علوم هشتم • فصل ۷فعالیت و آزمایشآزمونک ۱۸ سؤالی

فصل ۷: الفبای زیست‌فناوری

الفبای بدن تو با چهار حرف نوشته نمی‌شود؛ با ماده‌ای به نام دنا نوشته شده است!

شروع درس • صفحات ۵۵ تا ۶۴ کتاب

چرا بعضی پوست تیره و بعضی پوست روشن دارند؟ چرا اثر انگشت تو با هیچ‌کس دیگر یکی نیست؟ تو این فصل به درون هستهٔ یاخته می‌رویم و با دنا، ژن و فام‌تن آشنا می‌شوی؛ همان‌هایی که صفات ارثی تو را تعیین می‌کنند. بعد می‌بینی که عوامل محیطی هم در شکل گرفتن تو نقش دارند و دانشمندان چه‌طور با جابه‌جا کردن ژن‌ها، باکتریِ تولیدکنندهٔ انسولین و برنج طلایی را ساخته‌اند. آخر سر هم یاد می‌گیری یاخته‌ها چه‌طور تقسیم می‌شوند و چرا تقسیم بی‌رویه خطرناک است.

صفحات ۵۵ و ۵۶ کتاب — جدول ۱ و شکل ۱

هر فردی بی‌نظیر است

شبیه ولی یکسان نه؛ خط‌های انگشتانت هم فقط به خودت تعلق دارند!

یک بار در کلاس جدولی مثل جدول ۱ کتاب را پر کنید و ببینید هر ویژگی در چند دانش‌آموز دیده می‌شود؛ مثلاً چند نفر چال روی گونه دارند و چند نفر می‌توانند زبانشان را لوله کنند. دانش‌آموزان کلاس چه تفاوت‌ها و چه شباهت‌هایی با یکدیگر دارند؟ اگر خوب دقت کنی، می‌بینی هیچ دو نفری از هر نظر شبیه هم نیستند و همین تنوع، دنیای جانداران را زیبا کرده است.

شکل ۱ — دو حالت نرمهٔ گوش: پیوسته و آزاد
شکل ۱ کتاب (ص ۵۶) — نرمهٔ گوش پیوسته و آزاد
ویژگی ظاهریتفاوت‌های معمول میان افراد
چال روی گونهبعضی افراد چال دارند و بعضی ندارند
رنگ چشمقهوه‌ای، عسلی، آبی یا سبز
توانایی لوله کردن زبانبعضی افراد می‌توانند و بعضی نمی‌توانند

جدول ۱ — بعضی ویژگی‌های ظاهری که در کلاس بررسی می‌شود

فعالیت — اثر انگشت (ص ۵۶ کتاب)
  1. ۱سر انگشتانت را کامل با جوهر رنگ کن و روی کاغذ فشار بده تا نقش خط‌ها بیفتد.
  2. ۲اثر انگشت همهٔ انگشتانت را با هم مقایسه کن؛ نقش این خط‌ها در همهٔ انگشتانت یکسان است یا فرق دارد؟
  3. ۳اثر انگشت هم‌کلاسی‌ها را هم بگیر و مقایسه کن؛ سپس اگر امکانش بود، اثر انگشت اشارهٔ دوقلوهای همسان را هم بگیر.
  4. ۴به این پرسش هم فکر کن: اثر انگشت در زندگی اجتماعی چه کاربردی دارد؟

💡 اثر انگشت هر انسان بی‌نظیر است و حتی دوقلوهای همسان هم اثر انگشت یکسان ندارند؛ برای همین در شناسایی افراد کاربرد فراوانی دارد.

به شکل ۱ کتاب نگاه کن: نرمهٔ گوش دو حالت دارد؛ بعضی افراد نرمهٔ گوش پیوسته و بعضی نرمهٔ گوش آزاد دارند. پیوسته یا آزاد بودن نرمهٔ گوش به دلیل وجود عاملی است که در یاخته‌های بدن جای دارد. پیوستگی یا آزادی نرمهٔ گوش و صفات جدول ۱، صفات ارثی نامیده می‌شوند؛ زیرا عامل ایجادکنندهٔ این صفات از والدین به فرزندان و به عبارتی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. حالا پرسش اصلی فصل همین‌جاست: این عامل چیست و در کدام بخش یاخته قرار دارد؟

🗂️ بازی طبقه‌بندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!

۰ از ۸ جا شد

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۷ از ۱۵