علوم هشتم • فصل ۱۴آزمایش و فعالیتآزمونک ۱۸ سؤالی

فصل ۱۴: نور و ویژگی‌های آن

هر جسمی که از خود نور بسازد می‌درخشد؛ هر جسم دیگر، نور را به سمت چشم تو بازمی‌تاباند!

شروع درس • صفحات ۱۲۲ تا ۱۳۵ کتاب

چرا خورشید خودش می‌درخشد ولی کتاب را فقط زیر نور می‌بینیم؟ تو این فصل با چشمه‌های نور، انتشار مستقیم نور و تشکیل سایه آشنا می‌شوی و می‌فهمی خسوف و کسوف چگونه پدید می‌آیند. بعد قانون بازتاب نور را می‌آموزی و سراغ آینه‌های تخت، کاو و کوژ می‌روی تا ببینی تصویر در هرکدام چه شکلی است.

صفحات ۱۲۲ تا ۱۲۴ کتاب — شکل‌های ۱ تا ۳

از کجا نور می‌آید؟

هر جسمی که از خود نور تولید می‌کند، جسم منیر یا چشمهٔ نور نامیده می‌شود.

هر جسمی که از خود نور تولید می‌کند، جسم منیر یا چشمهٔ نور نامیده می‌شود. خورشید، لامپ روشن و هر جسم شعله‌ور مانند شمع روشن، نمونه‌هایی از چشمه‌های نورند. ستاره‌هایی که در آسمان شب می‌درخشند هم از چشمه‌های نور به شمار می‌آیند.

شکل ۱ — بازتاب نور در سی‌وسه‌پل
شکل ۱ کتاب (ص ۱۲۲) — منابع نور و بازتاب
خود را بیازمایید — طلوع خورشید از میان سنگ‌ها
خود را بیازمایید کتاب (ص ۱۲۳)
شکل ۲-الف — لیزر؛ منبع نورانی با باریکهٔ باریک
شکل ۲ کتاب (ص ۱۲۴) — لیزر
شکل ۳ — باریکه‌های موازی، واگرا و همگرا
شکل ۳ کتاب (ص ۱۲۴) — انواع باریکهٔ نور
شکل ۴ — پرتوهای نور خورشید در جنگل
شکل ۴ کتاب (ص ۱۲۴) — انتشار مستقیم نور

اما مداد، کتاب و بیشتر جسم‌هایی که اطرافمان می‌بینیم، از خود نور مرئی تولید و منتشر نمی‌کنند؛ به این جسم‌ها جسم غیرمنیر می‌گویند. جسم‌های غیرمنیر، نوری را که به آن‌ها می‌تابد به طرف چشم ما بازمی‌تابانند و ما آن‌ها را می‌بینیم. پس قاعدهٔ کلی این است: هرگاه از جسمی نوری وارد چشم ما شود، آن را می‌بینیم.

چشمه‌های نور دو گونه‌اند: گسترده و نقطه‌ای. خورشید و لامپ روشنی که زیر آن مطالعه می‌کنیم، چشمهٔ نور گسترده‌اند. ستارگان آسمان شب و لامپی که در فاصلهٔ نسبتاً دوری از ما قرار دارد، چشمهٔ نقطه‌ای به شمار می‌آیند.

وقتی نور از شکاف میان یک یا چند جسم کدر عبور می‌کند، باریکهٔ نوری تشکیل می‌دهد؛ هرچه عرض شکاف کمتر باشد، باریکهٔ نوری نازک‌تر خواهد بود. باریکهٔ نوری را که می‌توان نازک‌ترین تصور کرد، پرتو نور می‌نامند. هر باریکهٔ نور در عمل از تعداد بیشماری پرتو تشکیل شده است و یک باریکه می‌تواند شامل پرتوهای موازی، واگرا یا همگرا باشد؛ امروزه با لیزر مدادی می‌توان هر سه نوع باریکه را به‌سادگی و با قیمت مناسب ساخت.

مرحلهٔ ۱: تولید نور

چشمهٔ نور مانند خورشید، لامپ روشن یا شعلهٔ شمع، نور تولید و منتشر می‌کند.

روی هر پله بزن تا توضیحش را ببینی

روی کارت‌ها بزن تا برگردند!

هشدار ایمنی
هنگام کار با لیزر، هیچ‌گاه باریکهٔ نور ایجادشده را به طرف چشم خود یا دیگران نگیر. نگاه کردن مستقیم به نور لیزر می‌تواند آسیب جدی به چشم وارد کند. باریکهٔ لیزر را فقط روی میز و مقوا برای آزمایش به کار ببر.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

درسنامه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمرهٔ از ۲۰ و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

درس ۱۴ از ۱۵