جزوهٔ فصل ۱۰: مغناطیس

جزوهٔ درس — صفحه‌های ۸۹ تا ۹۶ کتاب علوم تجربی هشتم

جزوهٔ فصل ۱۰: مغناطیس

این جزوه همهٔ مطالب امتحانی فصل «مغناطیس» را یک‌جا و ساده‌روان جمع کرده است: قطب‌های آهنربا و دفع و جذب آن‌ها، مواد مغناطیسی، القای مغناطیسی، آهنربای الکتریکی و راه‌های قوی‌تر کردن آن، و در پایان موتور الکتریکی و مولد برق ساده. تو در این فصل یاد می‌گیری چرا قطب‌نما همیشه تقریباً رو به شمال می‌ایستد، چرا میخ بدون تماس هم آهنربا می‌شود و جرثقیل مغناطیسی چگونه ماشین‌های قراضه را بلند می‌کند. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

قطب‌های آهنربا را شناسایی می‌کنی و می‌گویی چرا بیشتر گیره‌ها و میخ‌ها به دو سر آهنربا می‌چسبند.

۲

قطب‌های همنام و غیرهمنام را از هم تشخیص می‌دهی و می‌گویی کدام یکدیگر را دفع و کدام جذب می‌کنند.

۳

مواد مغناطیسی و غیرمغناطیسی را با آزمایش سادهٔ کلاس از هم جدا می‌کنی.

۴

القای مغناطیسی را تعریف می‌کنی و نشان می‌دهی چگونه بدون تماس، میخ‌ها به دنبال هم آهنربا می‌شوند.

۵

دو راه قوی‌تر شدن آهنربای الکتریکی را می‌گویی و کاربردهای آن مثل جرثقیل مغناطیسی و زنگ الکتریکی را نام می‌بری.

۶

تبدیل انرژی در موتور و مولد را مقایسه می‌کنی و می‌گویی هرکدام در کدام وسیله به کار می‌رود.

نکات کلیدی

  1. ★دو سر آهنربا خاصیت مغناطیسی قوی‌تری دارند و قطب‌های آهنربا نامیده می‌شوند؛ بیشتر گیره‌ها و میخ‌ها به همین دو سر می‌چسبند.
  2. ★آهنربای آزاد همیشه تقریباً در جهت شمال و جنوب جغرافیایی می‌ایستد؛ قطب رو به شمال N و قطب رو به جنوب S نام دارد.
  3. ★قطب‌های همنام همدیگر را دفع می‌کنند و قطب‌های غیرهمنام همدیگر را جذب می‌کنند؛ درست مانند بارهای الکتریکی همنام و غیرهمنام.
  4. ★قطب N هرگز بدون قطب S وجود ندارد؛ اگر آهنربا را دو تکه کنی، هر تکه باز هم یک آهنربا با دو قطب است.
  5. ★زمین مانند یک آهنربای بزرگ عمل می‌کند؛ قطب‌نما آهنربای کوچک و سبکی است که روی محور خود می‌چرخد و برای یافتن جهت‌ها به کار می‌رود.
  6. ★مواد مغناطیسی مانند قیچی، میخ و گیرهٔ کاغذ جذب آهنربا می‌شوند؛ لیوان شیشه‌ای، مداد و پوش برگ غیرمغناطیسی‌اند.
  7. ★با نزدیک کردن آهنربا، بدون تماس هم می‌توان در قطعهٔ آهن خاصیت مغناطیسی ایجاد کرد؛ به آن القای مغناطیسی می‌گویند.
  8. ★مقوا و شیشه مانع القا نمی‌شوند؛ هرچه آهنربای اصلی قوی‌تر باشد، تعداد میخ‌های آویزان از یکدیگر بیشتر می‌شود.
  9. ★در القا، سرِ میخ که به قطب S آهنربا نزدیک‌تر است قطب N می‌شود؛ چون قطب‌های غیرهمنام یکدیگر را جذب می‌کنند.
  10. ★سیم‌پیچی که جریان از آن می‌گذرد و میخ درونش، مانند آهنربا عمل می‌کنند؛ با قطع جریان، خاصیت مغناطیسی از بین می‌رود.
  11. ★هرچه جریان مدار بیشتر و تعداد دورهای سیم‌پیچ بیشتر باشد، خاصیت مغناطیسی قوی‌تر است؛ جابه‌جا کردن پایانه‌های باتری هم جای قطب‌ها را عوض می‌کند.
  12. ★آهنربای الکتریکی در انواع زنگ‌ها، دربازکن‌های درب منازل، جرثقیل‌های مغناطیسی و ساعت‌های الکتریکی استفاده می‌شود.
  13. ★در موتور الکتریکی انرژی الکتریکی به انرژی حرکتی تبدیل می‌شود؛ جاروبرقی، کولر آبی، ماشین لباسشویی و اسباب‌بازی‌های الکتریکی با موتور کار می‌کنند.
  14. ★حرکت دادن آهنربا درون سیم‌پیچ جریان الکتریکی تولید می‌کند؛ در مولد، انرژی حرکتی به انرژی الکتریکی تبدیل می‌شود.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ علوم تجربی پایهٔ هشتم — صفحه‌های ۸۹ تا ۹۶ کتاب علوم تجربی هشتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۱۰ از ۱۵