فصل ۱۳: هوازدگی
علوم هشتم • فصل ۱۳آزمایش و فعالیتآزمونک ۱۷ سؤالی

فصل ۱۳: هوازدگی

سنگ‌های محکم هم شکستنی‌اند؛ یخ، ریشه و باد طی سال‌ها آن‌ها را خرد می‌کنند و خاک می‌سازند!

شروع درس • صفحات ۱۱۴ تا ۱۲۱ کتاب

چرا کوه‌ها با اینکه سخت و محکم‌اند، کم‌کم خرد می‌شوند؟ تو این فصل با هوازدگی فیزیکی و شیمیایی آشنا می‌شوی و می‌بینی یخ زدن آب، رشد ریشهٔ گیاهان و باد چگونه سنگ‌ها را تغییر می‌دهند. بعد سراغ فرسایش و رسوب‌گذاری می‌رویم و در پایان با چرخهٔ سنگ می‌فهمیم که سنگ‌های زمین همیشه در حال تبدیل شدن به یکدیگرند.

صفحات ۱۱۴ و ۱۱۵ کتاب

سنگ‌های سخت هم خرد می‌شوند

سنگ‌ها معمولاً محکم و سخت‌اند؛ اما به‌مرور زمان خرد می‌شوند و به قطعات ریزتر تبدیل می‌شوند.

سنگ‌ها معمولاً محکم و سخت‌اند؛ اما با وجود این سختی، به مرور زمان خرد می‌شوند و به قطعات ریزتر تبدیل می‌شوند. شاید این تغییر ساده به نظر برسد، ولی موهبتی است که امکان زیستن در سطح زمین را برای ما فراهم کرده است. اگر سنگ‌ها خرد نمی‌شدند، خاک تشکیل نمی‌شد و سطح زمین بدون خاک، جای زندگی برای گیاهان و جانوران و البته برای خود ما نبود.

شکل ۱ — سنگ در حال خرد شدن و آستانهٔ سقوط
شکل ۱ کتاب (ص ۱۱۵) — هوازدگی سنگ
شکل ۲ — تغییر شکل سطح زمین با رودخانه
شکل ۲ کتاب (ص ۱۱۵) — رودخانه و تغییر سطح زمین
فکر کنید — کوه یخ و کوه جوان
فکر کنید کتاب (ص ۱۱۵) — کوه یخ یا کوه جوان؟

به خرد شدن و تغییر سنگ‌ها در گذر زمان هوازدگی می‌گویند. عوامل مختلفی سنگ‌های روی کوه‌ها، صخره‌ها و حتی ساختمان‌ها را دچار تغییر می‌کنند. قطعات حاصل از هوازدگی به‌سادگی جابه‌جا می‌شوند و عواملی مانند باد، آب و یخچال آن‌ها را از بالای کوه به پایین منتقل می‌کنند. پس هوازدگی و جابه‌جایی قطعات، با هم چهرهٔ سطح زمین را عوض می‌کنند.

فکر کن و گفت‌وگو کن

به تصویر دو کوه در کتاب نگاه کن؛ یک کوه پیر با قله‌های گرد و یک کوه جوان با قله‌های تیز. مقدار فرسایش این دو کوه را با هم مقایسه کن و حدس بزن چرا کوه پیر بیشتر تغییر کرده است. نتیجهٔ مقایسهٔ خود را با دلیل برای هم‌کلاسی‌هایت توضیح بده.

چرا هوازدگی مهم است؟
هوازدگی فقط خراب کردن سنگ‌ها نیست؛ سازندهٔ خاک هم هست. ذرات ریز سنگ به‌مرور، خاکی را پدید می‌آورند که گیاهان در آن ریشه می‌کنند و ما از محصولات آن زندگی می‌کنیم. پس اگر هوازدگی نبود، زیستن در سطح زمین بسیار دشوار و حتی ناممکن بود.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱۳ از ۱۵