درس هفتم با دو مصراع شاعرانه باز می‌شود: هر روز عمر مشق کن این شعر ناب را؛ فردای مرگ، اوّل صبح قیامت است. عمر تو مثل دفتر مشق است که هر روز ورق می‌خورد و آخرین روزِ این دفتر، روز مرگ و آغاز صبح قیامت به شمار می‌آید. پایهٔ این عنوان، آیه‌های ۶ و ۷ سورهٔ روم است که می‌گویند خدا هرگز وعده‌اش را خلف نمی‌کند، ولی بیشتر مردم تنها ظاهر زندگی دنیا را می‌بینند و از آخرت غافل‌اند. آیه‌های آغازین سورهٔ روم هم خبر پیروزی دوبارهٔ روم را می‌دهند و گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را نشانهٔ خدا می‌شمارند. در جلسهٔ دوم دو کار تازه داریم: تمرین جدی قرائت نماز با اذکار و جمله‌های نماز و خواندن آیه‌های آغازین سورهٔ لقمان. در پایان هم خانهٔ نورانی و داستان جالب «چگونه مسلمان شدم؟» دربارهٔ هدی (دورتا) که در روز سوم ماه مبارک رمضان مسلمان شد، منتظر توست. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد خودت جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

می‌نویسی آیه‌های ۶ و ۷ سورهٔ روم را با ترجمهٔ کتاب و معنای «یُخْلِف» و «غافِلون» را می‌گویی.

۲

می‌خوانی آیه‌های آغازین سورهٔ روم را از صفحات ۴۰۴ و ۴۰۵ قرآن کریم و خبر پیروزی دوبارهٔ روم در «بِضْعِ سِنینَ» را بازگو می‌کنی.

۳

می‌دانی آیهٔ ۲۲ سورهٔ روم در صفحهٔ ۴۰۶ قرآن کریم گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را نشانهٔ خدا می‌شمارد.

۴

می‌گویی دو نکتهٔ زبانی کتاب دربارهٔ حرف «بـ» تأکیدی و تکرار ضمیر را با مثال توضیح می‌دهی.

۵

می‌خوانی اذکار و جمله‌های نماز را به ترتیب از تکبیر تا سلام و دعای قنوت را با ترجمهٔ کتاب می‌گویی.

۶

می‌شناسی سه صفت نیکوکاران در آیهٔ ۳ سورهٔ لقمان را و داستان اسلام‌آوردن هدی در روز سوم ماه مبارک رمضان را بازگو می‌کنی.

نکات کلیدی

  1. ★آیهٔ مقدمهٔ درس، آیه‌های ۶ و ۷ سورهٔ روم است: ﴿وَعْدَ اللهِ لا یُخْلِفُ اللهُ وَعْدَهُ وَلٰکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا یَعْلَمون * یَعْلَمونَ ظاهِراً مِنَ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلون﴾ با ترجمهٔ کتاب «وعدهٔ خدا؛ خداوند وعدهٔ خود را خلف نمی‌کند، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند. آنها ظاهر زندگی دنیا را می‌دانند و از آخرت غافل‌اند.» (ص ۶۶)؛ «وَعْدَ الله» یعنی وعدهٔ خدا و «لا یُخْلِفُ اللهُ وَعْدَه» یعنی خداوند وعدهٔ خود را تخلّف نمی‌کند و خلاف نمی‌کند؛ خدا در این آیه خبری داده که در آینده واقع می‌شود و این خبر، امید مؤمنان را زنده نگه می‌دارد؛ در مقابل، بیشتر مردم فقط ظاهر زندگی دنیا را می‌بینند و همین دیدنِ ناقص آنها را از یاد آخرت دور می‌کند.
  2. ★پاسخ سؤال تدبّر ص ۶۶ کتاب: دانستنِ فقط ظاهر زندگی دنیا و بی‌خبری از آخرت، موجب غفلت از آخرت می‌شود؛ بر پایهٔ آیهٔ ۷ سورهٔ روم بیشتر مردم همین‌گونه‌اند؛ برای بیداری باید یادِ حسابِ خدا را میان کارهای روزانه زنده نگه داشت.
  3. ★آیه‌های ۱ تا ۴ سورهٔ روم از صفحات ۴۰۴ و ۴۰۵ قرآن کریم است: ﴿غُلِبَتِ الرّوم * فی أَدْنَی الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبون * فی بِضْعِ سِنینَ لِلّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنون﴾؛ روم شکست خورد و خداوند پیش‌بینی کرد پس از این شکست در چند سال پیروز می‌شود و در آن روز مؤمنان شاد می‌شوند؛ زیرا پیروزی به «بِنَصْرِ الله» یعنی به یاری خداست (ص ۶۷).
  4. ★آیهٔ ۸ سورهٔ روم دعوت به تفکر می‌کند: آسمان‌ها و زمین و هرچه میان آنهاست به حق و با اجل معیّن آفریده شده است؛ آیهٔ ۹ سرگذشت امت‌های پیشین را پیش چشم می‌گذارد: آنها از این قوی‌تر بودند، سرزمین‌ها را آباد کردند و پیامبران با دلایل روشن به سراغشان آمدند، اما ستم، به خودشان بازگشت (ص ۶۷).
  5. ★فعالیت سوم ص ۶۹ کتاب: ترجمهٔ جمله‌های اوّل تا چهارم سورهٔ روم را کامل می‌کنیم (وعدهٔ خدا؛ ولی بیشتر مردم نمی‌دانند؛ آنها ظاهر زندگی دنیا را می‌دانند؛ و از آخرت غافل‌اند) و جملهٔ پنجم «فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللهِ حَقٌّ» یعنی صبر کن که وعدهٔ خدا حق است (ص ۶۹).
  6. ★در صفحهٔ ۴۰۶ قرآن کریم، آیهٔ ۲۲ سورهٔ روم آفرینش آسمان‌ها و زمین و گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های آدمیان را از آیات الهی برشمرده است: ﴿وَمِنْ آیاتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلافُ أَلْسِنَتِکُمْ وَأَلْوانِکُمْ اِنَّ فی ذٰلِکَ لَآیاتٍ لِلْعالِمین﴾؛ «و از نشانه‌های او آفرینش آسمان‌ها و زمین و گوناگونی زبان‌ها و رنگ‌های شماست؛ آری، در این کار برای دانایان نشانه‌هایی است.» این پدیده‌ها چون تنها از خدا برمی‌آیند، از آیات الهی‌اند (ص ۶۹).
  7. ★دو نکتهٔ زبانی ص ۶۸ و ۶۹: گاهی در جمله‌های منفی قرآنی حرف «بـ» می‌آید و معنای جمله را تأکید می‌کند، اما این حرف در فارسی معنا نمی‌شود؛ مثلاً «وَما اللهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلون» را فقط می‌گوییم خدا از آنچه انجام می‌دهید غافل نیست؛ دوم اینکه تکرار ضمیر گاهی برای تأکید معنای جمله است و می‌توان آن را ترجمه نکرد؛ مثلاً «وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلون» را می‌توان ساده کرد و گفت و از آخرت غافل‌اند.
  8. ★جلسهٔ دوم دو کار تازه دارد؛ اوّل تمرین جدی قرائت نماز: اذکار و جمله‌های نماز را از رمزینهٔ سریع پاسخ گوش کن و با پیروی از قرائت معتبر هر جمله را با دقت صحیح بخوان؛ به‌ویژه حروفی که در کتاب با رنگ قرمز نوشته شده‌اند (ص ۷۰).
  9. ★دعای قنوت: «رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَفِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنا عَذابَ النّار» یعنی پروردگارا در دنیا به ما نیکی و در آخرت هم به ما نیکی عطا کن و ما را از عذاب آتش حفظ کن (ص ۷۰).
  10. ★آیه‌های جلسهٔ دوم از سورهٔ لقمان، صفحهٔ ۴۱۱ قرآن کریم و آیه‌های ۱ تا ۱۵ است؛ سوره با حروف رمزی «الم» آغاز می‌شود و خود را «اَلْکِتابِ الْحَکیم» یعنی کتاب حکمت‌آموز معرفی می‌کند (ص ۷۱).
  11. ★آیه‌های ۲ و ۳ سورهٔ لقمان: ﴿تِلْکَ آیاتُ الْکِتابِ الْحَکیم * هُدیً وَرَحْمَةً لِلْمُحْسِنین * الَّذینَ یُقیمونَ الصَّلاةَ وَیُؤْتونَ الزَّکاةَ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ یوقِنون﴾؛ «این‌ها آیه‌های کتاب حکیم است؛ راهنما و رحمتی است برای نیکوکاران؛ همان‌ها که نماز را برپا می‌دارند و زکات می‌پردازند و به آخرت یقین دارند.» نتیجهٔ این سه صفت «أُولٰئِکَ عَلی هُدیً مِنْ رَبِّهِمْ وَأُولٰئِکَ هُمُ الْمُفْلِحون» است؛ آنها به راه‌یافته‌اند از سوی پروردگارشان و آنها رستگارند؛ نکتهٔ جالب اینکه اوّلین صفت، اقامهٔ نماز است (ص ۷۱).
  12. ★پیام قرآنی برگزیدهٔ کتاب از صفحهٔ ۴۱۲ قرآن: «آنها می‌گویند: پروردگارا! ایمان آوردیم؛ پس ما را با گواهان بنویس.» (سورهٔ مائده)؛ این آیه دربارهٔ شنیدن قرآن و گریان‌شدن چشم‌ها از شناخت حق است (ص ۷۳).
  13. ★داستان «چگونه مسلمان شدم؟»: هدی (دورتا) آلمانی بود، در دانشگاه رم در رشتهٔ شرق‌شناسی و زبان عربی ثبت‌نام کرد و با درس‌های زبان عربی با قرآن کریم آشنا شد؛ فهمید اسلام خیلی کامل‌تر از تصورش است و درست در روز سوم ماه مبارک رمضان مسلمان شد و خدا را شاهد گرفت که از آن روز حتی یک لحظه از این عمل پشیمان نشده است؛ گزارش با تاریخ ۱۹۹۲ از ایتالیا و به نقل از کتاب «رستاخیزی در تاریکی» نوشتهٔ سوسن صفاوردی است (ص ۷۴ و ۷۵).
  14. ★برنامهٔ خانهٔ نورانی درس هفتم: در جلسهٔ اوّل روزی یک صفحه از صفحات ۴۰۴ تا ۴۱۰ قرآن کریم بخوان و از صفحهٔ ۴۰۶ ترکیب یا جملهٔ سادهٔ قرآنی انتخاب و معنا کن؛ در جلسهٔ دوم روزی یک صفحه از صفحات ۴۱۱ تا ۴۱۷ بخوان و از صفحهٔ ۴۱۲ ترکیب و جمله بردار (ص ۶۹ و ۷۳).

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ آموزش قرآن پایهٔ هشتم — صفحات ۶۶ تا ۷۵ کتاب — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۷ از ۱۲