سعدی میگوید همنشین تو از تو به باشد تا تو را عقل و دین بیفزاید؛ قرآن هم میفرماید سخن نیک را گوش کن و از بهترین آن پیروی کن.
شروع درس • صفحات ۱۰۱ تا ۱۰۸ کتاب
در این درس سراغ آیههای ۱۷ و ۱۸ سورهٔ زُمَر میرویم؛ آیههایی که بشارت برای کسانی است که از طاغوت دوری کردند و سخن نیک را گوش دادند. جلسهٔ اوّل به داوری حضرت داوود در سورهٔ ص میپردازد و به تو میآموزد میان حق و هوی و هوس، حق را برگزینی. جلسهٔ دوم دوباره به زُمَر برمیگردد و در بخش «پرواز به سوی آسمان» با راز سینهٔ گشاده آشنا میشوی.
صفحات ۱۰۱ تا ۱۰۴ کتاب
آیههای ۱۷ و ۱۸ سورهٔ زُمَر و آیههای ۲۶ و ۲۷ سورهٔ ص؛ قرائت، درک معنا و ترجمه

عنوان درس یازدهم مصراعی از سعدی است: «همنشین تو از تو به باشد»؛ مصراع بعدی آن میگوید «تا تو را عقل و دین بیفزاید». یعنی همنشین و رفیقت باید از تو بهتر باشد تا بر عقل و دینت بیفزاید. پایهٔ این عنوان، آیهٔ مقدمهٔ درس است: آیههای ۱۷ و ۱۸ سورهٔ زُمَر که کتاب آنها را در صفحهٔ ۱۰۰ آورده و ترجمهٔ آنها در بخش درک و فهم کامل میشود.
📖 متن کتاب:
در آیهٔ اوّل، دو کار بندگانِ بشارتیافته معرفی میشود: دوری از طاغوت و بازگشت به خدا. طاغوت یعنی هر سرکشِ نافرمانی که مانع عبادت خدا میشود. در آیهٔ دوم، ویژگی این بندگان میآید: سخن را گوش میدهند اما از هر سخنی پیروی نمیکنند؛ از بهترین سخن پیروی میکنند و این هوشمندی است، نه دنبالهروی بیفکر.
فکر کن و گفتوگو کن
کتاب در بخش تدبّر (ص ۱۰۰) دو پرسش طرح کرده است: بندگان خردمند خداوند، «اُولُوا الاَلباب»، چه کسانی هستند؟ پاسخ را خودِ آیه میدهد: کسانی که خدا هدایتشان کرده و از بهترین سخن پیروی میکنند. پرسش دوم را هم ببین: تفاوت «قَول حَسَن» و «قَول سَوء» چیست و آیا باید به هر سخنی گوش داد؟ با خود فکر کن: گوش دادن آزادی است، اما پیروی باید پس از سنجش و انتخاب بهترین باشد.
تدبّر کتاب (ص ۱۰۰): بندگان خردمند خداوند، «اُولُوا الاَلباب»، چه کسانی هستند؟
💡 صورت فعالیت کتاب: «آیات ۱۷ و ۱۸ سورۀ زمر را همراه با رمزینۀ سریع پاسخ بخوانید و ترجمۀ آنها را در بخش درک و فهم آیات این درس کامل کنید» و «سه جمله اول این آیات را از حفظ بخوانید».
قرائت جلسهٔ اوّل، آیههایی از سورهٔ ص است (صفحهٔ ۴۵۴ قرآن کریم) دربارهٔ داوری حضرت داوود. دو شاکی از دیوار به محراب داوود بالا آمدند و نزاع خود بر سر گوسفندان را گفتند.
داوود بیآنکه سخن شاکی دوم را کامل بشنود، به نفع اوّلی داوری کرد؛ سپس دانست که این دیدار آزمایش خدا بود و استغفار کرد. درس این داستان برای داوریهای خودمان هم روشن است: پیش از قضاوت، دو طرف ماجرا را بشنو.
📖 متن کتاب:
خداوند داوود را «خَلیفَة» یعنی جانشین در زمین نامید و به او فرمان داد میان مردم به حق داوری کند. سپس دو هشدار داد: از هوی و هوس پیروی نکن، چون تو را از راه خدا گمراه میکند؛ و بدان که گمراهان از راه خدا عذابی سخت دارند، به سبب فراموشی روز حساب. پس داوری درست، هم به حق بودن میخواهد و هم دلی سالم که اسیر خواستههای خودش نباشد.
🎮 بازی تطبیق: هر مورد را به جفت درستش وصل کن، بعد «بررسی» را بزن!
۰ از ۵ وصل شدترکیب قرآنی
معنا
| ردیف | کلمه | معنا |
|---|---|---|
| ۱ | خَلیفَة | جانشین |
| ۲ | اُحکُم | حکم کن، قضاوت کن |
| ۳ | لا تَتَّبِع | پیروی نکن |
| ۴ | سَبیل | راه؛ جمع: سُبُل |
| ۵ | یُضِلّ | گمراه میکند |
فعالیت اوّل کتاب (ص ۱۰۲) — جدول معنای واژههای جلسهٔ اوّل
این بخش از آیهٔ ۲۶ سورهٔ ص چگونه ترجمه میشود؟ «یٰا دٰاوودُ اِنّا جَعَلنٰکَ خَلیفَةً فِی الاَرضِ فَاحکُم بَینَ النّاسِ بِالْحَقّ»
این بخش از آیهٔ ۲۶ سورهٔ ص چگونه ترجمه میشود؟ «وَلا تَتَّبِعِ الْهَویٰ فَیُضِلَّکَ عَن سَبیلِ اللهِ»
پیام قرآنی «تدبّر در آیات قرآن» (کتاب — ص ۱۰۳): آیهٔ «کِتٰبٌ اَنزَلنٰهُ اِلَیکَ مُبٰرَکٌ لِیَدَّبَّروا اٰیاتِهِ» از کدام سوره است و چه میگوید؟
40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آساندرس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبتنام کن تا همهٔ درسها، آزمونکها و جمعبندیها برایت باز شود.
عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام میشود — کمتر از یک دقیقه!
درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!
آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.
بزن بریم آزمون!لینکهای مرتبط
درس ۱۱ از ۱۲