آهنربا بدون هیچ تماسی، حتی از پشت مقوا و شیشه هم کار میکند؛ رازش در قطبها و جریان الکتریکی است!
شروع درس • صفحات ۸۹ تا ۹۶ کتاب
چرا آهنربا از دور هم گیرهٔ کاغذ را میگیرد؟ چرا قطبنما همیشه رو به شمال میایستد؟ تو این فصل با قطبهای آهنربا، دفع و جذب قطبها و القای مغناطیسی آشنا میشوی؛ بعد میبینی که جریان الکتریکی هم خاصیت مغناطیسی میسازد و با همین ایده، آهنربای الکتریکی، موتور الکتریکی و حتی یک مولد برق ساده میسازیم. در پایان هم کاربردهای مغناطیس را در یخچال، جرثقیل مغناطیسی و ماشین لباسشویی مرور میکنیم.
صفحات ۸۹ و ۹۰ کتاب — شکل ۱
بسیاریها شیفتهٔ آهنربا هستند؛ شاید بیشتر به این سبب که بدون تماس هم کار میکند!
به کمک آهنربا میتوان میخی را که در نزدیکی آهنربا است، حتی وقتی یک تکه چوب بین آنها باشد، به حرکت درآورد؛ به همین ترتیب یک چشمپزشک میتواند برادههای آهن را به کمک آهنربا از چشم بیمار خارج کند. در دور تا دور درِ یخچالها هم آهنرباهایی وجود دارد که سبب بسته شدن در میشود. بسیاری از اسباببازیهای الکتریکی با استفاده از خواص مغناطیسی طراحی و ساخته میشوند؛ بلندگوها، دینام دوچرخه و موتور ماشین لباسشویی هم بر اساس ویژگیهای مغناطیسی کار میکنند.



وقتی آهنربا را به ظرف گیرههای کاغذ یا جعبهٔ میخهای کوچک نزدیک میکنی، گیرهها و میخها جذب آهنربا میشوند و بیشترشان به دو سر آهنربا میچسبند. این قسمتها که خاصیت مغناطیسی (آهنربایی) قویتری دارند، قطبهای آهنربا نامیده میشوند. اگر یک آهنربای میلهای را با نخ طوری آویزان کنی که بهراحتی بچرخد، همواره یکی از قطبهای آن تقریباً رو به شمال جغرافیایی و قطب دیگر تقریباً رو به جنوب جغرافیایی میایستد؛ قطبی را که به سمت شمال جغرافیایی میایستد قطب شمال (قطب N) و قطبی را که به سمت جنوب میایستد قطب جنوب (قطب S) نامگذاری کردهاند.
💡 آهنربای آویزان یا شناور همیشه در جهت شمال و جنوب جغرافیایی میایستد. به همین سادگی میتوان یک قطبنما ساخت. با همین وسیله جهتهای شمال و جنوب کلاس را پیدا میکنی و آزمایشهای بعدی را درست انجام میدهی.
آیا هر مادهای جذب آهنربا میشود؟ در کلاس میتوانید با یک آهنربا وسایلی مانند قیچی، میخ، گیرهٔ کاغذ، سکه، قوطی نوشابه، پوش برگ، لیوان شیشهای و مداد را آزمایش کنید و آنها را دو دسته کنید. موادی که جذب آهنربا میشوند مواد مغناطیسی و بقیه مواد غیرمغناطیسی نامیده میشوند. حالا در بازی طبقهبندی زیر، مواد مغناطیسی را از غیرمغناطیسی جدا کن.
🗂️ بازی طبقهبندی: اول یک مورد را انتخاب کن، بعد سبدش را بزن — آخرش «بررسی» را بزن!
۰ از ۷ جا شد40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آساندرس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبتنام کن تا همهٔ درسها، آزمونکها و جمعبندیها برایت باز شود.
عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام میشود — کمتر از یک دقیقه!
درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!
آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.
بزن بریم آزمون!لینکهای مرتبط
درس ۱۰ از ۱۵