متن درسفعالیت‌هاآزمونک ۱۶ سؤالی

فصل ۱: عددهای صحیح و گویا

از محور اعداد تا کسرها و اعشاری‌ها؛ هر عددی که فکرش را بکنی اینجا جا دارد!

شروع درس • صفحات ۱ تا ۱۸ کتاب

در این فصل اول عددهای صحیح را مرور می‌کنیم و با ترتیب عملیات حسابی حسابگر حرفه‌ای می‌شویم. بعد عددهای گویا را می‌شناسیم: کسرها، اعشاری‌ها و عددهای مخلوط که همه روی یک محور کنار هم می‌نشینند. آخر سر هم با حیلهٔ هوشمندانهٔ گاوس و چند مسئلهٔ واقعی، می‌بینیم که این عددها چقدر به درد زندگی می‌خورند.

صفحهٔ ۱ کتاب

چرا عددهای گویا مهم‌اند؟

هر اندازه‌ای که در دنیا می‌بینی، با یک عدد گویا بیان می‌شود

عددهای گویا در زندگی واقعی و در علومی مثل ریاضی و فیزیک کاربرد فراوانی دارند. وقتی می‌گویی «نصف قالب شکلات را خوردم» یا «قد من یک‌متر و هفتاد سانتی‌متر است»، در واقع داری با عدد کسری یا اعشاری حرف می‌زنی. ما بسیاری از اندازه‌ها را با همین عددها بیان می‌کنیم.

نقشهٔ دمای شهرهای ایران در صفحهٔ ۲ کتاب ریاضی هشتم
دمای شهرهای ایران؛ همین نقشهٔ ساده پر از عددهای مثبت و منفی است (ص ۲ کتاب)

در این فصل ابتدا با عددهای صحیح شروع می‌کنیم؛ چون آن‌ها ستون فقرات همهٔ عددهای گویا هستند. سپس یاد می‌گیریم عددهای گویا را روی محور نمایش دهیم، ساده‌سازی و مقایسه کنیم و چهار عمل اصلی را روی آن‌ها انجام دهیم. در پایان، با الگویابی و حل مسئله، مهارت‌هایت را به کار می‌گیری.

فکر کن و گفت‌وگو کن

قبل از شروع، از خودت بپرس: عددی مثل سه‌چهارم کجا روی محور اعداد می‌نشیند؟ و قرینهٔ آن کدام عدد است؟ اگر پاسخ‌ها را بلد نیستی، نگران نباش؛ تا پایان همین فصل به‌راحتی جوابشان را روی محور نشان می‌دهی.

صفحات ۱۰ تا ۱۵ کتاب

چهار عمل روی عددهای گویا

با هم‌مخرج کردن و تبدیل اعشاری به کسری، حساب‌ها را ساده کن

جمع و تفریق عددهای گویا مثل خود کتاب شروع می‌شود: اگر مخرج‌ها یکی باشند، فقط شمارنده‌ها را با هم جمع یا از هم کم می‌کنیم و مخرج را ثابت نگه می‌داریم. تفریق هر عدد همان جمع با قرینهٔ آن است؛ پس اگر سردرگم شدی، تفریق را به جمع تبدیل کن و علامت‌ها را مرتب بنویس. با همین دو ترفند، هر جمع و تفریق گویایی به حسابی آشنا تبدیل می‌شود.

تفریق را به جمع با قرینه تبدیل کردیم

وقتی مخرج‌ها مختلف‌اند، ابتدا مخرج‌ها را یکی می‌کنیم؛ یعنی هر دو کسر را به کسری هم‌ارز با مخرج مشترک تبدیل می‌کنیم. در عددهای اعشاری هم بهتر است اول همه را اعشاری بنویسی تا جمع و تفریق مثل حساب‌های معمولی انجام شود. مثال کتاب را ببین.

مخرج مشترک ۲۸؛ بعد شمارنده‌ها را با هم حساب کن

نمونهٔ حل‌شدهٔ کتاب

حاصل عبارت منفی ۲۵ به‌علاوهٔ ۰٫۷۵ را به دست آورید.

در ضرب و تقسیم عددهای گویا، شمارنده‌ها در شمارنده‌ها و مخرج‌ها در مخرج‌ها ضرب می‌شوند. برای علامت هم همان قاعدهٔ آشنای عددهای صحیح برقرار است: علامت‌های یکسان مثبت و علامت‌های متفاوت منفی می‌دهند. در تقسیم، عدد دوم را وارونه کرده و در آن ضرب می‌کنیم.

ضرب گویا: شمارنده در شمارنده، مخرج در مخرج

خودت را امتحان کن
  1. ۱حاصل عبارت منفی ۸ به‌علاوهٔ ۶ منهای ۱۲ به‌علاوهٔ ۱۴ منهای ۲۰ به‌علاوهٔ ۲۲ را با دسته‌بندی جفت‌های مناسب به دست آورید.
  2. ۲عبارت منفی ۲ به‌علاوهٔ ۴ منهای ۶ به‌علاوهٔ ۸ منهای ۱۰ به‌علاوهٔ ۱۲ را حساب کنید و بگویید الگوی جمع و تفریق‌ها چگونه است.
  3. ۳عددهای منفی ۷٫۱، ۱۲٫۸ و منفی ۴٫۳ را گرد کنید و با کمک آن‌ها حاصل عبارت را تقریبی بیابید.
  4. ۴سه کسر ۷۴، ۵۳ و ۲۵ را هم‌مخرج کنید و همهٔ آن‌ها را از کوچک به بزرگ مرتب کنید.

💡 پاسخ‌هایت را با دوستت مقایسه کن و سپس درستی را با ماشین‌حساب بررسی کن؛ این همان روشی است که کتاب پیشنهاد می‌دهد.

🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!

۰ از ۵ وصل شد

عبارت

معادل درست

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱ از ۹