فصل ۳: جبر و معادله
ریاضی هفتمفصل ۳۴ درس + مرورحل کامل همهٔ تمرین‌ها

فصل ۳: جبر و معادله ✔

حالا حرف‌ها هم عدد می‌شن! جبر یعنی ریاضیِ آینده‌نگر 🔮

شروع درس • صفحات ۲۷ تا ۴۰ کتاب ریاضی هفتم (چاپ ۱۴۰۳)

کرایهٔ یه اتوبوس چقدره؟ یه قیمت ثابت برای ۳ ساعت اول داره و یه قیمت برای هر ساعت اضافه؛ کتاب اینو با یه عبارت جبری می‌نویسه: . تو این فصل یاد می‌گیری با حروف الگوها رو توصیف کنی، عبارت‌های جبری رو ساده کنی، مقدار عددی‌شون رو حساب کنی و آخرش مسئله‌های زندگی واقعی رو به معادله تبدیل کنی — همون راهبرد «روش‌های نمادین» که تو فصل ۱ شناختیش!

صفحات ۲۸ تا ۳۰ کتاب

الگوهای عددی — جملهٔ n ام، دستور ساختنِ هر عضو الگو!

متغیر چیه؟ چطور یه الگوی بی‌پایان رو با یه عبارت جمع‌وجور می‌نویسن؟

تو فصل ۱ با راهبرد الگویابی جدول الگوها رو پر می‌کردیم: ۳، ۵، ۷، ۹… بعدش چی؟ ۱۱ و ۱۳. ولی اگه بخوای دایرهٔ شکل صد و بیستم رو بدون ساختن ۱۱۹ تا شکل قبلی بشماری چی؟ اینجاست که جبر وارد می‌شه: به‌جای شمردن، قانون می‌نویسیم. کتاب می‌گه: «در جبر، متغیرها نمادهایی برای بیان عددهای نامعلوم یا مقادیر غیرمشخص‌اند.» مثلاً تو فعالیت تشک کشتی، محیط مربعی به ضلع می‌شه ؛ حرف یه متغیره: هر عددی می‌تونه باشه و محیط هم باهاش عوض می‌شه.

میدان نقش جهان با جمعیتی از مردم
صفحهٔ آغازین کتاب: جمعیت‌ها و گروه‌ها را با حرف‌ها توصیف می‌کنیم — اولین قدم دنیای جبر!
اتوبوس مسافربری با مسافران
کرایهٔ اتوبوس: هزینهٔ ثابت + هزینهٔ هر ساعت اضافه = عبارت جبری C = a + nb.
تشک کشتی در سالن مسابقات
فعالیت کتاب: تشک کشتی مربعی‌شکل — محیطش چه رابطه‌ای با ضلع دارد؟

روی دایره‌های شماره‌دار بزن تا توضیح هر قسمت را ببینی

فعالیت ۱ صفحهٔ ۲۸ کتاب — تشک کشتی

یک تشک کشتی به شکل مربع است. جدول رابطهٔ اندازهٔ ضلع و محیط تشک را کامل کنید: ضلع ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۲۰ متر؛ محیط‌ها چقدرند؟ اگر محیط تشکی ۳۲ متر باشد، ضلعش چند متر است؟

فعالیت ۲ صفحهٔ ۲۸ کتاب — شکل‌های دایره‌ای

شکل‌های کتاب با الگوی دایره ساخته شده‌اند (مثل ۱: سه دایره، شکل ۲: پنج دایره، شکل ۳: هفت دایره). شکل پنجم و ششم را رسم کنید و جدول شمارهٔ شکل/تعداد دایره را کامل کنید.

فعالیت ۳ صفحهٔ ۲۸–۲۹ کتاب — چوب کبریت‌ها

شکل‌های کتاب با چوب کبریت ساخته شده‌اند و هر شکل نسبت به قبلی ۲ چوب بیشتر دارد (شکل ۱: ۳ چوب، شکل ۲: ۵ چوب، شکل ۳: ۷ چوب…). رابطهٔ شمارهٔ شکل و تعداد چوب را توضیح دهید، شکل n ام چند چوب دارد و شکل بیستم چقدر؟

متغیر، سنگ‌بنای جبر
کتاب: «در فعالیت بالا، محیط یک مربع به ضلع برابر با است. حرف یک متغیر نامیده می‌شود. در جبر، متغیرها نمادهایی برای بیان عددهای نامعلوم یا مقادیر غیرمشخص‌اند.» متغیر رو مثل یه جعبه ببین که هر عددی می‌تونی داخلش بذاری؛ عدد رو که گذاشتی، جعبه کارش رو می‌کنه!
کار در کلاس صفحهٔ ۲۹ کتاب

۱) محیط و مساحت دایره را با متغیرها نشان دهید. ۲) نمودار ماشین: ضلع مربع وارد می‌شود و +۷ می‌شود و خروجی P (محیط؟) — نمودارهای کتاب را کامل کنید و بگویید چه کاری انجام می‌دهند. ۳) نمودار ×۴: اعداد ۳، ۲، ۱، ۴ را بده و خروجی‌ها را بنویس.

کار در کلاس ۴ صفحهٔ ۲۹ کتاب — جملهٔ n ام

جملهٔ n ام الگوهای عددی را مانند نمونه بنویسید؛ ابتدا سه عدد بعدی هر الگو را بنویسید: ۲ و ۴ و ۶ و ۸ و … ؛ ۵ و ۱۰ و ۱۵ و ۲۰ و … ؛ ۳ و ۶ و ۹ و ۱۲ و … ؛ ۱ و ۳ و ۵ و ۷ و …

فعالیت صفحهٔ ۲۹ کتاب — قوانین با زبان جبر
  1. ۱معنای چیست؟
  2. ۲معنای چیست؟
  3. ۳معنای چیست؟

💡 کتاب: «به کمک حروف می‌توانید قوانینی را که با عبارت کلامی بیان می‌کردید، به صورت جبری بنویسید.»

حل فعالیت قوانین

معنای هر تساوی را با جملهٔ فارسی بگو و یک مثال عددی بزن.

قرآن روی جمله‌رخت چوبی
سؤال ۳: حمید هر روز n صفحه قرآن می‌خواند؛ یک هفته چند صفحه؟
تمرین‌های صفحهٔ ۳۰ کتاب — سؤال ۱ تا ۴

۱) در مثلث متساوی‌الساقین، ساق‌ها را و قاعده را نشان می‌دهیم: الف) چرا هر دو ساق است؟ ب) محیط مثلث؟ ج) مساحت مستطیلی به اضلاع و ؟ ۲) هزینهٔ چاپ کارت ویزیت: ۳۰۰۰ تومان قیمت پایه + ۱۰۰۰ تومان برای هر کارت؛ عبارت هزینهٔ کارت و هزینهٔ ۱۰ کارت؟ ۳) حمید هر روز صفحه قرآن می‌خواند؛ یک هفته چند صفحه؟ ۴) اردوگاه: هزینهٔ ورودی تومان و تومان به‌ازای هر دانش‌آموز؛ رابطهٔ هزینهٔ دانش‌آموز؟ اگر و چه؟

تمرین‌های ۵ تا ۷ صفحهٔ ۳۰ کتاب

۵) جملهٔ n ام بنویس: الف) ½ و ⅓ و ¼ و … ؛ ب) ۴ و ۸ و ۱۲ و ۱۶ و … ۶) شکل‌های مربع‌مانند چوب کبریت کتاب (شکل ۱: ۴ چوب، شکل ۲: ۷ چوب، شکل ۳: ۱۰ چوب): شکل n ام چند چوب دارد؟ ۷) اگر وارد نمودار شود چه عددی خارج می‌شود و اگر وارد شود؟ تفاوت این دو نمودار چیست؟

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۳ از ۹